*** 30.11.03 *** http://www.carelschouten.com

1. Films
2. Tentoonstellingen
3. Recepten
4. Woord
5. Beeld

Hallo lieve mensen,

Het is vandaag alweer de laatste dag van november. De feestdagen komen zienderogen naderbij, en dat is voor mij altijd een periode van gezelligheid in de vorm van lekker koken en andere leuke dingen doen, zoals samen muziek luisteren en naar het theater gaan. Vandaag woonde ik een concert bij in de Vrije Gemeente (http://www.vrijegemeente.nl), waar o.a. de laatste pianosonate van Beethoven (opus 111) werd opgevoerd, een prachtig stuk met een enerverend eerste deel en een ontspannend rustig tweede deel. Ook heel mooi vond ik Jascha Heifetz' vioolbewerking n.a.v. de aria "It ain't necessarily so" uit de opera Porgy & Bess van George Gershwin. Zijn moderne meeslepende geluid is heel herkenbaar door het jazz-achtige karakter. Ik moest hierbij ook denken aan het zeer bekende werk Rhapsody in Blue (1924) met 'jankende' klarinet, dat Gershwin volgens de annalen de toegang tot de 'klassieke concertzalen' verschaft heeft.
Mensen die op muziekgebied in de kerstsferen willen geraken kan ik aanraden zondagochtend 14 december a.s. om 11:00 naar het Concertgebouw te gaan. Dan worden er namelijk Kerstvespers van Monteverdi opgevoerd. Dit is in feite "Avondmuziek" naar het Latijnse woord "vesper", die de luisteraar ondanks de kou en donkerte buiten weet te verwarmen. De teksten ervan zijn ontleend aan het Hooglied en het Nieuwe Testament en bezingen de schoonheid van Maria, maar ook die van de vrouw in het algemeen. De manier waarop Monteverdi stemmen weet te verweven is buitengewoon prachtig en ontroerend. Een aanrader dus voor elke kerstvierende liefhebber van klassieke muziek.

De laatste maand van het jaar is voor mij ook een tijd van evalueren en doorvoeren van veranderingen. Zo ben ik al enkele weken aan het nadenken over het opnieuw vormgeven van mijn site. In eerste instantie omdat het oog op een bepaald moment ook wat wil. Met name degenen die de voorpagina (http://www.carelschouten.com) van mijn website als startpagina van hun browser hebben, zullen het wellicht waarderen eens tegen andere achtergrondkleuren en afbeeldingen aan te kijken. Ook het feit dat de updatebrief de afgelopen maanden aan verandering onderhevig is geweest, bijvoorbeeld het verschijnen van een vaste tentoonstelling- en filmbespreking, vraagt om een nieuwe rubricering. In deze update presenteer ik mijn aangepaste indeling met nieuwe rubrieken als "Films" en "Tentoonstellingen". De reeds bestaande rubrieken zijn bovendien van naam veranderd en heten respectievelijk "Recepten", "Woord" en "Beeld". Ik hoop dat u snel vertrouwd zult raken met deze bijstellingen en u ze net als ik een vooruitgang zult vinden. Een toevoeging is bovendien "het Plaatje van de Week", dat op de voorpagina van mijn website en de html-versie van de updatebrief (http://www.carelschouten.com/updates/laatst.htm) figureert en elke week opduikt in een van de onderstaande rubrieken.
Een ander voornemen dat mijns inziens past bij het einde van dit kalenderjaar is de intentie actief te blijven in de slavistiek. Zo ben ik begonnen met het aaneenkoppelen van parallelle digitale teksten. Dat wil zeggen dat ik teksten en vertalingen daarvan op de computer aan elkaar lieer, zodat bij toekomstig vergelijkend taalonderzoek gezocht kan worden naar woorden of lettergrepen en zonder moeite de corresponderende alinea in de andere taal of talen erbij kan worden gevonden. Een andere bezigheid waar ik me aan zal zetten is het inscannen van nieuwe teksten en het digitaliseren en verifiëren ervan ter uitbreiding van het reeds bestaande corpus. Tot slot wilde ik nog vermelden dat ik mijn studie van het IJslands aan het afronden ben en ik gestart ben met een zelfstudie Tsjechisch. Ik gebruik daarvoor een methode voor een Russischtalig publiek, dat voor mij een uitkomst is omdat de overeenkomsten tussen het Russisch en het Tsjechisch snel behandeld worden en het accent ligt op de verschillen qua grammatica en vocabulaire tussen de twee Slavische talen.

FILMS

TENTOONSTELLINGEN

In de Oude Kerk (http://www.oudekerk.nl/) te Amsterdam is t/m 8 december a.s. de tentoonstelling "Het verlangen om op reis te gaan; veertien beeldverhalen in een havenkerk" te zien. Op een van de oudste plekken in Amsterdam laten veertien contemporaine beeldhouwers, afkomstig uit het ABK (het Amsterdams Beeldhouwers Kollektief), hun nieuwste werk zien. Het thema van de expositie is het verlangen op reis te gaan, hetgeen voor mij, zoals u misschien al geraden hebt, aanleiding was er heen te gaan. De tentoongestelde objecten zijn zeer divers en hebben allemaal tot op zekere hoogte het element "reizen", vooral in de zin "nieuwe ervaringen opdoen" in zich. De stijl van het werk is abstract, figuratief, verhalend en conceptueel. Sommige kunstwerken zijn kolossaal en reiken tot het dak van de uit de dertiende eeuw stammende kerk. Andere werken zijn klein, staan in een vitrine en behoeven soms zelfs een vergrootglas. Alles is te koop en het is dan ook leuk bij elk werk de prijs te schatten alvorens de lijst te bekijken. Let u er bij het bezoek op dat er twee lijsten zijn: een voor de werken in het schip van de kerk en een voor de werken in een zijkapel. Toen ik in de zijkapel stond keek ik op de verkeerde lijst en toen moest mijn fantasie zich in bochten wringen om de, zoals later bleek, verkeerde titels met de daar geëtaleerde sculpturen te vergelijken: zo had een Venetiaans masker met twee bananen eraan volgens de verkeerde lijst "Rookmachine" als titel!
Vroeger wandelde ik op vrije zaterdagmiddagen weleens over de Prinsengracht en liep dan menige galerie binnen. Zo liet ik me inspireren door het werk van Amsterdams contemporaine kunstenaars. En dit gebeurde al voor de tijd dat ik zelf met schilderen begon. Toen laatst iemand tegen me zei dat het leuk zou zijn weer eens wat galerieën af te gaan, mede doordat de toegang gratis is, heb ik niet lang met die gedachte stilgezeten. Met de museumnacht had ik er geen tijd voor, dus moest het er nu maar van komen. In Galerie Nanky de Vreeze (http://www.kunstkoop.net/galerieen/vreeze.html) aan de Lange Leidsedwarsstraat, een galerie beschikkend over een internationaal scala aan hedendaagse kunst, vooral gespecialiseerd in de actuele ontwikkeling in twee- en driedimensionaal werk, is op het moment een expositie van Jim Harris gaande. Dit is een in Londen geboren kunstenaar die thans woont en werkt in Amsterdam. Hij heeft in Londen en Bristol op de polytechnische school gezeten om uiteindelijk aan de École des beaux arts in Montpellier te belanden. Hij heeft deelgenomen aan diverse exposities in Engeland, Nederland en Duitsland. Zijn werk van vijvers en kabbelend water met groene dotten vegetatie op de achtergrond doet onwillekeurig denken aan het impressionistische werk van Monet. Zijn meest recente werk vindt u zogezegd in bovengenoemde galerie.

RECEPTEN

Iedereen is inmiddels op de hoogte van mijn vegetarische leefstijl, dus heb ik deze rubriek simpelweg omgenoemd tot "Recepten". Om te beginnen wilde ik drie vegetarische Nederlandstalige websites onder de aandacht brengen met een aanzienlijke hoeveelheid vegetarische recepten. Vegatopia (http://www.vegatopia.com/) is een commerciële website met een diverse reeks vegetarische recepten en een overzicht van vegetarische restaurants in Nederland en België. Ook heeft het een aantal webforums waarop de bezoeker kan deelnemen aan discussies en vraagstukken omtrent de vegetarische keuken. De site heeft een recept van de dag dat bij het bezoeken van de voorpagina voor een verrassingsaspect zorgt. Helaas is er geen zoeksysteem zoals bij Smulweb, maar dat zal er wellicht nog komen. Het Vegetarische Plekje (http://www.vegplek.net/) is van Marjon Kok en Bart Severein en is door reeds zes jaar in de lucht te zijn misschien wel Nederlands eerste grote vegetarische website. De recepten zijn overzichtelijk geordend en bovendien bestaat de mogelijkheid zelf recepten aan de site toe te voegen. Nieuw toegevoegde recepten zijn eenvoudig te vinden doordat ze van een rood pepertje voorzien zijn. Bovendien geeft de site een uitgebreid, van links en adressen voorzien exposé over vegetarisme en alles dat ermee samenhangt zoals gezondheid en boodschappen doen. Misschien wel het meest uitgebreide portaal tot vegetarisch en veganistisch koken op het Nederlandstalige internet is: http://vegetarisch.pagina.nl/. Hier staan bijvoorbeeld ook links naar organisaties die opkomen voor de rechten van het dier.
Gisteren heb ik weer eens voor een groter gezelschap gekookt, en ditmaal heb ik geput uit de Chinese keuken. Ik heb hierbij getracht het culinaire gehalte van de gemiddelde afhaalchinees te overtreffen. Met name de aubergines à la Szechuan vond ik een succes door de in een wok gestoomde groenten met een flinke scheut gembersaus, walnootolie en kikkoman sojasaus erdoor. Het is heerlijk met een portie mie, gekookte eieren en cashewnoten. Om in de Chinese sferen te blijven selecteerde ik het volgende recept uit Vegatopia.

* Quorn met peultjes en worteltjes
- http://www.carelschouten.com/vegetarian/Quorn_met_peultjes.htm

Op de avond van mijn afstuderen heb ik met mijn familie gedineerd in het Italiaanse restaurant Toscanini. Dit in een voormalig koetshuis in de Jordaan gevestigde restaurant is een lokatie voor fijnproevers, waar men dan ook geen standaard pizza's of pasta's hoeft te verwachten. De gerechten zijn van een culinair hoog peil en daarbij een feest voor het oog. Het leuke is ook dat je vanaf je tafeltje regelrecht de open keuken in kunt kijken. Ik at er o.a. een gerecht van pannenkoekjes gevuld met pompoenpuree, amandelen en geraspte kaas. Om terug in deze sferen te komen koos ik van het Vegetarische Plekje de volgende lasagne, waarvan de lagen bestaan uit groenten en zelfgemaakte flensjes. Een heerlijk gerecht voor de kerstdagen, maar wel flink wat werk. Serveer er een salade bij van krulsla, romatomaten, mozzarella en gehakt basilicum.

* Lasagne van flensjes en groenten
- http://www.carelschouten.com/vegetarian/lasagne_van_flensjes.htm

WOORD

De categorie "Literatuur" heet vanaf heden "Woord". U treft hier zoals gebruikelijk de drie gedichten van de week aan, maar ook de droomnotitie die voorheen bij "Kunst" was ondergebracht. Bovendien behandel ik hier van tijd tot tijd het werk van schrijvers en dichters die mij bezighouden. Ook zal ik u in deze categorie informeren over mijn literaire vertaalprojecten en, als de uitgever het toestaat, door mij vertaalde teksten aan u ter lezing aanbieden.
Om te beginnen neem ik u mee naar een bezigheid die nogal tijdrovend kan zijn en niet voor iedereen even eenvoudig is: hoe ga ik gekleed? Globaal kan gezegd worden dat vrouwen daar gemiddeld meer tijd aan besteden dan mannen. Stereotiep is het beeld van een paartje dat door de Kalverstraat loopt: de jongedame stopt het liefst urenlang bij iedere kleding- en schoenenzaak terwijl manlief al tien winkels verder is. Hierover de volgende aantekening:

"Naar aanleiding van een eerdere droomaantekening wilde ik nogmaals ingaan op het onderwerp "kleren kopen". Vroeger waren er tijden dat dat makkelijk ging. In het begin zocht mijn moeder meestal kleding voor me die ik klakkeloos aannam. Het enige waar ik moeilijk over deed waren de schoenen. Ik wilde het liefst de duurste sportschoenen met de meest geavanceerde met lucht gevulde zolen. En daar moest ik soms best luid om zeuren.
Later was er een tijd, globaal de laatste twee jaar van de middelbare school, dat ik hoofdzakelijk heavy metal luisterde en ik gekleed ging in legerbroeken en zwarte, liefst zo hoog mogelijke kisten. Een houthakkershemd erbij en klaar ben je.
Nou, maar daarna kwam dan een periode dat ik het nodig achtte een "representatief", wat dat wordt ook moge betekenen, voorkomen aan te meten. Ik liet me alleen nog knippen en scheren in het buitenland en was struinde uren door de straten van tal van steden om me gepaste kleding aan te meten. Ik was dan ook in gezelschap van een vriendin die wel kijk had op "haute couture".
Nu vind ik goede kleding nog steeds belangrijk, maar er uren voor uittrekken doe ik toch niet meer. Ik heb mijn vaste adressen, voornamelijk in Amsterdam en dus niet wereldwijd, die ik aandoe."

* Het uitzoeken van schoeisel en kleding
- http://www.carelschouten.com/houtskool/Dromen/schoeisel_en_kleding.htm

Ik ben nooit een fervent renner geweest. Zo kon ik het nooit hogelijk waarderen als met gymnastiek iets met rennen gedaan werd. Ik doel hierbij op de Coopertest, waarbij het de bedoeling is in twaalf minuten een zo groot mogelijke afstand af te leggen op een door de gymleraar te bepalen parcours. Ook de Shuttle Run-test vond ik een verschrikking. Men begint hierbij heel langzaam: een cassette speelt pieptonen af, waarbinnen je als renner van het ene naar het andere eind van de gymzaal moet hollen. De snelheid van de opeenvolging van de pieptonen wordt gedurende de test steeds hoger en je moet deze net zolang bijbenen tot je je longen praktisch uit je lijf spuwt. Van een vergelijkbaar kaliber was het "rondje Poel". De Poel is een plas in Amstelveen, waar ik op school heb gezeten. Een paar keer per jaar moesten we daar met gymnastiek omheen rennen, een afstand van ruim vijf kilometer.
Over deze en andere minder leuke vervlogen perikelen gaat het volgende gedicht.

* Gisteren was het niets
- http://www.carelschouten.com/literatuur/gedichten5.htm#gisteren_was_het_niets

Op de schildercursus die ik vorig jaar volgde kregen we naast het schilderen zelf van onze cursusleider ook meer te weten over het mentale aspect van schilderen en tekenen. Wat voor processen spelen zich af in het hoofd van een kunstenaar tijdens het tot stand komen van een schilderij? Een ding hierbij zal ik niet vergeten: onze docent vertelde ons eens dat wanneer er op het papier of doek reeds een lijn of figuur staat en daar haaks een lijn op gezet moet worden, er bij veel mensen de neiging bestaat op het punt dat de ene lijn de andere lijn of figuur dreigt te raken er iets mee te doen. Velen kiezen ervoor de tweede lijn mee te laten buigen met de eerste lijn in plaats van hem zonder enige aarzeling te raken. De psychologische achtergrond daarvan is heel interessant: iets dat reeds op papier staat, daar moet je eerbied voor hebben en kun je niet negeren. Je kunt er niet zonder meer doorheen of haaks op gaan staan, maar moet er ombuigend langs gaan, rakelings. In deze geest schreef ik het volgende gedicht.

* Rakelings
- http://www.carelschouten.com/literatuur/gedichten5.htm#rakelings

Het volgende gedicht beschrijft een toestand waarin alles te laat is. De verbondenheid met de bron van alle leven is verbroken en er is niets dat dat ongedaan kan maken. Wat men in zo'n situatie ook van plan is, het zal er niet voor zorgen dat het onherroepelijke herroepen wordt. Misschien komt de inspiratie voor deze woorden van de Russische zanger Joerij Sjevtsjoek uit de band DDT, die vlak na het overlijden van zijn vrouw het volgende schreef:

"De warmte laat me koud,
de dageraad doet me niets meer.
Ik zit in het donker, en beweeg met mijn hand.
En het lijkt wel alsof ik er al niet meer ben
Omdat jij, jij niet meer bij me bent!"

* Ontkoppeling
- http://www.carelschouten.com/literatuur/gedichten5.htm#ontkoppeling

BEELD

Zoals u misschien al doorhad heet de rubriek "Kunst" voortaan "Beeld". Hier breng ik, zoals u gewend bent, nieuw aan de site toegevoegde schilderijen onder in de vorm van pastels, acryls en olieverfschilderijen naar aanleiding van sagen en verhalen, bestaande kunstwerken, maar ook eigen impressies.
Zoals ik in de vorige update aankondigde stop ik voorlopig met de sprookjesillustraties en ga ik mij, zoals ik reeds eerder in mijn schilderscarrière deed, richten op bestaande schilderijen als uitgangspunt voor nieuw werk. Ook zullen foto's en ansichtkaarten van bijzondere gebouwen dienen als studiemateriaal voor nieuw figuratief werk. Zo hoop ik mij voor te bereiden op een cursus die ik begin volgend jaar als alumnus bij Crea (http://www.crea.uva.nl/) ga volgen. Deze week blijven we hierbij in de Finse sferen. Zo kopieerde ik met oliepastel een werk van de Finse schilder Albert Edelfelt (1854-1905), met wiens werk (http://www.hut.fi/~vavuori/edelfelt.html) ik voor het eerst kennismaakte in het Ateneum museum te Helsinki. Edelfelt is voor de Finnen een belangrijk kunstenaar, doordat velen zich kunnen identificeren met zomerse taferelen van kinderen die in de meren baden met kleine dorpjes op de achtergrond. Ook internationaal geniet Edelfelt naamsbekendheid. Zo werd zijn portret van Louis Pasteur (http://cgfa.sunsite.dk/e/p-edelfel1.htm) met veel gejuich ontvangen. In 1900 was hij verantwoordelijk voor het Finse Paviljoen op de Wereldtentoonstelling in Parijs. In de brieven aan zijn moeder drukt hij zijn filosofische ideeen uit: "Is ons leven geen verbeelding, is onze liefde, vriendschap in de eerste plaats niet de innerlijke vreugde van de herkenning dat men iets van een latent ideaal heeft gevonden?".

* Kinderen badend in de Porvoonjoki rivier (naar Edelfelt)
- http://www.carelschouten.com/pastels/Albert_Edelfelt.htm

Zoals u zich wellicht nog van een vorige update kunt herinneren, was ik vol lof over het Kiasma (http://www.kiasma.fi), het museum voor contemporaine kunst in Helsinki, dat "het Plaatje van de Week" verdient (http://www.carelschouten.com). Het is een kunstencentrum dat volledig is ingericht op het gebruik van nieuwe media als televisie en internet. Het gebouw is schitterend vormgegeven als een grote zich verwijdende betonnen halfronde buis die naar een kant toe steeds breder wordt en waarbinnen de bezoeker over zich verwijdende paden naar boven kan lopen en zich kan laven aan hedendaagse kunst. Ik vind het een echt museum van de eenentwintigste eeuw. Toch is men al decennia bezig met het plannen en financieren van het museum dat deel werd van de Finse Nationale Galerie, waartoe ook het Ateneum behoort. In 1993 is er een architectuurwedstrijd gehouden van jonge architecten uit de Scandinavische en Baltische landen, die uiteindelijk gewonnen is door Steven Holl (http://www.stevenholl.com/) met zijn inzending 'Chiasma'. Onderstaande pastel maakte ik naar aanleiding van een ansichtkaart van het museum.

* Het Kiasma in Helsinki
- http://www.carelschouten.com/pastels/Kiasma.htm

De therapeutische werking van het tekenen en inkleuren van mandala's is door de Zwitserse psychiater Carl Jung ontdekt. Het verlaagt spanningen en storende gedachten en brengt je in een meditatieve toestand met verhoogde concentratie en voert je uiteindelijk tot de kern van je wezen. Zo zou volgens Jungiaanse psychotherapeuten het werken met mandala's worden omschreven. Doordat ik hierboven de Chinese keuken de revue heb laten passeren, wilde ik nu ook elementen van Chinese kunst naar voren halen door onderstaande draakmandala. De draak is in de Chinese cultuur geen afschrikwekkend wezen dat een mooie jonkvrouw gevangen houdt en door een held met het zwaard gedood moet worden. Nee, de draak is in China het symbool voor het eeuwig streven in ons leven, de nooit ophoudende jacht naar geluk; de draak staat bij de Chinezen tevens voor oneindigheid en zuiverheid, zoals de draak dat is in "Dragon Reiki" (http://www.dragonreiki.com/) of andere spirituele praktijken als healing en magnetiseren (http://healing.pagina.nl/), waaraan ik mij vorige week in een spirituele bijeenkomst van vereniging Harmonia in Den Haag heb blootgesteld.

* Chinese draakmandala
- http://www.carelschouten.com/pastels/mandalas/Chinese_draakmandala.htm

Tot hier dit keer. Tot slot wilde ik nog vermelden dat ik volgende week niet in den lande ben en ik derhalve ook geen updatebrief kan schrijven. De eerstvolgende brief zal pas weer op 14 december a.s. verstuurd worden. Ik wens iedereen een hele mooie eerste helft van december toe en hoop u over twee weken weer te begroeten!

Groetjes,

Carel.