*** 29.08.04 *** http://www.carelschouten.com


< -- TERUG

1. Muziek
2 . Films
3 . Tentoonstellingen
4 . Recepten
5 . Woord
6 . Beeld

Hallo lieve mensen,

De jaarlijkse komkommertijd begint langzaam over te gaan in oranje kleurend gebladerte. In het bijzonder doel ik hiermee op de lauwerkransen die onze atleten in Athene (http://www.athens2004.com/) op het hoofd geplaatst zagen. Nu ik in het heetst van deze zomer het zwemmen weer heb opgepakt, kijk ik met veel interesse naar de onvoorstelbare krachtsinspanningen die onze landgenoten in het water leveren; zo zwemt Pieter van den Hoogenband de honderd meter vrije slag in minder dan 45 seconden, en dat is ruim twee keer zo snel als wat ik in een goede bui presteer! Heel mooi vind ik ook de beelden die door een onderwatercamera van de zwemmers gemaakt worden, je kunt zo het beste hun bewegingen volgen.

Na de vredige gang naar het zwembad en het opvangen van de nodige zonnestralen zie ik een nogal volgeplande periode tegemoet. Om te beginnen ga ik op reis naar... natuurlijk St.Petersburg, waarheen ook anders! Het wordt hopelijk een vreugdevol weerzien met een geliefde stad en haar inmiddels vertrouwde inwoners. Zeker nu ik intensief bezig ben met "De Bronzen Ruiter", een poëem van Poesjkin en tevens een ode aan de hoofdstad van de tsaren. Naast Petersburg zal ik ook de Baltische Staten en Scandinavië aandoen en zodanig van de meeste denkbare transportmiddelen - vliegtuigen, treinen en boten - gebruik maken. Ik zie er nu al zeer naar uit en hoop uit deze reis weer veel energie en inspiratie te putten.

Aansluitend hierop zal ik voor enkele weken als tolk-vertaler actief zijn in het nabij Moskou plaatsje Uvarovka. Ik doe dat in het kader van een Nederlandse stichting, die zich ten doel stelt een internaat voor gehandicapte kinderen in Uvarovka van materialen en kennis te voorzien. Zo zal op het terrein van het internaat een kas worden gebouwd en zal in het gebouw een snoezelkamer worden ingericht. Dat is een kamer waarin de kinderen door geluiden, beelden, geuren op een positieve manier gestimuleerd worden. Voor mij is dat allemaal heel nieuw, en daardoor ook wel spannend. Toch lijkt het me wel heel leuk en inspirerend om mee te maken, zeker ook door het humanitaire karakter van deze missie. Ik zal er binnenkort iets over schrijven op de webpagina van mijn vertaalbedrijfje (http://www.carelschouten.com/translations/).

MUZIEK

Al lange tijd heb ik weet van het jaarlijks terugkerend theaterfestival "De Parade" (http://www.deparade.nl/), maar om de een of andere reden is het er nooit van gekomen het evenement te bezoeken. Dit jaar kan voor mij wat dat aangaat een vuurdoop heten: ik ben er drie keer geweest en heb meerdere attracties bijgewoond. Eigenlijk is de Parade een soort kermis met allemaal tenten waarin theater- en muziekvoorstellingen worden opgevoerd. De meeste acts duren niet langer dan drie kwartier, zodat je er op een avond meerdere kunt meepikken. Verder is er allerlei ander vertier, in de vorm van eettenten, een carrousel en een "silent disco". Dat laatste betreft een paviljoen waarin mensen met koptelefoon op staan te dansen. Als toeschouwer kun je echter niets van de muziek horen.
Erg de moeite waard vond ik een optreden van de band Kopna Kopna, waar mijn vrienden het al heel lang over hebben, zonder dat ik ze nog ooit gezien of gehoord had. Hieronder een beschrijving van de band van Festival Info (http://www.festivalinfo.nl/).

"Kopna Kopna (http://www.kopnakopna.nl/) bestaat uit vijf jongens uit Roelofarendsveen. In de afgelopen elf jaar heeft deze formatie zich ontwikkeld tot een goed geoliede, professionele band met uiteenlopende muzikale talenten. De vijf vrienden vechten met hart en ziel voor hun muziek. Ze maken popmuziek in de ruime betekenis van het woord, eigenwijs, funky en direct. De conventionele combinatie van instrumenten daagt de band uit om de gevestigde paden juist te slechten. De muziek zit vol onverwachte wendingen, harde montagecuts en virtuoze slagwerkvariaties.
Kopna Kopna is een ervaring die niet eenvoudig in woorden te vatten is. De jongens vormen een hechte band die tijdens optredens met enthousiasme hun liefde voor muziek op het publiek overbrengt.
In 1998 won Kopna Kopna de Rob Acda Award en de Noord-Hollandse Glorie. Ondanks toezeggingen mogen de jongens niet mee doen aan de grote prijs van Nederland omdat ze niet uit Noord- maar Zuid-Holland komen. Toch voelen de bandleden zich met deze prijzen op zak gesterkt. De frequentie waarmee ze op de bühne staat neemt toe en langzaam maar zeker krijgt de band bekendheid in het Nederlandse popcircuit. Ondertussen zijn de leden volwassen geworden en met het oog op persoonlijke ontwikkeling kiezen de bandleden voor een gedegen opleiding.
De muzikanten van Kopna Kopna traden op in wisselende formaties en soms alleen met theatergroepen als 't Barre Land en Hollandia en ensembles zoals Track en Holland Festival Producties. De band voelt zich thuis in het theater en speelt op verschillende podia in Amsterdam en de rest van Nederland. In samenwerking met andere culturele velden komen vernieuwende muzikale projecten tot stand. In 2000 worden demo-opnamen gemaakt in de NOB-studio in Hilversum en wordt er contact gelegd met Universal."

FILMS

Om te beginnen is er "Vodka Lemon" (http://www.imdb.com/title/tt0379577/) van de Koerdische regisseur Hiner Saleem. Het speelt zich af in het postcommunistische Koerdische gedeelte van Armenië. Het decor is leeg en sereen wit door een dik pak sneeuw. De personages die er rondlopen zijn echter des te kleuriger. Zo is er Hamo, een gepensioneerd legerofficier die dagelijks per rammelende bus het graf van zijn vrouw bezoekt. Daarnaast is er Nina, afkomstig uit een nabijgelegen dorp, die eveneens elke dag het kerkhof aandoet voor haar overleden echtgenoot. In de loop van de film zien we langzaam iets tussen de twee opbloeien, niet geforceerd, maar juist geloofwaardig en natuurlijk. En dat is toch wel een mooie ontwikkeling in een omgeving vol armoede en schaarste. Zo ziet Hamo zich genoodzaakt alle hem dierbare spullen op de markt te kopen. Zijn zoon woont in Parijs, en telkens als hij een brief van hem ontvangt, hoopt hij dat zijn zoon geld heeft meegestuurd. Nina werkt in een kraampje langs de weg, alwaar ze sterke drank verkoopt. Als haar enige klant vraagt: "waarom heet het vodka lemon, terwijl het naar amandelen smaakt?", zegt zij ten antwoord: "Dit is Armenië...". Als of dat een steekhoudende verklaring is.
Ik vond het een film die weliswaar de misstanden van een land in afbraak laat zien, maar tegelijkertijd ook zeker heel wat charme geniet. Mede door dat vleugje humor, absurdisme en lyriek, vergelijkbaar met een schijfje citroen in een drankje.

"Fahrenheit 9/11" (http://www.fahrenheit911.com/) van Michael Moore is een betoog tegen de manier waarop de Bush-regering met de grootste aanval op de Verenigde Staten aller tijden is omgegaan. De documentaire staat zeker bol van de subjectiviteit, maar dat neemt niet weg dat het een heel onderhoudend schouwspel is om naar te kijken is. Dit wordt mede in de hand gewerkt door de muziekkeuze en de verrassende manier waarop uiteenlopende aspecten van de zaak aan de toeschouwer worden aangeboden. Zo zien we Bush in een kleuterklas nog rustig Roodkapje lezen, terwijl hij inmiddels op de hoogte is gesteld van de aanvallen. Ook de voorgeschiedenis over de relatie tussen de familie Bush en de Bin Ladens wordt op een fascinerende manier in beeld gebracht. Treffend vond ik bovendien het gesprek met een vrouw die aanvankelijk heel republikeins en voor de oorlog is, maar na het sneuvelen van haar zoon in Irak geheel omknakt. Dat de Bush-regering misbruik maakt van de gebeurtenissen op 11 september toont Michael Moore met het doorvoeren van de New Patriot Act, een stukje wetgeving dat de mogelijkheid geeft brave burgers op allerlei wijzen te bespieden en af te luisteren. Al jaren lag deze "Act" op de plank, maar met 9/11 dus een mooie gelegenheid om in werking te stellen.
Toch belicht Moore de zaken ook soms van een andere kant: zo zien we Britney Spears met veel lof over George W. spreken. Al met al is de documentaire zeker een aanrader, ook voor mensen die mee kunnen gaan met de woorden van een popdiva. Ik ga binnenkort ook zeker Moore's voorganger zien: "Bowling for Columbine".

Tot slot nog "Metallica: Some Kind of Monster" (http://www.somekindofmonster.com/), een documentaire van Joe Berlinger en Bruce Sinofsky. Hierin volgen we twee jaar uit het leven van de leden van de grootste metal band ter wereld: Metallica. De documentairemakers volgden de muzikanten over die periode dag en nacht en hadden op een gegeven moment meer dan 1200 uur aan filmmateriaal bijeen. Zo zien we hoe de band in een diepe crisis verkeert: de zanger heeft een zwaar alcoholprobleem, de bassist is opgestapt, de drummer voert oorlog tegen het internet en het creatieve proces is op een laag peil komen te staan. Op een bepaald moment wordt zelfs een psycholoog ingeschakeld om oud zeer tussen de bandleden uit de weg te ruimen. Je begint door alle sores soms serieus te denken of het ooit nog iets zal worden met Metallica. Toch lijkt er na lange tijd weer licht te gloren: de zanger komt terug van therapie en er wordt gewerkt aan een nieuw album. Als de jongens alle zaakjes weer een beetje op de rails hebben, gaan ze constructief op zoek naar een nieuwe bassist. Een erg leuk gedeelte uit de documentaire zijn de audities die hiertoe gedaan worden. Zo zie je de band spelen in een gymzaal met jongelui die toevallig een paar nummers van Metallica op de bas konden spelen.
Ik vond de film een heel geloofwaardig document, waarin de "grootste jongens uit de hardrock" als herkenbare personen worden getoond. Ook wanneer ze in de studio bezig zijn met het opnemen van hun album doen zich toestanden voor, die mij bekend voorkomen uit mijn eigen tijd als gitarist in een band. Snif, nostalgie!

TENTOONSTELLINGEN

Het Zeeuws Museum (http://www.zeeuwsmuseum.nl/) toont t/m 12 september a.s. voor het eerst sinds lange tijd drie van zijn beroemde wandtapijten. De tapijten, die vertellen over de strijd van de Zeeuwen tegen de Spanjaarden in de Tachtigjarige Oorlog, maken onderdeel uit van een unieke serie vervaardigd tussen 1593 en 1604 in opdracht van de Staten van Zeeland. De grote, kleurrijke tapijten tonen in detail de oorlogshandelingen op open water, schermutselingen in de havens en silhouetten van de steden Bergen op Zoom, Zierikzee, Veere, Vlissingen en Middelburg. Het Zeeuws Museum vervaardigt bij de tentoonstelling een programma dat de bezoeker in staat stelt de historische stripverhalen te lezen en naar eigenaardige details te zoeken. Ook biedt de tentoonstelling een reeks activiteiten die inzicht geven in het restauratieproces dat bijna een halve eeuw in beslag heeft genomen.
De wandtapijten "De slag bij Rammekens", "De slag bij Bergen op Zoom" en "Het beleg van Zierikzee" zijn de pronkstukken van de Collectie Zeeland. Meer dan vierhonderd jaar geleden, in 1591, gaven de Staten van Zeeland opdracht tot het vervaardigen van een wandtapijt als herinnering aan de glorieuze overwinning die de Zeeuwse vloot op de Spanjaarden behaalde bij Bergen op Zoom. Het wandtapijt "De slag bij Bergen op Zoom" (1574) werd geweven met wollen en zijden draden in het atelier van François Spierincx in Delft. Na aflevering werd in 1595 door de Staten besloten tot het weven van de andere vijf wandtapijten. Dit gebeurde in het atelier van de familie de Maecht in Middelburg, naar ontwerpen van Hendrick Vroom en Carel van Mander. De tapijten werden gehangen in het Prinsenlogement van het Abdijcomplex waar de Staten van Zeeland hun meest belangrijke gasten, waaronder landvoogden en vorsten, ontvingen. De serie wandtapijten werden in 1972 door de Provincie Zeeland in langdurig bruikleen gegeven aan het Zeeuws Museum in Middelburg.
In de tentoonstelling wordt ook ingegaan op de restauratie van de zes Zeeuwse wandtapijten. De restauratie begon in 1955 met "Het Prinsentapijt" en werd in 2004 voltooid met "De slag bij Rammekens". Paswerk Textielrestauratie in Haarlem heeft dit omvangrijke karwei uitgevoerd. Er is gemiddeld 120 weken manuren per vierkante meter aan gewerkt.

Ter gelegenheid van het 350-jarig bestaan van de Jezuïtenkerk de Krijtberg in Amsterdam houdt het Bijbels Museum (http://www.bijbelsmuseum.nl/) t/m 12 september a.s. een tentoonstelling. Getoond wordt de geschiedenis van deze kerk en de jezuïeten die haar al die tijd bedienden, tot op de dag van vandaag. Door de mooie blik op de kerk vanuit de zaal is de Krijtberg als het ware ook zelf in de tentoonstelling aanwezig. Al sinds het voorjaar van 1654 prijkt deze kerk aan het Singel bij het Koningsplein, een kerk van de jezuïeten, gewijd aan Franciscus Xaverius. Omdat voorschriften van hogerhand niet toestonden dat katholieke godshuizen van buitenaf zichtbaar waren, was er sprake van een huis- of schuilkerk. Deze functioneerde tot ver in de negentiende eeuw. In 1834 werd de huidige pastorie gebouwd met daarachter, nog steeds niet zichtbaar, een nieuwe kerk. Pas in 1883 werd deze vervangen door een 'neogotische droom' van een kerk met twee spitse torens die nog altijd prominent in het straatbeeld aanwezig is. Na recente restauraties is de Krijtberg weer een van de mooiste neogotische kerken van ons land en nog steeds volop in gebruik. Ook uw webmaster heeft er enkele diensten bijgewoond!
Van de achtereenvolgende kerkgebouwen wordt het exterieur getoond met behulp van prenten, plattegronden, bouwtekeningen en foto's. Uit het interieur van het gebouw is een grote verscheidenheid aan objecten gekozen, waarin de geschiedenis van 350 jaar zichtbaar wordt: onder andere kerkzilver, reliekhouders, schilderijen uit het atelier van Rubens (1577-1640) en François Joseph Navez (1787-1869) en beelden van Wilhelm Mengelberg (1837-1919) en Pierre Cuypers (1827-1921), waarbij speciale aandacht geschonken wordt aan de patroonheilige Franciscus Xaverius. De samenstelling van het vroegste kerkvolk wordt geïllustreerd aan de hand van publicaties van dichteres Judith Lubberts, schoolrector Franciscus van den Enden (leermeester van Spinoza) dichter Joost van den Vondel. Met behulp van zangbundels en gebedenboeken wordt ook de spiritualiteit van de jezuïeten in beeld gebracht. Een apart onderdeel is gewijd aan de relatie tussen de Amsterdamse jezuïeten en hun medebroeders in China. Hierbij wordt in opdracht gemaakt "jezuïeten-porselein" getoond. Twee altaarstukken uit het atelier van Rubens, een 17de-eeuws Italiaans doek van een Poolse martelaar en een recent ontdekt portret van een kapelaan van de kerk door Jan Toorop vormen de entree tot de tentoonstelling.

Het Marie Tak van Poortvliet Museum Domburg (http://www.marietakvanpoortvlietmuseumdomburg.nl/) viert zijn tienjarig bestaan met een jubileum-tentoonstelling over het leven en werk van de kunstenares Mies Elout-Drabbe. De collectie Elout-Drabbe is de kern van de tentoonstelling "Moen! Tussen Toorop en Mondriaan". De kunstenares Mies Elout-Drabbe (1875-1956), die wordt aangevuld met een aantal zeer bijzondere bruiklenen waarmee het overzicht van het werk van de kunstenares in kunsthistorisch opzicht compleet wordt.
Nauw bevriend met Toorop en niet alleen door hem maar ook door Mondriaan beïnvloed, werkte de kunstenares Mies Elout-Drabbe in Domburg en was zij medeorganisator van de beroemde Domburgse Tentoonstellingen (1911-1921). Hoewel ze buiten Domburg relatief onbekend is gebleven, getuigt haar werk van een groot talent. Zij wordt vaak genoemd als leerling van Toorop, maar in haar oeuvre is ook Mondriaans invloed te onderkennen. Buiten haar gepointilleerde werk, is een neiging tot abstractie en art-deco waar te nemen, met duidelijk symbolistische invloeden. Veel portretten heeft ze gemaakt, hetgeen onder meer prachtige impressies van bekende tijdgenoten opleverde. Haar werk is subtiel, sfeervol en veelzijdig. Tegelijkertijd was die veelzijdigheid bij mij een punt van kritiek: waarschijnlijk door haar bescheidenheid tegenover grootheden als Toorop en Mondriaan heeft ze het niet aangedurfd, of in elk geval niet de mogelijkheid gezien een geheel eigen stijl te ontwikkelen.
Het Marie Tak van Poortvliet Museum Domburg werd geopend in het Mondriaanjaar 1994. Het is gevestigd in een reconstructie van het tentoonstellingsgebouwtje dat in het begin van de vorige eeuw het middelpunt van kunstenaarsactiviteiten was. Schilders als Piet Mondriaan, Jan Toorop, Mies Elout-Drabbe, Jacoba van Heemskerck en Jan Heyse namen niet alleen deel aan de tentoonstellingen maar vervulden ook een belangrijke plaats in de Domburgse kunstenaarskolonie. De reconstructie van het tentoonstellingsgebouwtje staat niet, zoals het originele gebouwtje, vlakbij zee maar in het centrum van Domburg. Net als toen wil het museum de culturele betekenis van Domburg voor een breed publiek in beeld brengen. Het doet dat min of meer op dezelfde wijze als vroeger en organiseert in het voorjaar en de zomer tentoonstellingen. In het kader van deze tentoonstellingen worden vrijwel steeds publicaties tot stand gebracht.



RECEPTEN

Sinds kort ben ik als vertaler actief voor Animal Freedom (http://www.animalfreedom.org/). Dit is een stichting die zich hard maakt voor de rechten van het dier. Zo stelt zij dat dieren een vrijheid gegeven moet worden, zoals de mens die onvoorwaardelijk geniet. Met name de misstanden in de bio-industrie worden hierbij ter argumentatie aangedragen. Op de website van Animal Freedom is ook de proclamatie van grondrechten van het dier te vinden, reeds in 1978 opgesteld door La Ligue Interantionale des Droits de l'Animal en de belangengroep Rechten Voor Al Wat Leeft.
De website stelt niet in zoveel woorden dat vlees of vis eten in alle gevallen verwerpelijk is, maar roept onbekeerlijke vleeseters wel op over te gaan op biologisch vlees van de "groene" slager, vlees van dieren die meer van het leven hebben gezien dan een veel te kleine, uit draadgaas bestaande wachtkamer voor het abattoir. In mijn vertaling (http://www.animalfreedom.org/russian/meat.html) "Mag de mens dieren eten" wordt de lezer door beschrijvingen van tal van misstanden met zachte druk bewogen af te zien van vlees uit de bio-industrie.

De website Leren.nl, het startpunt voor kennisbronnen over tal van onderwerpen en gratis online cursussen voor studie en werk, heeft ook een culinaire pagina (http://www.leren.nl/rubriek/vrijetijdsbesteding/culinair/). Dit is een verzamelplaats van diverse kook- en receptenlinks. Hiertoe behoort niet alleen Smulweb, maar ook vele andere culinaire websites, zoals "Lenny's Afrikaanse Keuken" (http://users.raketnet.nl/ldekker/alles-afrikaanse-recepten-startpagina.htm), met heerlijk uitziende couscous- en rijstgerechten, maar ook salades, soepen en exotische desserts. Er zit geroosterd lamsvlees en viscurry bij, maar toch ook het nodige op vegetarisch gebied. De recepten worden aanlokkelijk gemaakt door kleurige foto's. Voor wie dichter bij huis wil blijven, kan ik de "Hollandse Pot" (http://www.hollandsepot.dordt.nl/) aanraden. Deze website wil er op wijzen dat Nederland weliswaar vele culturen in zich heeft opgenomen, maar dat het tegelijkertijd toch ook een eigen traditionele keuken heeft. We vinden hier dan ook recepten uit grootmoeders tijd: bruine bonensoep, stamppot, boerenkool en griesmeelpudding. Nog niet iets voor deze nazomerdagen, maar wellicht wel voor de intredende winter die over een aantal maanden weer voor de deur staat...

Onlangs heb ik op Google een interessante functie ontdekt, namelijk de mogelijkheden om op plaatjes te zoeken (http://www.google.nl/imghp?hl=nl&tab=wi&q=). Je tikt bijvoorbeeld het woord "appel" in, en prompt krijg je pagina's vol uit te vergroten thumbnails met foto's en kunstwerken van appels: goudrenetten, jonagolds, granny smiths, golden delicious en noem maar op. Deze manier van surfen schijnt al langer te bestaan, maar voor mij was het toch echt een eye-opener. Zo vond ik in een handomdraai een passend plaatje bij het voor deze update geselecteerde Italiaanse diner: je tikt gewoon "Italy" in en er rolt meteen een mooie foto van de dom in Florence uit. Heel passend bij zo'n hemels maal als het onderstaande.

* Italiaans diner
- http://www.carelschouten.com/vegetarian/menu070804.htm

WOORD

Op een goede dag was ik aanwezig bij een bijeenkomst van een spirituele vereniging. Ik hoopte daar op de een of andere manier een spiritueel graantje mee te kunnen pikken. Helaas had ik niet al te veel studie gemaakt van het programmablaadje, waarin de aard van de bijeenkomst werd toegelicht. Voor deze avond was een zogenaamd handenexpert te gast, die aan de hand van handvormen wijdlopig uitspraken deed over de emotionele problematiek of juist voorspoed van de betreffende persoon. Na een half uur inleidend gezwets vroeg hij aan de aanwezigen ter analyse de handen op te steken, hetgeen overigens nogal gretig geschiedde. Zo bleken mensen met spatelvormige handen harde werkers te zijn, terwijl mensen met vierkante handen moeite zouden hebben contacten te leggen. Wanneer je de bezitter bent van lange smalle handen, ook wel "filosofische handen" geheten, dan ben je vaak overgevoelig en pas je niet zo in de wereld om je heen. Ik bleek gemengde handen te hebben, een combinatie van bovengenoemde typen, en beschik daardoor over alle eigenschappen tezamen. Hoi hoi!
De handenexpert lardeerde zijn betoog continu met voorbeelden van cliënten uit zijn "handenpraktijk" om het waarheidsgehalte van zijn waarnemingen te staven. Telkens als zijn bevindingen bij de aanwezigen ook maar enigszins leken te kloppen, werd dit gelijk breed uitgemeten. Zo had een vrouw een wat kromme pink, waaruit de expert wist te concluderen dat zij wel een gekantelde baarmoeder moest hebben en daardoor gemakkelijk zwanger kon raken, hetgeen zij inderdaad wist te beamen.
Als ik 's avonds laat na urenlang computeren uitgeput op de bank val en de tv aanzet, moet ik soms weer even aan die avond denken. Ik zie dan vaak een reclameboodschap waarin een Surinamer in onsamenhangend gewauwel aan een clubje goedgelovige zielen uitlegt dat het dragen van een ketting met een magneet eraan invloed kan hebben op de harmonisering van hinderlijke spanningsvelden in het lichaam en zo kan bijdragen tot verlichting van tal van chronische klachten. En dan denk ik: geef mij dan toch die spirituele bijeenkomsten maar. Je kunt het minder goed treffen met zweverig geleuter, maar aan de andere kant heb ik toch het idee dat ik zo meer op het geestelijke vlak actief kan zijn, dan wanneer ik met een paar crackers en een pilsje die goedkope troep op tv aangeprezen zie.

* Spatelhanden
- http://www.carelschouten.com/houtskool/Dromen/spatelhanden.htm

Wat is hemoglobine (http://users.pandora.be/thalo/hemoglobine.htm) in godsnaam? Waar komt die webmaster nu weer mee aanzetten? Wel, hemoglobine is een eiwit dat in het bloed van de mens en veel andere dieren voorkomt, meestal in rode bloedcellen, en dat verantwoordelijk is voor het transport van zuurstof door het bloed. Rode bloedcellen zijn vrijwel geheel gevuld met dit eiwit. Het geeft het bloed zijn rode kleur.
Het hemoglobinemolecuul bestaat uit vier, twee-aan-twee identieke subeenheden of 'ketens' die ieder een zogenaamd heem-molecuul omvatten dat in het midden, door vier liganden gebonden, een ijzeratoom bevat. Aan dit ijzeratoom wordt een zuurstofmolecuul gebonden met een affiniteit die afhangt van de chemische omgeving van het hemoglobine: zuur of basisch en veel of weinig CO2. Dit is allemaal van invloed op de stevigheid waarmee de zuurstof gebonden is.
Een mens heeft verschillende soorten subketens van dit hemoglobine; zo is bijvoorbeeld bij kinderen voor de geboorte een foetaal hemoglobine aanwezig dat een hogere affiniteit heeft voor zuurstof, omdat de zuurstof moet worden onttrokken aan de hemoglobine van de moeder. Daarnaast zijn er een aantal afwijkende vormen die aanleiding geven tot ziekten, bijvoorbeeld thalassemie en sikkelcel-anemie.

* Hemoglobine
- http://www.carelschouten.com/literatuur/gedichten_43.htm#hemoglobine

De Negen Muzen zijn de Griekse godinnen van inspiratie, leren, de kunsten en cultuur. Volgens de theogonie van Hesiodes was Zeus negen dagen tezamen met Mnemosyne ("Geheugen"), waarop zij de muzen baarde, die veel vreugde gaven met hun opgewekt gedans op de Helicon, een 1748 meter hoge berg in Beotië. De muzen worden daar vergezeld door de Gratiën en Begeerte, hun leider is Apollo, de god van muziek en poezië.
Bekijkt u de illustratie van een van de muzen (http://www.loggia.com/art/ancient/classical05.html), op een Griekse vaas aangebracht, tonend hoe zij een lier bespeelt. Volgens de inscriptie ernaast zou zij gezeten zijn op de hellingen van de berg Helicon, op een van haar meest geliefde plekjes. Er groeiden daar heilige bomen, die werden geëerd met prachtige kunststukken en een aan de godinnen gewijde tempel.
In de oudheid viel al het leren onder de bescherming van de Muzen, en elke aan hen gewijde plaats ging onder de naam "mouseion", waar overigens ons woord "museum" van afstamt. Toen Plato zijn Academie stichtte, wijdde hij een heiligdom aan de godinnen van het leren; de School van Aristoteles, de Peripatos, bevatte ook een heiligdom met daarin beelden van de Muzen van berg Helicon. Het beroemde Museum van Alexandrië, gesticht door Ptolomeus I, was een "leertempel" voor de Muzen. Nu rijst voor ons, millennia later, de vraag: wat betekent helicon nog meer? Wat zouden wij nog niet allemaal van deze negen hemelse dames kunnen leren?

* Helicon
- http://www.carelschouten.com/literatuur/gedichten_43.htm#helicon

Wanneer je in de winterperiode voor een langere tijd noordwaarts gaat, bijvoorbeeld naar het op zestig graden noorderbreedte gelegen St.Petersburg, dan kun je je iets voorstellen bij de reden dat veel mensen daar dan met depressie te kampen krijgen en sneller dan in de rest van het jaar naar de fles grijpen. Het ochtendgloren komt immers pas tegen half elf 's ochtends, terwijl de schemering al weer om half drie 's middags intreedt. Het voelt daardoor dan ook zo aan of de dagen korter duren, en dan niet alleen met betrekking tot het daglicht, maar ook tot de vreugde die men op een dag kan ervaren. Geen wonder dat de accijnzen op drank in Scandinavië zo torenhoog zijn: al dat alcoholisme zo drie maanden per jaar wordt daar niet als bevorderlijk voor de maatschappij gezien.
In Rusland, dat overigens net zo noordelijk ligt, lijkt een dergelijke politiek ondenkbaar. Gorbatsjov heeft in de jaren tachtig wel getracht tot algehele drooglegging te komen, maar dat heeft er alleen maar toe geleid dat mensen met een destilleerapparaat thuis zelf aan het stoken zijn geslagen. De gang van zaken is gewoon dat men tegen de schemering in de sneeuw de kiosken bij een metrohalte afstruint, op zoek naar het hoogste percentage. De gemiddelde Rus zuipt dan zo schandelijk door, dat hij bij de gang naar de slaapkamer niet meer op zijn kromme poten kan staan. En de volgende ochtend roepen in alle donkerte reeds de verplichtingen van een nieuwe, duistere dag.

* De keilewinkel
- http://www.carelschouten.com/literatuur/gedichten_43.htm#de_keilewinkel

BEELD

In een vorige updatebrief kaartte ik reeds aan dat er mogelijk weer een nieuwe expositie van mijn laatste werk in aantocht is. Die lijkt er nu inderdaad te gaan komen, en wel in de polikliniek van het VU medisch centrum (http://www.vumc.nl/) te Amsterdam. Ik hoop daar ruimte te vinden voor zo'n vijftien tot achttien pastels, een voorlopige selectie hiertoe zal binnenkort op mijn website (http://www.carelschouten.com/) aanklikbaar zijn. Aangezien ik eerst op reis ga, zal de expositie op zijn vroegst pas in de tweede helft van oktober van start gaan. Het concept is hetzelfde als bij voorgaande exposities: alle geëxposeerde werken zijn te huur en te koop en geïnteresseerden kunnen zich bij mij aanmelden voor een rondleiding. Dus wacht de details af, zou ik zeggen!

Het volgende pastel wil ik opdragen aan diegenen uit mijn vriendenkring die het op het ogenblik zwaar hebben. Ik zou hen willen zeggen dat ik weet wat het is om in de verte te kijken en daar alleen maar duisternis en grijsheid te zien. Je voelt je dan afgeschreven zonder enige hoop op terugkeer naar het paradijs om je heen, dat er eerder toch zo kleurig en aanlokkelijk heeft uitgezien. Weet dan, in zo'n situatie van uitzichtloosheid, dat er liefhebbende mensen om je heen zijn die altijd om je zullen geven: wat je ook doet, in welke situatie je je ook bevindt. Ik had mezelf op een bepaald moment al opgegeven, terwijl de naasten om mij heen mij nog vol van positiviteit en kracht trachten te vervullen. En zie nu: ik ben nog lang niet op alle fronten volmaakt, doe nog steeds dingen fout. En toch kan ik zeggen: ik ben opgekrabbeld, doe nu dingen die in mijn slechte periode ondenkbaar waren. Daartoe ben ik door mijn omgeving geholpen maar ook - en daar geloof ik stellig in - door mijn twee beschermende krachten, engelen, feeën, zo u wilt. Beschermende, liefhebbende entiteiten, waarover een ieder van ons te allen tijde beschikt.

* Passerende feeën
- http://www.carelschouten.com/pastels/passerende_feeen.jpg

Nadat ik vorige week in Middelburg een tentoonstelling van een paar moderne kunstenaars had bezocht, werd ik ineens bevangen door het idee over de complexiteit van de wereld waarin we leven. Onderdeel daarvan was een donkere ruimte waar een film werd vertoond van twee vrouwen die op een weiland in een verlaten land gras aan het harken waren. Na vijf minuten daarnaar gekeken te hebben dacht ik: "goh, zou er nog iets anders gebeuren dan alleen dat gehark?" Nog enkele minuten later, toen er op het scherm feitelijk nog niets veranderd was, dacht ik: "waar wil deze filmmaker eigenlijk heen?" En pas uren later bedacht ik me dat juist dat de doelstelling van de kunstenaar moest zijn geweest. Er moet hier op aarde altijd maar iets gebeuren, en wanneer er niets is, dan zorg je maar dat er iets gebeurt, zo getuige de krantenartikelen in de komkommertijd. Die eenvoud van stilte, leegte en "niets gebeuren" zou je kunnen nastreven door ergens heel erg op in te zoomen: eerst heb je nog een bonte, roerige wereld, maar dan worden de structuren steeds verder uitvergroot, totdat je uitkomt op cellen... moleculen... atomen... Het is waarschijnlijk deze eenvoud op zulk een microscopisch, ongecompliceerd niveau die ik met onderstaand pastel tot uitdruk heb trachten te brengen. Geen lappendeken met van alles en nog wat, maar gewoon enkele eenvoudige vlakken op een basaal niveau.

* Moleculair leven
- http://www.carelschouten.com/pastels/moleculair_leven.jpg

Ook voor deze updatebrief maakte ik weer een illustratie bij een verhaal van Michail Weller (http://www.weller.ru/), de schrijver die voor zijn literaire carrière o.a. jager, veehouder en houthakker in de uitgestrekte bossen en taiga's van Siberië is geweest. Zoals de Wellerkenners onder u zullen beamen, is een vaak terugkerend thema in diens verhalen een personage dat in meerdere opzichten een outcast is, maar juist daardoor zijn charme verdient. Het verhaal van deze update gaat over Alexander Filippovitsj, een centaur - een wezen met het bovenlijf van een mens en het onderlijf van een paard. Door dit curieuze gegeven kon hij enerzijds niet tot de kleuterschool worden toegelaten en werd hij anderzijds op het weiland spottend uitgehinnikt. Toch deed hij het door zijn unieke hoedanigheid goed bij de vrouwen, en onderneemt hij zoektochten naar zijn identiteit en positie in de wereld...

"Na een dag in de regen liep Alexander Filippovitsj een verkoudheid op en werd bedlegerig. Verontwaardigd beloofde de arts, toen hij de hoeven en staart onder de deken uit zag steken, over de dronken grappen van brigadier Vasja rapport uit te brengen aan wie dan ook, en vertrok. De dierenarts die door Vasja geroepen was, sprak de vrees uit dat Alexander Filippovitsj verdoofd moest worden. Na die prognose weigerde de patiënt vierkant door de dierenarts behandeld te worden en was zelfs bang een aspirine te moeten innemen - God weet wat ze erin zouden stoppen.
De goedmoedige Vasja nam wodka mee, Alexander Filippovitsj dronk het op en sliep in. Vasja vroeg zich af wat hij zou doen: Alexander Filippovitsj als mens ter aarde bestellen of de huid afgeven aan het bevoorradingspunt, en hem met het opgebrachte geld herdenken.
Alexander Filippovitsj droomde van het antieke Griekenland, waar mensen en centaurs tussen de bloeiende heuvels wandelden, vredig pratend over de betekenis van de geschiedenis en over de strijd tegen gezamenlijke monstervijanden, en over de meest wijze centaur, die Chiron heette, die zich bezighield met het opvoeden van een jongetje dat Heracles heette, en niemand die daar iets vreemds in zag.
"

* De centaur (Kentavr)
- http://www.carelschouten.com/pastels/centaur1.htm


Tot hier ditmaal. Ik wens al mijn lezertjes een heel voorspoedige start van het collegejaar toe! Zoals u boven hebt kunnen lezen ben ik de komende tijd veel in het buitenland. Ik meld mij daarom ook in oktober pas weer met een nieuwe update, waarin ik hoop van mijn reizen te kunnen verhaal. Pas in de tussenliggende tijd goed op uzelf... en elkaar!

Veel groetjes,


Carel.


© Carel Schouten, 2004