*** 27.06.04 *** http://www.carelschouten.com

1. Muziek
2 . Films
3 . Tentoonstellingen
4 . Recepten
5 . Woord
6 . Beeld

Hallo lieve mensen,

Nu de zomer nadert ben ik op allerlei fronten een grote schoonmaak aan het houden. Nu mijn woning al aardig cachet krijgt, ben ik me op mijn tuintje gaan richten. Dat was namelijk een nogal onbegaanbare jungle van tussen de tegels door hoog opwoekerend onkruid, glasscherven en grote rondslingerende balken die dateren van een waarschijnlijk jaren geleden uitgevoerde klus. Als deze ballast is inmiddels bij het grof vuil afgeleverd, om plaats te maken voor een paar mooie conifeertjes en plantenbakken met daarin mijn eigen kruidentuin. En dat laatste zal zeer van pas komen bij de "tuinfeesten" die ik deze zomer ga organiseren. Als de gasten de voorgeschotelde spijzen willen kruiden, hoeven ze alleen maar achter zich een graai te doen.
Naast het tuinieren heb ik de afgelopen weken ook mijn website (http://www.carelschouten.com/) behoorlijk opgeschoond. Allereerst heb ik alle "dode links" verwijderd. Voorts heb ik in de component "BEELD" (http://www.carelschouten.com/pastels/) getracht het kaf van het koren te scheiden . In de loop der jaren was daar zoveel materiaal in gesedimenteerd, dat het voor de bezoeker niet meer mogelijk was een overzichtelijke indruk van mijn werk te krijgen. In de component "WOORD" (http://www.carelschouten.com/literatuur/) heb ik mijn gedichten op een beter te behappen manier ingedeeld en is een rubriek "columns" toegevoegd, waar de lezer een selectie van mijn droomaantekeningen, jeugdherinneringen en andere stukjes kan vinden. Ik hoop u spoedig dus weer op mijn website te ontvangen!

20.06.04: Over het geheel genomen ben ik niet zo'n voetbalfaneut. En al helemaal niet als ik zelf in mijn T-shirtje het veld op moet. Als echter het Nederlands elftal voor een grote beker gaat, ben ik meestal wel te porren bij vrienden te gaan kijken. Hopend natuurlijk dat Nederlandse voetbalclichés zoals het missen van strafschoppen en in de blessuretijd nog even een pak slaag krijgen niet bewaarheid zullen worden. De wedstrijd Nederland-Duitsland heb ik bekeken bij een vriend die alle wedstrijden volgt, de namen en kwaliteiten van alle spelers en daarenboven het gehele speelschema heeft gememoriseerd. Is wel handig om op mee te surfen. De wedstrijd Nederland-Tsjechië heb ik heel consciëntieus gemist, de voorkeur gevend aan een ontspannend concertje boven anderhalf uur stressend op het puntje van de bank te vibreren...

23.06.04: De Tsjechen waren vanavond mijn beste vrienden, en ik denk ook voor heel wat van mijn lezertjes! Even overwoog ik al bij een volgende reis naar het oosten Tsjechië, en als staartje daarachter Slowakije, in de lengte door te reizen, en dan het liefst ook nog eens per boemeltrein. Wat was ik pessimistisch gestemd deze dag, en hoe groot is mijn opluchting bij het schrijven dezes. En eerlijk gezegd ben ik ook wel blij voor de bondscoach, die wat mij betreft toch wel erg veel vuiligheid over zich heen heeft gekregen. Een portie scherpe kritiek vind ik helemaal niet verkeerd, maar wat ik hier en daar op oranje-websites en in hatemails heb gelezen schoot mij qua grovigheid te ver door.
Maar goed, alle grovigheid op een stokje: wat doen we dit weekend tegen de vikingen?

MUZIEK

Tijdens de Universiteitsdag van de UvA woonde ik een uitvoering van de Vijfde Symfonie van Mahler bij, uitgevoerd door het Sweelinck Orkest (http://www.sweelinck.uva.nl/). Heel toevallig dat juist voor deze symfonie is gekozen, daar ik nog maar kort geleden een cursus over het werk had gevolgd. Voor mij was het dan ook een en al feest der herkenning. Doordat ik op de cursus meerdere uitvoeringen van de Vijfde Symfonie had gehoord, o.a. onder Rattle, Haitink, Chailly en Bernstein, kon ik de interpretatie van het Sweelinck Orkest o.l.v. Jeppe Moulijn aardig plaatsen: enthousiast, niet al te treurig en getuigend van flink wat jongehondensfeer.
"Van de tien symfonien die Gustav Mahler tijdens zijn leven schreef, is de vijfde zowel spil als middelpunt, muzikaal hoogtepunt en emotioneel keerpunt. De tragiek van het bestaan wordt oneindig diep gepeild in het eerste deel, de Treurmars. Hoogtepunt is het Adagietto voor strijkers en harpen. Luchino Visconti gebruikte dit deel als openingsmuziek van zijn beroemde film 'Death in Venice'. Er is weinig muziek in de (laat)romantiek te vinden die zo transcenderend (grensoverschrijdend) is als deze Liefdeszang. Mahler zou de noten geschreven hebben voor zijn vrouw Alma, die hij volgens Freud qua liefde en aandacht tekort deed. Maar niet qua noten dus!
De muziek van de vijfde symfonie is spiritueel in de meest letterlijke zin: geestesmuziek, zowel geestelijk als geestverruimend." (V.G.)

Gisteren woonde ik, vrij onverwachts overigens, een concert van de metalband Metallica (http://www.metallica.com/) bij. Voor mij toch wel een nostalgische aangelegenheid, daar ik nu al ruim twaalf jaar fan ben van deze band. Ik herinner me nog goed dat ik als scholier een hele nacht voor het Amstelveense vvv-kantoor heb doorgebracht, met vooral veel misselijkmakende Martini erbij, om een kaartje voor een concert van Metallica te bemachtigen. Dat was een tijd dat de huidige jonge garde Metallica-fans nog in de luiers lagen of zelfs nog amper geboren waren. Het was ook de tijd dat ik mezelf gitaar leerde spelen aan de hand van notenboeken en tabulatuur van de eerste twee Metallica-albums, die ik in de kleine uurtjes urenlang kon bestuderen. Ik weet nog goed hoe ik in de garage van mijn toen nog prille bandgenootje covers van Metallica ten beste gaf, waarbij de daar gestalde kampeerstoelen als drumstel dienst deden. Metallica is een band gebleken waar ik tot op de dag van vandaag nog zeker voor te porren ben. Een zweem van heimwee naar vroeger maakt zich van mij meester wanneer ik in het publiek sta tussen in houthakkershemden geklede, van ruige tatoeages voorziene en door het leven gegroefde tukkers, die al fan waren toen ikzelf nog maar nauwelijks de kleuterschool ontgroeid was.
Onlangs is een documentaire over Metallica, "Some Kind of Monster" (http://www.somekindofmonster.com/), in de bioscopen gaan draaien. Ik ga daar zeker heen en hoop u er in een volgende update over te berichten.

FILMS

Allereerst is er "21 Grams" (http://www.21-grams.com/), een broeierig drama van Alejandro González Iñárritu. De film opent met een blik op het huwelijk van professor Paul Rivers (Sean Penn) en zijn vrouw Mary, dat op de rand van leven en dood balanceert. Paul is dodelijk ziek en wacht op een harttransplantatie, terwijl Mary willens en wetens zwanger van hem wil raken middels kunstmatige inseminatie. Voormalig drugsverslaafde Cristina Peck (Naomi Watts) leidt sinds enkele jaren een voorbeeldig bestaan. Ze is een liefhebbende zus voor Claudia, een goede echtgenote voor Michael en een bezorgde moeder voor haar twee jonge dochters. Dan zijn er nog, onderaan de sociale ladder, de opvliegende ex-gedetineerde Jack Jordan (Benicio del Toro) en zijn vrouw Marianne, die moeite hebben in het levensonderhoud van hun twee kinderen te voorzien. Jack wil definitief afrekenen met zijn verleden en zoekt verlossing in religie. Een tragisch ongeval met verscheidene doden verbindt tenslotte de levens van de personages.
De Mexicaan Iñárritu is origineel en virtuoos door de fragmentarische vertellingen en het achronologische verloop van de film. Het eerste uur van 21 Grams is het beste gedeelte van de film. Voortdurend vraag je je als kijker af hoe al die geboden puzzelstukjes ooit tot een geheel kunnen worden. Daarna, als alles op zijn plaats lijkt te komen, ebt de spanning langzaam weg en komen alle stukjes zonder veel deviërende verwikkelingen op hun plaats.

Vervolgens zag ik "Les invasions barbares" (http://www.miramax.com/thebarbarianinvasions/) van Denys Arcand, dit jaar bekroond met een oscar voor de beste niet-Engelstalige film. Het gaat over een bont gezelschap intellectuelen in Franstalig Canada, dat bijeenkomt doordat een van hen, emeritus hoogleraar Rémy een terminale ziekte onder de leden blijkt te hebben. In de film volgen we de laatste weken van zijn leven. Terwijl hij heel veel praats heeft over de vervlogen idealen van socialisme, marxisme, structuralisme, existentialisme en andere 'ismen', is hij in zijn persoonlijke leven een egocentrisch, hedonistisch en compleet onverantwoordelijk heerschap. Zijn ex-vrouw moet zelf contact zoeken met de kinderen, die al jaren in het buitenland werken en wonen. Een sleutelrol in de laatste dagen van Rémy's leven speelt zijn zoon Sebastien, die inmiddels groot geld heeft verdiend als beurshandelaar in Londen. Alhoewel hij aanvankelijk behoorlijk onwelwillend is tegenover zijn vader, komt hij toch terug naar Canada. Daar trekt hij zijn portemonnee om het zijn vader zo comfortabel mogelijk te maken. Zo huurt hij voor hem een leegstaande verdieping in een ziekenhuis af, schakelt een team verplegers in en benadert een aan drugs verslaafd meisje om vader dagelijks heroïne in te spuiten om diens pijn zodoende draaglijk te houden.
Aan de ene kant kun je de film veroordelen om het deprimerende gekrakeel van een stelletje zelfingenomen lieden die zich tot het bittere einde verschuilen achter hun vastgeroeste denkbeelden over een betere wereld. Een wereld die op 11 september is binnengevallen door de barbaren en daardoor nooit meer dezelfde zal zijn. Aan de andere kant is het amechtige getob van deze dwaze kliek vertegenwoordigers van de babyboomgeneratie af en toe goed voor een vergoelijkende lach en hier en daar een meewarige traan.

Tot slot ter bespreking "The House of Sand and Fog" (http://www.imdb.com/title/tt0315983/) van Vadim Perelman naar de roman van Andre Dubus. Kolonel Massoud Amir Behrani (Ben Kingsley) is met zijn familie uit Iran gevlucht en naar de VS gekomen om een nieuw leven op te bouwen. Hoewel hij zich voordoet als een welgesteld man, kan hij maar met moeite rondkomen. Wanneer hij onverwachts voor weinig geld een prachtig huis aan het strand kan kopen, ziet hij eindelijk kans zijn gezin een betere toekomst te bieden. Deze koop wordt echter de grootste vergissing van zijn leven. De vorige eigenaresse van het huis Kathy Nicolo (Jennifer Connelly) blijkt door de overheid onterecht onteigend te zijn vanwege een vermeende belastingschuld. Zij heeft een drank- en drugsverleden en begon haar leven net weer op de rails te krijgen. Het verlies van haar huis, dat ze geërfd heeft van haar vader die er dertig jaar voor geploeterd heeft, betekent het einde van haar hoop op een stabiel leven. Ze is vastbesloten de strijd aan te gaan en tegen elke prijs haar huis terug te krijgen. Daarbij wordt ze terzijde gestaan door een hulpsherrif (Ron Eldard), die door een blinde verliefdheid voor haar zijn carrière en gezin op het spel zet.
Mijn god, wat is dit een sterke film van de Oekraïener Perelman, en dan is het ook nog eens zijn debuut als regisseur! De personages zijn buitengewoon fascinerend, en ondanks dat er geen misdaad in de film voorkomt is het een thriller die je laat huiveren en huilen. Het laat zien hoe niet de goden, maar een combinatie van culturele, sociale en psychologische factoren mensenlevens zomaar kunnen verwoesten, gelijk een Griekse tragedie. Een film die bij menigeen voor heel wat naschokken zal zorgen.

TENTOONSTELLINGEN

In het Fotografie Museum Amsterdam (http://www.foam.nl/) is de expositie "Anne Frank en familie - foto's van Otto Frank" te zien.
"Als Anne Frank vandaag de dag nog zou leven, dan was ze dit jaar 75 jaar geworden. Om haar geboortedag te gedenken is er tot en met 12 september a.s. een tentoonstelling in het Fotografiemuseum Amsterdam te zien met foto's uit de familiealbums van het gezin Frank. De foto's zijn genomen door Otto Frank, Anne's vader, die een enthousiast en getalenteerd amateurfotograaf was.
Otto Frank legde alle momenten vast die hij belangrijk vond en die hem ontroerden: zijn pasgeboren dochters, hun eerste stapjes, dagjes naar buiten, feestjes. Hij maakte zijn foto's in een tijd waarin fotograferen nog niet voor iedereen was weggelegd. Naast het maken van familiekiekjes experimenteerde Otto Frank met licht, reclamefotografie en met zijn eigen schaduw als onderdeel van het beeld.
De tentoonstelling bevat beelden die nog niet eerder zijn getoond. Door onze kennis van de geschiedenis van Anne Frank en de shoah zijn het bovendien foto's waar we niet meer onbevangen naar kunnen kijken. Deze tentoonstelling is samengesteld door de Anne Frank Stichting en gastcurator Victor Levie in samenwerking met Foam. Met dank aan Gemeente Amsterdam." (Foam)

"Entropic Meltdown (Happy Sadness) is de titel van een project, georganiseerd door het Stedelijk Museum Bureau Amsterdam (http://www.smba.nl/) in samenwerking met The Luggage Store in San Francisco. Het betreft een initiatief van drie kunstenaars: Elena Beelaerts (Amsterdam), Jovi Schell (San Francisco) en Fritz Welch (New York). Het doel is het organiseren van een expositie op verschillende locaties in Europa en Amerika, gebaseerd op een gedeelde interesse in de val van systemen en structuren en van het 'indubben' als onderdeel tijdens het kunstprocedé. De tentoonstelling zal continu blijven veranderen, zolang ze van de ene naar de andere plaats reist.
Met de absurditeit van het leven als uitgangspunt nemen de kunstenaars een reeks beelden, thema's en onderwerpen onder handen die aan weinig voor de hand liggende, bijna zonderling aandoende interpretaties onderhevig worden gemaakt. Sommige topics betreffen spelletjes, beteugeling, organismen, machines, themaparken en reclames, gezien vanuit meerdere perspectieven, zoals microscopische beelden, dwarsdoorsnedes, transparantie en weerspiegeling, waarbij een breed scala aan materialen gebruikt wordt, waaronder plastic, verf en levende muizen. Het resultaat is een surrealistische omgeving van psychedelische muurschilderingen en driedimensionale stukken die een fusie aangaan tussen een mechanische, 'wetenschappelijke' benadering en een flink brok onzinnigheid." (J.D.)

RECEPTEN

Hoe gezond leef ik eigenlijk? Een vraag die ik veel Nederlanders zich stellen, vaak met een latent schuldgevoel over het gebrek aan tijd en motivatie om structureel aan de gezondheid te werken. Het is geen verrassing dat veel Nederlanders te zwaar zijn, en de meesten geen plan de campagne hebben om daar structureel iets aan te doen. Daarom organiseert de Nederlandse Hartstichting in samenwerking met TNO de Nationale Gezondheidstest. Het doel hiervan is de balans op te maken en deelnemers handreikingen te bieden voor een gezonder leven. Vanaf deze zomer is de test online te maken op: http://www.nationalegezondheidstestonline.nl/. De resultaten en conclusies van de test in de afgelopen jaren zijn te lezen op: http://www.nationalegezondheidstest.com/
Dan is er nog de Supermarktgids (http://www.supermarktgids.nl/). Deze site is in de eerste plaats bedoeld om de consument te informeren over voedings- en productinformatie, waarvoor u anders de supermarkt moet binnenlopen. In de rubriek "schappennieuws" vindt u informatie over nieuwe producten. Ook geeft de site een overzicht van de mogelijkheden uw boodschappen via internet te doen en een opsomming van filialen van veel supermarktketens in Nederland. De site is tot slot uitgerust met een receptendatabase en een voedingsgids met calorieëntabel.

Met lichte heimwee naar mijn verblijf in Griekenland blijf ik met deze update in de mediterrane sferen. Allereerst een Italiaans menu, dat begint met een salade die door de rucola notig en door de ricotta romig van smaak is. De gevulde aubergines vergen wat voorbereiding, maar behoren wel tot de beste aubergines die ik ooit bereid heb. Tot slot de fruitsalade, die lekker gezond is en met een bolletje light roomijs van Hertog (ja, dat heb je tegenwoordig) ook niet al te vet. Ik adviseer bij deze maaltijd een Chianti Classico. Een uitgebreide webwinkel van Italiaanse wijn is Incontro (http://www.incontro.nl/).

* Italiaans diner
- http://www.carelschouten.com/vegetarian/menu050604.htm

Dan een Grieks menu, dat begint met een watermeloensalade, die bij de hete (hopelijk nog in het verschiet liggende) zomeravonden heel welkom zal zijn. Het hoofdgerecht is stevig en door de kaas en yoghurt lekker romig. Het toetje is klaar in een handomdraai en geeft je toch het idee ergens op een eiland in de Egeïsche zee op een terrasje te tafelen. Neem er een witte Retsina bij, een Griekse harswijn die het bij deze maaltijd goed doet.

* Grieks diner
- http://www.carelschouten.com/vegetarian/menu130604.htm

WOORD

Als buitenlanders mij vragen wat het nu is dat mij tot Nederlander maakt, sta ik vaak met een mond vol tanden. Ja, ik woon op de Crack-State in Amsterdam, daar kan ik niet omheen praten. Maar als het nu gaat om een specifiek Nederlandse gewoonte, zoals haring happen, met een plezierbootje op de Vinkeveense plassen dobberen of met een opblaasbaar oranje kroontje Raymond van Barneveld pijltjes te zien werpen, dan heb ik steeds het idee dat ik me daar eigenlijk het liefst zo ver mogelijk van distantieer.
Toch is er een eigenschap, die ik vooral in mijn kinderjaren op vakantie cultiveerde, die vanuit een diachroon perspectief als uitermate Hollands beschouwd kan worden. Overal waar ik vroeger kwam waar water stroomde, had ik de oerdrift dammen te bouwen. Als we op een vakantiebestemming aankwamen verkende ik met mijn broertje allereerst het omliggende terrein op beekjes of kleine riviertjes. Als die er waren, begonnen we deze op blote voeten en opgestroopte broek als een gek met stenen af te dammen, om zodanig een droge overbrugging te vormen, maar ook om een stuwmeer te creëren en de kracht van het water op een andere manier te kanaliseren.
Op het strand deden zich tijdens de zomervakanties vergelijkbare taferelen voor. Ik wilde met de handdoeken en de hele santenkraam bij laag water altijd zo dicht mogelijk bij de branding plaatsnemen. Zo viel er territorium te verdedigen bij het wassende water. Ik schepte doorgaans een hoge ringdijk om onze spullen daartegen te weren. Het doel was bereikt wanneer het water langs de dijken was gestroomd en we met de branding achter ons derhalve op een eiland beland waren. Dit kwam echter maar heel zelden voor. Vaak kalfde de dijken door toedoen van de golfslag zodanig af, dat al snel naar hogerop geëvacueerd moest worden.
Toch zijn er op het strand een aantal memorabele bouwwerken mede door mijn handen tot stand gekomen. Zo herinner ik me een kolossale dijk van stenen en zand die we tijdens een vakantie in Engeland hadden aangelegd om een in zee uitstromende beek te stremmen. Het stuwmeer dat daardoor ontstond was zo diep dat ik er tot m'n middel in kon staan. Bij vertrek staken we de dijk door, waarop een ware vloedgolf het gevolg was.
Aan de Nederlandse stranden kun je deze eer echter vaak niet aan jezelf houden. In het zomerseizoen komt de rechtschepper (overigens doorgaans geen jurist) tegen zessen langszij om alle creaties van kinderhanden met een grote spade te vereffenen, om daarmede te voorkomen dat mensen die tegen het vallen van de nacht nog een strandwandeling willen maken hun nek breken. Ergens is dit in ons overbevolkte landje wel een goede gedachte, maar ik vond het toch maar bar onrechtvaardig dat mijn uit zand opgetrokken creaties, waaraan ik de dag daarop eigenlijk nog verder wilde bouwen, elke avond rücksichtslos tegen de vlakte gingen. Bij wijze van verzet heb ik tijdens een beroepsvoorlichtingsdag in de RAI tot in den treure laten informeren over het vak van een baggeraar.

* De rechtschepper
- http://www.carelschouten.com/houtskool/Dromen/rechtschepper.htm

Een venusovergang (http://www.sterrenkunde.com/venusovergang.htm) is het verschijnsel dat vanaf de aarde gezien de planeet Venus voor de zon langs schuift. Een dergelijk verschijnsel valt alleen waar te nemen bij binnenplaneten, dat wil zeggen planeten die hun banen hebben tussen de aarde en de zon. Binnen ons zonnestelsel is dat Mercurius en Venus. Ook de maan schuift soms voor de zon. Men spreekt dan echter van een zonsverduistering. Wanneer de aarde voor de zon gaat staan, dus tussen de maan en de zon, valt er een maansverduistering waar te nemen.
Overgangen van Venus zijn zeer zeldzaam. De laatste venusovergangen vonden plaats in 1639, 1761, 1769, 1874, 1882 en onlangs dus op 8 juni 2004. Ik was ook van de partij en heb het verschijnsel met een eclipsbrilletje waargenomen: heel curieus, zo'n piepklein puntje dat zich langzaam een weg baant over de zonneschijf.

* De venusovergang
- http://www.carelschouten.com/literatuur/gedichten_42.htm#venusovergang

Atlantis (http://www.atlan.org/) is een eilandenrijk waarvan men niet zeker weet of het ooit heeft bestaan. Door een plotseling ramp zou het rijk plotseling zijn verdwenen. De Atlantische Oceaan dankt zijn naam aan dit hypothetische gebied. De bewoners van Atlantis leefden in een gouden tijd. Ze waren bedreven zeelieden die een grote zeevloot bezaten. Ze wisten ook veel van astronomie, bouwkunst, wiskunde, en andere wetenschappen.
De Griekse filosoof Plato (427-347 v. Chr.) was de eerste die over Atlantis schreef, waarbij hij ervan overtuigd leek dat dit land werkelijk had bestaan, omdat de overgrootvader van Plato hierover verhalen had gehoord van Solon, die het op zijn beurt weer van een Egyptische priester had gehoord. Hoe het land eruit zag, is door Plato in detail beschreven. Onder andere was er op het eiland een tempel gewijd aan de god Poseidon. Het eiland Atlantis lag buiten de Middellandse Zee, dus nog verder dan de Zuilen van Hercules (de straat van Gibraltar). Volgens Plato verdween het rijk ongeveer 9500 voor Christus door een wereldwijde catastrofe, een soort zondvloed, waardoor ieder spoor van het land werd weggewist. Het verhaal van Plato over een mythisch eiland komt over de hele wereld in vele verhalen terug, als een aards paradijs, dat ten ondergaat aan aardbevingen of vloedgolven. Sommigen denken dat Plato geïnspireerd was door de vulkanische gebeurtenissen op het eiland Santorini.
Onlangs is Atlantis weer in het nieuws gekomen vanwege boven Spanje genomen satellietfoto's (http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/3766863.stm) die zouden corresponderen met Plato's beschrijvingen van het verloren continent? Zijn 's werelds zoektochten hiermee beeindigd?

* Het antwoord op 's werelds zoektochten
- http://www.carelschouten.com/literatuur/gedichten_42.htm#het_antwoord_op

Ik herinner mij nog goed de zonsverduistering van het jaar 1999. Ik was in Hongarije, en ondanks dat ik nog nooit in dat land geweest was, gold de eclips als voornaamste reisbestemming. Daar stond ik dan, op een heuveltje aan het Ballatonmeer, nog niet volledig beseffend welk een keerpunt in mijn leven me te wachten stond. Hoe het me immers de rest van mijn leven zou vergaan, al werd ik zwerver of multimiljonair: het getuige zijn van een volledige zonsverduistering kon niemand me meer afnemen.
Ik keek door mijn brilletje en zag dat nog maar een klein strookje zon vanachter de maan te zien was, smalle sikkeltjes door het gebladerte. Nog enkele minuten passeerden, ik keek weer en zag nog een puntje zon vanachter de kraters en bergen aan de horizon van de maan. En toen gebeurde het: ineens een totale black-out! Duisternis alom, de horizon tekende zich in scherpe donkere lijnen af, sterren verschenen aan het firmament. Monden vielen open, de natuur kwam in beweging, als moest ze zich opmaken voor de nacht.

* Zwart fluweel
- http://www.carelschouten.com/literatuur/gedichten_42.htm#zwart_fluweel

BEELD

In Rusland is de datsja een houten zomerhuisje op het platteland met doorgaans een aanzienlijk stuk grond erbij. Het gebrek aan ruimte in de grote stad wordt hier ruimschoots gecompenseerd. De meeste gezinnen wonen in de stad bijeengepropt in een een-, twee- of driekamerwoning. Daarbij is het niet ongewoon dat deze gezinnen bestaan uit drie generaties: grootouders, ouders en kinderen in een appartement bij elkaar. In een grote en vervuilde stad als Petersburg is het in de zomer nauwelijks uit te houden, dus wie de mogelijkheid heeft, ontvlucht de stad. Zodra schoolvakanties beginnen worden de meeste datsja's min of meer permanent bewoond. De schoolvakantie duurt in Rusland drie maanden (juni-augustus). In de regel hebben ouders maar een maand vakantie, dus wordt er gerouleerd tussen ouders en grootouders. De kinderen blijven de gehele periode in de datsja. Af en toe gaat men een keertje naar de stad om zich te wassen, te baden en inkopen te doen (de datsja is vaak verstoken van elektriciteit, warm water, laat staan goed bevoorrade winkels in de buurt). In de maanden april, mei, september en eventueel oktober wordt de datsja gebruikt om de weekends door te brengen.
Ik ben in de vorige update reeds gestart met een serie pastels, "Datsja's" getiteld, waarin ik probeer de zonnige zijde van het Russische zomerleven te vatten, en dat in de stijl van Paul Klee's coloristische werk.

* Datsja's 3 & 4
- http://www.carelschouten.com/pastels/Datsjas3.jpg
- http://www.carelschouten.com/pastels/Datsjas4.jpg

Wat zijn nu de kleuren die je het meeste bijblijven van een verblijf in Griekenland (http://www.picturesofplaces.com/Europe/greece.html)? Het zijn de kleuren die je ziet op de meest verkochte ansichtkaarten: het wit van de witgekalkte huisjes, het groen van de rijen cipressen en het diepe blauw van de koepeltjes op Grieks-orthodoxe kerkjes, de uitgeklapte luikjes en het uitzicht boven en grotendeels beneden de horizon, dat laatste vanaf de eilandjes althans. Het is deze sfeer van eenvoud in het kleurenspectrum, dat in de geest van veel Griekenlandgangers overheerst en slechts zelden wordt onderbroken, bijvoorbeeld door een over de daken rennende lapjeskat of de koolzwarte kleur van een aangevlogen aalscholver. Het is deze eenvoud die ik heb getracht te vatten in de onderstaande pastels. Een stereotype beeld wellicht, maar voor iemand als ik, die Griekenland aanvankelijk alleen van de plaatjes kent en er onlangs zijn eerste schreden heeft gezet, toch misschien een mooi beeld om in gedachten te houden.

* Gezicht op Griekenland
- http://www.carelschouten.com/pastels/gezicht_op_griekenland2.jpg
- http://www.carelschouten.com/pastels/gezicht_op_griekenland3.jpg

Ik vervolg mijn serie illustraties bij de korte verhalen van Michail Weller (http://www.weller.ru). Dit keer een pastel bij "Wapenmeester Tarasjoek". Dit verhaal vertelt de biografie van een man met maar een grote passie: wapens. Deze man werkt zich op van tienjarig partizaantje tot hoogleraar wapenkunde aan de Universiteit van Leningrad. Uiteindelijk komt zijn reputatie en aanzien op Welleriaanse wijze onherroepelijk ten val. Juist het incident dat hiertoe aanleiding gaf, heb ik in onderstaande tekening getracht uit te beelden.

"...In 1942 was Tolik Tarasjoek tien jaar. Zijn vader was aan het front verdwenen en moeder was als gijzelaar omgekomen. Het jongetje liep met het partizanenregiment mee. In de Wit-Russische bossen waren er veel van dat soort regimenten: een derde krijgers, en de rest gezinnen uit afgebrande dorpen.
Jongens houden van vechten, en de soldaten die van hen houden prijzen hun onverschrokken stoutmoedigheid. Die ene, die kleine en stille, was gewoon een geboren strijder: zijn arm was steviger dan een pijler, en zijn oog was zeer scherp. En een volledige afwezigheid van zenuwen. Met een geweer kon hij op honderd meter afstand spijkers inslaan.
Soms gebruikten zij de jongetjes voor communicatie en verkenning. Maar het talent van Tarasjoek werd hoger aangeslagen. Ze vonden voor hem een bijzondere plaats in de strijdformatie.
Nu heerst er een slecht beeld van de wreedheden in die oorlog. Terwijl de Duitsers mensen neerschoten, ophingen en verbrandden in hun huizen, begoten de partizanen de gegrepen krijgsgevangenen bijvoorbeeld in de vorst met water en zetten vervolgens de ijzige figuren met uitgestrekte arm neer om te dienen als wegwijzer. In de mond werden afgesneden genitaliën gestopt, en het bordje op de borst verduidelijkte dan: 'Fritz houdt van ballen'.
De belangrijkste partizanenbezigheid was het beroven van opslagplaatsen: levensmiddelen, munitie, wapens – een combinatie van zelfbevoorrading en het toebrengen van schade aan de vijand. Er was ook nog sprake van het opblazen van spoorwegen en bruggen. Dat alles werd bewaakt. En men kon alleen aan de slag zonder geluid te maken. Daarom werd de bekwaamheid wachters neer te halen bijzonder gewaardeerd..."

* Wapenmeester Tarasjoek
- http://www.carelschouten.com/pastels/wapenmeester_tarasjoek.htm

Tot hier ditmaal. Ik wens al mijn abonnees een zonnige start van de maand juli toe en hoop u allen weer op 18 juli a.s. met een update te begroeten. Hoe dan ook... pas goed op uzelf en elkaar.

Veel groetjes,

Carel.