*** 22.02.04 *** http://www.carelschouten.com |
 |
< -- TERUG
1. Films
2. Tentoonstellingen
3. Recepten
4. Woord
5. Beeld
Hallo lieve mensen,
Daar ben ik weer na twee weken tijd! Ik moet eerlijk bekennen dat het me wel bevallen is, zo veertien dagen om met een nieuwe update te komen. Zo kon ik gelijk wat selectiever omspringen met mijn materiaal, dat af en toe eerlijk gezegd de pan uit rees. Ik heb getracht alles dat zich opeengehoopt heeft door een kritische zeef te halen en de lijvige brokken er hier en daar uit te ziften. Toch heb ik evengoed weer een degelijk gevulde update voor u ter lezing. En daarbij heb ik nu de tijd om dit weekend lekker veel films te zien en mij te verheugen op een familie-etentje, dat bekend staat als het "Treinenfeest" doordat het eten wordt opgediend op elektrische over de tafel rondrijdende speelgoedtreinen. En daarbij is het altijd smullen geblazen. En dat mag, daar ik in de weekends verlof heb van mijn dieet!
Ik baande mij deze week een weg door de renaissance
en de nieuwe technieken en uitvindingen die in deze periode werden uitgevonden.
Zoals ik in de vorige updatebrief al zei, is de renaissance een combinatie
van de klassieken, de heidenen en het christendom. Een van de technieken
is het sfumato (http://en.wikipedia.org/wiki/Sfumato),
ofwel atmosferisch perspectief, waarbij door het schilderen van vervagende,
vervloeiende omtrekken oneindige verte wordt gesuggereerd.
Ondanks de wijde verspreiding en het uniforme karakter van de renaissance
zijn er ook verschillen. Zo werden globaal gesproken twee schildertechnieken
gehanteerd: een waarbij de vormen tot stand komen door lijnen en een waarbij
de vormen door kleur gerealiseerd worden. Van de eerste techniek is Botticelli
een beoefenaar. Als we zijn Geboorte van Venus (http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/botticelli/venus/)
bekijken, is duidelijk te zien dat alle vormen door lijnen omgeven zijn.
Gesteld kan worden dat men in Florence, de woonplaats van Botticelli,
hoofdzakelijk de lijnbenadering het uitgangspunt vormt, terwijl dat in
Venetië de kleurbenadering is. Deze verschillen in aanpak bij het
schilderen zijn te zien tot in de moderne kunst, bijvoorbeeld als men
het werk van Gauguin met dat van Van Gogh vergelijkt.
Een belangrijke familie uit de renaissance waren de Medici
(http://es.rice.edu/ES/humsoc/Galileo/People/medici.html),
een bijzonder welgestelde bankiersfamilie met veel betrekkingen in de
politiek. Zij hebben met hun geld de kunst een enorme impuls gegeven,
zo waren zij de opdrachtgevers voor het beschilderen van de Sixtijnse
kapel. Cosimo de Oude (http://www.kfki.hu/~arthp/html/p/pontormo/1/06cosimo.html)
was een van de belangrijkste Medici. Hij wordt vaak afgebeeld met een
laurierboompje, een symbool dat de familie heeft overgenomen van keizer
Augustus en diens vrouw Livia. Een andere grote figuur uit de familie
is Lorenzo de Prachtlievende, die - zoals zijn naam doet vermoeden - prachtige
kunst in een hoog vaandel had staan en is geportretteerd door de weinig
bekende Giorgio Vasari (http://www.kfki.hu/~arthp/html/v/vasari/lorenzo.html).
De humanisten zijn geleerden uit de renaissance die zich vooral kenmerken door vernieuwde studie van de Griekse en Romeinse wijsbegeerte, letteren en kunst. Daarbij stond de mens centraal. Volgens hen moest de kunstenaar een geleerde zijn met universele kennis van de wetenschap, nodig om waarheidsgetrouw te werk te kunnen gaan en kunst met een "grote K" te produceren. Hiermee zetten zij zich af tegen de Gotiek, een term die trouwens van Vasari afkomstig is. Het is eigenlijk een scheldnaam, afkomstig van het woord "Goten", barbaren afkomstig van boven de Alpen. Vasari noemde de gotische kathedralen afzichtelijk spits, hoog en voorzien van wanstaltige bogen. De grootste humanist was misschien wel Leonardo da Vinci (http://www.mos.org/leonardo/), een homo universalis met naast kunst, kennis van o.a. de anatomie, biologie en aërodynamica. In zijn kunst probeert Leonardo da Vinci door gebaren en houdingen de intentie van de menselijke ziel bloot te leggen. Ook staat hij bekend om zijn driehoekscomposities, drie figuren die tezamen een driehoek vormen, zoals in Sint Anna te drieën (http://www.euro-art-gallery.net/davinci/pages/ldv02.htm). Het beroemdste werk van Leonardo da Vinci en misschien wel van de kunstgeschiedenis is de Mona Lisa (http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/vinci/joconde/). Waarom heeft zij nu deze status gekregen? Is het door haar geheimzinnige glimlach? Volgens sommige kunsthistorici komt het doordat ze te individuele trekken heeft om een geïdealiseerd type te zijn, terwijl de idealisering tegelijkertijd zo sterk is dat het karakter erdoor verhuld wordt. Nogal cryptisch en paradoxaal, niet waar? Er zijn dan ook meerdere moderne kunstenaars die zich afzetten tegen het feit dat de Mona Lisa per definitie kunst met een grote K zou zijn.
Brunelleschi (http://www.mega.it/eng/egui/pers/fibru.htm) geldt als uitvinder van het perspectivisch tekenen en schilderen. Hij is bovendien beroemd om de gedurfde en originele ideeën achter zijn projecten (zoals de koepel van de Domkerk in Florence) en om de manier waarop hij op harmonische wijze de vormen van klassieke architectuur opnieuw vormgaf volgens een nieuwe tijdgeest. Brunelleschi werd opgeleid tot beeldhouwer en goudsmid in een van de Florentijnse werkplaatsen. Daarna heeft hij een aantal jaar in Rome doorgebracht waar hij zich met zijn vriend Donatello bekwaamde in de beeldhouwkunst en architectuur. Hij werd opgenomen in het gilde van goudsmeden, maar zijn interesse voor de wiskunde en de studie van oude gebouwen bracht hem uiteindelijk meer in de richting van de architectuur. Dit paste helemaal in de geest van de Renaissance, waarin je van alle markten thuis moest zijn om jezelf kunstenaar te noemen.
Michelangelo Buonarotti (http://www.michelangelo.com/buonarroti.html)
kan gezien worden als een van de belangrijkste kunstenaars van de Italiaanse
renaissance. Hij beschouwde zichzelf dan ook als een groot genie en erkende
geen hogere autoriteit dan zichzelf. Het is dan ook niet verwonderlijk
dat hij zijn hele leven in conflict was met zijn opdrachtgevers, hoofdzakelijk
pauzen en kardinalen. Hij maakte wat hijzelf mooi vond en interesseerde
zich niet voor de mening van anderen. Op de bovengenoemde site vindt u
o.a. het sculptuur Bacchus, de uit de klassieken afkomstige god van de
wijn. Ook vindt u er de Pietà, een beeld van Maria met de dode
Jezus op schoot. Opmerkelijk is de prachtige manier waarop de draperieën
zijn uitgewerkt en de typerende driehoekscompositie. Nog bijzonderder
is dat Michelangelo dit meesterwerk al op 24-jarige leeftijd voltooide.
Wat aan een Pietà altijd opvalt is dat Maria altijd als een jonge
vrouw wordt afgebeeld en niet als een dame van vijftig tot zestig, die
ze in werkelijkheid geweest had moeten zijn bij de dood van Jezus. Het
beroemdste sculptuur van Michelangelo is David (http://www.artchive.com/artchive/M/michelangelo/david.jpg.html).
Wat opvalt aan het beeld is het grote hoofd. Dit is bewust gedaan, rekening
houdend met de geplande standplaats voor de Domkerk: van beneden bezien
moest het hoofd duidelijk zichtbaar zijn. Uiteindelijk is het beeld er
niet geplaatst en geëindigd in de Academia.
Alhoewel Michelangelo schilderen ondergeschikt aan beeldhouwen achtte,
heeft de paus hem weten te strikken voor het beschilderen van de Sixtijnse
kapel (http://www.christusrex.org/www1/sistine/0-Tour.html)
in Rome. Hij heeft hier vier jaar aan besteed onder erbarmelijke omstandigheden
waarover hij uitgebreid klaagde in brieven die aan ons nog overgeleverd
zijn: daar het het plafond betrof moest hij liggend werken op een metershoge
stellage, waarbij hij zich constant in een penetrante verfgeur bevond
en niet even snel naar beneden kon om bijvoorbeeld naar het toilet te
gaan.
Een ander groot fresco van Michelangelo is het Laatste Oordeel
(http://www.abcgallery.com/M/michelangelo/michelangelo54.html).
Een interessant detail is dat de naakte figuren erop ten tijde een nogal
kuise paus 'aangekleed' werden met sluiertjes voor de edele delen. Dit
was het werk van Daniele il Brachettone, vrij te vertalen als "Daniël
de Broekenmans". Later zijn de broekjes overigens weer verwijderd.
Dan is er nog Rafaël van Urbino (http://www.kfki.hu/~arthp/html/r/raphael/),
meesterlijk schilder en architect van de Italiaanse Hoog-Renaissance.
Rafaël staat het beste bekend om zijn Madonna's en grote menselijke
composities in het Vaticaan. Zijn werk wordt bewonderd om zijn helderheid
van vorm en eenvoud van compositie, maar ook om het visueel bereiken van
het Neoplatonistische ideaal (http://www.kheper.net/topics/Neoplatonism/)
van menselijke grootsheid. Rafaël was een tegenhanger van Michelangelo
in de zin dat hij een man van de wereld was, hij had direct contact met
het volk om zich heen en verkeerde niet alleen in hoge pauselijke kringen.
Karakteristiek voor Rafaël zijn de bolle, mollige kopjes - bijvoorbeeld
in een van zijn werelds ogende Madonna's (http://www.kfki.hu/~arthp/art/r/raphael/1early/06madonn.jpg)
- en de driehoekscompositie die Michelangelo ook hanteerde.
Hiermee sluit ik de beschrijving van mijn cursus kunstgeschiedenis aan
de Volksuniversiteit Amstelland af. In toekomstige updatebrieven zal ik
wellicht nog verwijzingen geven naar kunstsites over de periode van de
barok tot het neoclassicisme en die bespreken, maar daarbij meer in eigen
bewoordingen treden. Ook is het mogelijk dat ik deze plaats in mijn updatebrief
zal reserveren voor verslagen van in het verschiet liggende met geesteswetenschappen
te associëren cursussen, maar dan wel op een eigen manier, dus meer
vanuit mijn eigen perceptie.
Het uitgaansleven waaraan ik vorige week deelnam was voor mijn doen bijzonder
turbulent. Toch heb ik me strikt aan mijn dieet trachten te houden. Om
te beginnen was er een optreden van de band Meringue
(http://www.meringue.nl/)
in het kader van een in Amsterdam gehouden popprijs. Het was voor mij
toch wel een nostalgische aangelegenheid, daar ik ruim zes jaar geleden
met de jongens van deze band heb opgetreden in een of ander vaag jeugdhonk.
Ook de klanken van de af en toe ruige, maar bovenal zeer strakke muzieklijnen
en het rauwe gebrul van de zanger deden me aan vroeger tijd denken. Ik
hoop dan ook dat deze band die prijs in de wacht zullen slepen.
Voorts was ik uitgenodigd voor de zogenaamde valenwine party van de SIB
(http://www.sibamsterdam.nl/NE/fotos.html)
, waar twee van mijn makkers als dj zouden gaan draaien. Uiteindelijk
leek het hele gebeuren niet door te gaan door organisatorisch falen. De
feestcommissie liet zich echter niet uit het veld slaan en ging direct
naarstig op zoek naar een andere lokatie. Zo belandden we eerst in een
rokerig stinkend hol waar men hutje mutje op elkaar stond en vier pietermannen
moest neertellen voor een miezerig plastic bekertje verzuurde wijn. Na
op deze krocht te zijn uitgekeken, vervolgde de feestvierende meute zijn
weg naar een ander café dat door enkele vastberaden partybeesten
in een mum van tijd tot een dansvloer werd getransformeerd. Dus stoelen
en tafels naar boven en een gezellig Russisch beatje er tegenaan. Het
was alleen jammer dat ik tegen het eind van de avond platzak was en ik
mij genoopt voelde het feestgedruis vaarwel te zeggen.
FILMS
|
 |
Afgelopen week zag ik "Bloody Sunday" (http://www.paramountclassics.com/bloodysunday/)
van Paul Greengrass. Het betreft een film die ons doet herinneren aan
een tragedie die heeft plaatsgevonden op zondag 30 januari 1972 in het
Noord-Ierse plaatsje Derry. Op deze dag zijn tijdens een geweldloze demonstratie
door het Britse leger dertien betogers doodgeschoten en nog eens veertien
gewond. In de film staat Ivan Cooper centraal, organisator van de vredelievende
mars voor gelijke burgerrechten tussen katholieken en protestanten. De
bedoeling is alle geweld tussen de verschillende partijen weg te bannen.
Ondanks zijn overleg echter met de Unionistische autoriteiten en zijn
pogingen om te onderhandelen met de Britse ordestrijdkrachten loopt de
betoging uit op een bloedbad, dat sindsdien bekend staat als "Bloody
Sunday".
Wat dit aangrijpende drama over een van de zwartste bladzijden uit de
Noord-Ierse kwestie zo uitzonderlijk maakt is de buitengewone graad van
echtheid. Voortdurend heb je de indruk dat je naar een authentiek nieuwsdocument
zit te kijken en ervaar je bijna fysisch de hectische sfeer en de algemene
verwarring die er toen in de straten heersten. Dat deze tragische gebeurtenis
nog steeds actueel is blijkt uit een onderzoek ernaar, waaraan de Britse
regering al 115 miljoen pond heeft gespendeerd (http://www.bloody-sunday-inquiry.org.uk/).
Dan is er nog het uitzonderlijke "Zatoichi"
(http://office-kitano.co.jp/zatoichi/)
van Takeshi Kitano. Zatoichi, gespeeld door Takeshi, is een blinde die
zijn brood verdient met gokken en het geven van massages. Achter zijn
nederig voorkomen schuilt echter een meesterlijk zwaardvechter, begiftigd
met flitsende uithalen van adembenemende precisie. Zatoichi komt een stad
binnengelopen die gedreven wordt door een criminele bende. Als hij het
tegen de leden ervan moet opnemen maakt hij een voor een korte metten
met ze door zijn razendsnelle zwaard. Ondanks dat hij blind is en langzaam
loopt is hij in staat alles om zich heen tot in perfectie aan te voelen.
De figuur Zatoichi is een van de populairste personages uit de Japanse
historische filmgeschiedenis. Talloze televisieseries en speelfilms gingen
de versie van Kitano voor, maar de veelzijdige regisseur/acteur geeft
veertien jaar nadat de laatste speelfilm verscheen zijn eigen draai aan
deze 'jidaigeki' (periode-film). Met zijn herkenbare montage, ritmische
tussendoortjes en flashbacks, slapstick-achtige humor en explosieve uitbarstingen
van geweld drukt Kitano zijn stempel op Zatoichi.
Ik vond de film heel sterk door de compositie ervan, de presentatie van
de personages en natuurlijk de weergaloze zwaardgevechten. De Nintendo-achtige
computermuziek op de achtergrond past er goed bij. Een climax volgt na
een opzwepende ritmische dans van de inwoners van de stad, door bloederig
optreden van Zatoichi bevrijd van de criminele samoerai die aan het hoofd
ervan hadden gestaan.
Als laatste de film "In the Cut" (http://www.sonypictures.com/movies/inthecut/)
van Jane Campion gebaseerd op de bestseller van Susanna Moore. Hierin
is Meg Ryan te zien op een manier die we van haar gewend zijn: figurerend
in romantische komedies. In deze film laat ze een serieuzere kant van
zichzelf zien. Ze speelt de eenzame New Yorkse docent Frannie Thorstin,
die op een onverwacht moment in haar leven wordt geconfronteerd met de
donkere kanten van lust en geweld. Nadat er in haar buurt een vrouw op
gruwelijke wijze wordt vermoord, begint ze een gepassioneerde relatie
met rechercheur Malloy (Mark Ruffalo) die belast is met deze zaak. Hoewel
Frannie hun - zeker voor Amerikaans publiek - heftige vrijpartijen als
grote bevrijding ervaart, begint ze al snel aan Malloys motieven te twijfelen
en de gevaren van hun relatie in te zien.
De film ontstijgt mijns inziens het niveau van een standaard Hollywood
thriller, o.a. door de van de vaste norm afwijkende perspectieven. De
film gaat niet zozeer over de jacht op een brute seriemoordenaar, als
wel over het roerige instabiele zielenleven van een vrouw. Daarbij worden
de personages van Frannie, een vereenzaamde vrouw, en Malloy, een jonge
Al Pacino, overtuigend neergezet. Tot slot zorgen de flashbacks in zwart-wit
naar een schaatsbaan, waarop Franny's vader haar moeder het hof maakt,
voor een romantisch kader om de film dat tevens onderstreept dat het om
de verfilming van een roman gaat.
De James Bond film van deze week is "The Living Daylights"
(http://www.imdb.com/title/tt0093428/),
met Timothy Dalton als 007. Gewapend met messcherpe instincten en een
'licence to kill' gaat Bond de strijd aan met wapenhandelaren in een bliksemsnel
verlopend avontuur. Timothy Dalton brengt heel wat energie en koelbloedigheid
in zijn optreden als geheim agent. Nadat Bond de Russische officier Georgi
Koskov (Jeroen Krabbé) helpt bij het uitwijken naar het westen,
wordt geschokt gereageerd door de geheime inlichtingendienst. Bond komt
in actie, waarbij hij de mooie Kara (Maryam D' Abo) op het spoor komt,
die Bond net zo kundig bespeelt als haar cello. Als ze een ingewikkeld
wapenprogramma met wereldwijde implicaties ontrafelen, worden ze gedwongen
tot huiveringwekkende achtervolgingen, een ijzingwekkende ontsnapping
uit de gevangenis en een episch gevecht in de Afghaanse woestijn met tanks,
vliegtuigen en een legioen van vrijheidsstrijders te paard. Met de laatste
foefjes van Q en de van gadgets uitgeruste Ashton Martin (http://www.astonmartin.com/)
wordt het tegen het einde van de film een groot knallend spektakel met
veel stunts, onverwachte wendingen en een aantal zinnenprikkelende ontmoetingen.
Ik vind deze eerste Bond film met Dalton al met al een goede opvolger
van de reeks episodes met Roger Moore. Hoogtepunten zijn een wilde afdaling
van een besneeuwde berg in een cellokoffer en het duel tussen een van
de criminele trawanten en Bond op een grote jute zak die hoog in de lucht
uit een vrachtvliegtuig bungelt. Een punt van kritiek is dat Dalton Bond
nogal humorloos vertolkt, in tegenstelling tot zijn voorgangers Connery
en Moore. Wel kan gezegd worden dat Bond hiermee dichterbij het originele
personage uit de boeken van Ian Fleming komt te staan. Ik geef deze film
een 8.
In de volgende update stop ik voorlopig met James Bond en begin ik de
bespreking van de klassiekers van Frederico Fellini.
| TENTOONSTELLINGEN
|
 |
Zoals in de vorige update beloofd zal ik nu verslag doen van mijn bezoek
aan de tentoonstelling "Het Russische Landschap"
in het Groninger Museum (http://www.groninger-museum.nl/).
Na het grote succes van de Repin- tentoonstelling in 2002 zet het Groninger
Museum zijn ontdekkingstocht voort naar Russische kunst uit de 19e eeuw.
Het resultaat hiervan is t/m 18 april a.s. te zien in de huidige overzichtstentoonstelling.
Als het u niet lukt de tentoonstelling voor die tijd te zien, kunt u daarna
terecht in de National Gallery te Londen, waar de expositie ook zal plaatshebben.
In de 19de eeuw ging de grote culturele bloei van Rusland gepaard met
een hartstochtelijke zoektocht naar de eigen identiteit. Landschapsschilders
speelden daarin een grote rol. Zij schilderden landschappen zoals die
nergens anders in Europa zijn uitgebeeld. De eindeloze horizon, de ondoordringbare
bossen, barre sneeuwwoestijnen, dreigende wolkenluchten en bovenal het
bijzondere gebruik van licht, maken deze Russische landschappen onvergelijkelijk
en indrukwekkend. De tentoonstelling concentreert zich op de drie grootste
Russische landschapsschilders, Ivan Sjisjkin, Isaak Levitan en Archip
Koeïndzji. Daarnaast is er ook ruime aandacht voor schilders die
het werk van bovengenoemde schilders in een historische context plaatsen.
Wat mij met name aansprak, is de manier waarop een aantal Russische schilders
het landschap op kundige wijze wisten te reduceren tot de essentie: weidse
rivieroevers met slechts schaarse vegetatie of oneindig uitgestrekte bossen
waarin de zich eindeloos herhalende berken slechts suggestief worden geschilderd.
Ook wordt het boven besproken atmosferisch perspectief om dit doel te
dienen gehanteerd. Er is ook een audiotour bij de tentoonstelling. Ik
moet daar wel bij vertellen dat ik het niet altijd met de vertellingen
eens was. Dit komt met name door het poëtische, af en toe wat opdringerige
karakter ervan. De documentaire die in een videozaal vertoond wordt vond
ik niet goed. Het was te fragmentarisch, het bij het landschap horende
Russische volk werd slechts zeer kortstondig in beeld gebracht en sommige
Nederlanders die deel uitmaken van de documentaire hadden ze misschien
beter thuis kunnen laten.
Op aanraden van mijn cursusleidster kunstgeschiedenis bezocht ik de tentoonstelling
"Della Robbia, beelden uit de Italiaanse Renaissance"
in het Bijbels Museum (http://www.bijbelsmuseum.nl/)
te Amsterdam. Men krijgt hier een overzicht van het werk van de Della
Robbia's, een dynastie van beeldhouwers. Zij waren werkzaam in Florence
in de tweede helft van de 15de en het begin van de 16de eeuw, de tijd
van de legendarische hierboven besproken Medici waarin de beeldhouwkunst
een grote bloei doormaakte.
De tentoonstelling wordt georganiseerd in samenwerking met het Louvre
in Parijs, dat speciaal hiervoor het grootste deel van zijn Della Robbia
collectie ter beschikking stelt. Getoond worden onder andere monumentale
sculptuur, kleine beeldjes, architectuur elementen, medaillons, liturgische
objecten en delen van altaarstukken. De Della Robbia's dankten hun faam
aan het procédé van glazuren van terracotta, dat ze angstvallig
geheim trachtten te houden. Uiteindelijk lekte het natuurlijk toch uit
en verloren ze hun monopoliepositie.
Het topstuk vond ik een beeld, getiteld "Welvaart/Rijkdom",
van een vrouw met op haar hoofd en in haar handen een overvloedige hoeveelheid
kleurig fruit. Het is wellicht geïnspireerd op de Dovizia, een monumentaal
beeld van Donatello dat op de oude markt in Florence werd geplaatst
In december vorig jaar is een grootscheepse vernieuwingsoperatie gestart
die in 2008 zal leiden tot het Nieuwe Rijksmuseum. De Philipsvleugel blijft
echter geopend met de expositie "De Meesterwerken"
(http://rijksmuseum.nl/),
een collectie Nederlandse 17de-eeuwse topstukken van het museum voor het
publiek te zien. Deze expositie, "De Meesterwerken", is ingericht
door het bureau Merkx & Girod, dat enkele jaren geleden ook de tentoonstelling
De Glorie van de Gouden Eeuw heeft ontworpen. Hier treedt het Plaatje
van de Update op (http://www.carelschouten.com/updates/update220204.htm).
Een vaste route leidt via alle zalen naar de Nachtwachtzaal op de bovenverdieping.
Haastige bezoekers kunnen hier echter via het centrale trappenhuis ook
rechtstreeks heen. Volgens Gijsbert Van Hoogevest, verantwoordelijk voor
de expositie, kwam er toch nog heel wat bij de verbouwing kijken. "In
de eerste plaats is de verbouwing onder hoge tijdsdruk tot stand gekomen,
en bleek het zowel bouwkundig als installatietechnisch een hele klus.
De klimaatbeheersing was weliswaar nog in orde door de vorige verbouwing,
maar de vleugel moest nu aan hele strenge veiligheidseisen voldoen, waardoor
allerlei maatregelen moesten worden getroffen. Bovendien is met een diepe
liftschacht een verbinding met het Tunnelgebouw gemaakt, zijn de toiletgroepen
allemaal aangepast, en is de kelder verbouwd, zodat de ondersteunende
facilitaire diensten daar terecht kunnen." De meeste van deze veranderingen
zijn echter tijdelijk. Als in 2008 het hoofdgebouw weer open gaat wordt
de Philipsvleugel opnieuw aangepast volgens de dan geldende ideeën
over gebruik en restauratie.
Ik vond de tentoonstelling een compact, maar degelijk overzicht geven
van de kunst uit de Nederlandse Gouden Eeuw, een schrale troost wellicht
voor kunstminnende toeristen. De audiotour met ruim veertig nummers zorgde
bij mij echter voor oververzadiging. Tot slot hangt de Nachtwacht er wat
minder statig bij dan in de paradezaal waar hij eigenlijk hoort te prijken.
Kunstliefhebbers kan ik trouwens aanraden elke maandag om 20:00 op BBC
2 (http://www.bbc.co.uk/bbctwo/)
te kijken voor een wekelijks terugkerende kunstdocumentaire.
| RECEPTEN |
 |
Zoals sommigen van u wellicht gehoord hebben is de Amerikaanse dieetgoeroe Robert Atkins vorig jaar overleden door een val op een met ijs bedekte straat. The Wall Street Journal heeft daarbij vermeld dat Atkins voor zijn dood een hartaanval, hartfalen en te hoge bloeddruk heeft gehad. Dit is naar voren gekomen door het verslag van een medisch behandelaar. Volgens sommigen zou hij tegen zijn dood ruim 117 kilo gewogen hebben, volgens anderen echter minder dan 100 kilo. Stuart Trager, voorzitter van het Atkins Physicians Counsil in New York, zegt dat het hartfalen van Atkins is veroorzaakt door een virale infectie, terwijl anderen denken dat het wellicht met Atkins eetgewoonten en diens dieet te maken heeft gehad. In elk geval is het naar boven komen van deze informatie geen goede reclame voor het Atkins Dieet, een dieet waarbij je (bijna) onbeperkt eiwitten en vetten mag eten, maar het eten van koolhydraten zoveel mogelijk moet vermijden.
Er is goed nieuws voor de vegetarische lijnende internauten! Deze week
vond ik namelijk het Low Fat Vegetarian Recipe Archive
(http://www.fatfree.com/).
Dit archief bevat bijna 5000 vetvrije vegetarische recepten en tevens
informatie over diëten met een laag vetgehalte. De website claimt
dat je geen vegetariër hoeft te zijn of aan een vetvrij dieet hoeft
te zitten om van de gegeven recepten te kunnen genieten. Het is een mooie
verzameling recepten, het is alleen jammer dat er (nog) geen database
aan gekoppeld is waarin je zoektermen kunt ingeven, zoals bij SmulWeb
(http://www.smulweb.nl).
Je moet de recepten dus handmatig doorspitten. Leuk is wel dat je je eigen
recepten kunt toevoegen.
Sinds kort heb ik aan mijn website een speciale afslankpagina
(http://www.carelschouten.com/afslanken/)
toegevoegd waarin ik de verhalen die u in de updates leest over mijn pogingen
tot afslanken bij elkaar plaats. Uiteraard is deze interactief gemaakt
door de nodige weblinks. Dus iedereen die aan de lijn is of dat wil gaan
doen: komt dat zien!
Nu wilde ik een ieder die van bourgondische salades houdt met een relatief
laag vetgehalte wijzen op de lauwwarme linzensalade (http://www.carelschouten.com/vegetarian/lauwwarme_linzensalade.htm)
die enkele weken terug in de Trouw heeft gestaan. Het is wel een beetje
een elitair gerecht door moeilijk verkrijgbare ingrediënten als Le
Puy-linzen en Toscaanse olijfolie. U kunt natuurlijk ook gewone linzen
en olijfolie nemen. Ook de wijntip van Hubrecht Duijker mag u wat mij
betreft aan uw laars lappen.
Het slanke diner van deze week zit weer vol verrassingen. De cajun bonensoep
is heerlijk pittig, de salade lekker fris, de bolognaisesaus veel lekkerder
en vetarmer dan uit een potje en een toetje om eens goed voor te gaan
zitten.
* Slank Vegetarisch Diner
- http://www.carelschouten.com/vegetarian/slank_diner_150204.htm
| WOORD |
 |
Het is jammer dat veel boeken die worden aangeprezen op mijn cursus kunstgeschiedenis
of al jaren in herdruk zijn, of reeds lang zijn uitverkocht. Een voorbeeld
hiervan is "Christelijke Symboliek en Iconografie"
(http://cf.hum.uva.nl/nhl/bizon/images/timmers.gif)
van prof J.J.M. Timmers. Hierin wordt verdeeld over tien hoofdstukken
een overzicht gegeven van de christelijke symboliek. Aan de orde komen
onderwerpen als: symboliek rond Christus, de Openbaring, de kerk en haar
genademiddelen, Mariadevotie, de deugden en de zonden, de zichtbare wereld
(dierensymbolen, getallen, kleuren enz.) en de heiligen en hun attributen.
Het werk heeft een index van zaken, persoons- en plaatsnamen, een lijst
van veelvuldig aangehaalde werken en tot slot een verantwoording van de
afbeeldingen.
Ik heb al even in de Slegte gekeken, maar helaas zonder resultaat. Indien
een van u, mijn lezertjes, het boek heeft en het wel zou willen uitlenen,
dan zou ik daar zeer verrukt over zijn!
Het karakter van de wekelijkse verhaaltjes die onder de rubriek "woord" en vroeger "literatuur" worden geplaatst heeft een verandering ondergaan. Het begon met korte beschrijvingen van dromen die ik had gehad. Nu echter zijn het veelal columnachtige herinneringen uit vroeger tijden met een nogal lyrisch karakter. De verhalen van het laatste soort kunt u nu bijeengeplaatst vinden op: http://www.carelschouten.com/literatuur/columns.htm. Zo ook de onderstaande twee stuks...
De knikker (http://www.allesoverballen.com/KNIKKERS.html) is een balletje van gebakken aarde, steen, marmer, hout of glas dat reeds bij de Egyptenaren en Romeinen tot kinderspel dient. Knikkers van klei worden sinds 1870 gefabriceerd. Vanaf 1890 werden de eerste glazen knikkermachines ontworpen. Vandaag de dag bestaan knikkers uit allerlei materialen, maar de glazen knikker blijft de populairste. Hierbij wordt gesmolten glas uit de oven geperst en met een schaar in gelijke cilindertjes geknipt. Die vallen dan in een molen, die het warme glas tot balletjes rolt. In de column van deze week verhaal ik van mijn wederwaardigheden met deze balletjes...
"Toen ik nog een ondeugende dreumes was en aan het begin van
mijn schooljaren stond, was knikkeren een van mijn lievelingsbezigheden.
Gedurende het speelkwartier streed ik met mijn schoolkameraadjes om de
mooiste glazen knikkers. Er waren globaal gesproken twee manieren om van
je tegenspelers de interessantere exemplaren afhandig te maken: opleggen
en een 'potje'. Bij het opleggen, wordt een felbegeerde knikker, vaak
een grote en schitterend fonkelende, in een kuiltje gelegd en probeert
een belangstellende vervolgens vanaf een tevoren af te spreken aantal
tegels het exemplaar te raken met gewone, kleine knikkers. Zolang hij
of zij misgooit zijn alle kleine knikkers voor de 'oplegger'. Als het
raak is, dan moet de opgelegde knikker worden afgestaan aan de werper.
Bij een potje gaat het er anders aan toe. Er wordt een kuiltje gegraven
en er zijn twee of meer spelers, die allen een afgesproken aantal, van
elkaar te onderscheiden knikkers in de strijd werpen. De speler die als
eerste al zijn knikkers in het kuiltje heeft weten te gooien, kan alle
knikkers van de tegenspelers innen.
Wel, ik zou mezelf niet zijn als ik bij dat knikkergebeuren niet aan het
sjoemelen zou slaan. Zo verfde ik eens een doodgewone overgrootbonk (het
grootste formaat knikker) wit met tipp-ex om hem door te laten gaan als
overgrootchinees, die veel meer waard was en waar ik veel meer knikkers
voor kon incasseren. Naast deze succesjes was ik soms wel nogal verbolgen
over buitensporige knikkerwinst van mijn klasgenootjes ten koste van mij.
Zo stond ik eens te foeteren en te stampvoeten toen een van hen, Addy
heette hij geloof ik, met slechts tien miezerige knikkers een overgrootoliebonk
van me won en om dat feit door zijn vriendjes hoog in de lucht gejonast
werd.
Jaren later, toen het knikkeren mij allang was gaan vervelen, moest ik
toch nog wel eens terugdenken aan deze kinderlijke vorm van vermaak en
het verdriet als het fout ging. Op een schoolreisje naar Rome had een
klasgenootje van mij op een straathoek een soort stukje plastic gekocht,
waarmee je door het tussen je tong en verhemelte te plaatsen vogelenzang
kon nabootsen. Onze vriendelijke vriend was hier zo verrukt over dat hij
er de hele dag mee zat te kwinkeleren, totdat het de rest van de groep
de keel uit ging hangen. Een van ons maakte hem het stukje pvc afhandig
en gooide het in de Tiber. Door deze daad moest de betreffende jongen
schreien als een klein kind."
* De knikkerbeurs
- http://www.carelschouten.com/houtskool/Dromen/de_knikkerbeurs.htm
De tweede column van deze update gaat over een euvel dat we gedurende onze welverdiende vakantie liever niet hebben: onwel worden. Als opmaat op het nu volgend relaas kan ik me nog goed herinneren dat ik op de eerste dag van de vakantie ging kanoen en daarbij mijn contactlens verloor. Ik zie hem nog uit mijn oog vallen, even op het wateroppervlak drijven en dan de diepte ingaan. Twee weken lang heb ik derhalve halfblind - want ik heb me een paar belabberde ogen - mijn vakantie moeten doorbrengen. Het is niet gelukt een noodlens naar het postrestant in de buurt van onze vakantiebestemming te laten sturen. Alles went echter: toen ik thuis gearriveerd een nieuwe lens kreeg, viel ik stijl achterover van het scherpe zicht. Lees dus nu ook de volgende vakantieperikelen...
"Een van de vervelendste dingen die je tijdens je vakantie kan
overkomen is ziek worden. Om het succesvol afsluiten van de middelbare
school te vieren vertrok ik met een schoolkameraadje per budgetreis naar
Praag. Het begon allemaal heel jofel en studentikoos. We kochten elke
dag een paar stevige halveliterflessen Pilsner Urquell, het lokale Tsjechische
bier, en vermaakten ons in toen nog spotgoedkope restaurantjes. Ik kan
me herinneren dat we de finalewedstrijd van het EK bijwoonden in een vaag
studentenhonk waar gewone Tsjechen zich in twee kampen verdeeld: een Italiaans
en een Braziliaans. Daarnaast weet ik nog dat we aan gene zijde van de
Moldau door beboste hellingen struinden, op zoek naar de afgelegen studentenflat
waar mijn toenmalige wederhelft met een paar vriendinnen zou resideren.
Na heel wat distels en brandnetels te hebben getrotseerd, kwamen we uit
op een desolaat ogend complex van afbladderende flats met geen enkele
aanwijzing die ons naar de meisjes kon leiden. En aangezien het mobiele
tijdperk zich toen nog niet had aangediend, voelden wij ons genoopt de
zoekpogingen te staken.
So far so good, zou u zeggen. Nou, de volgende ochtend begon echter de
ellende. Ik werd wakker met een opgezwollen keel die me verhinderde te
slikken, laat staan dat ik voedsel of het goddelijke Pilsner Urquell tot
me kon nemen. We liepen die ochtend maar wat rond in de hoop dat mijn
zwellingen wel wat zouden afzakken. Dat gebeurde niet, dus moesten we
op zoek gaan naar een arts om me van mijn ongerief af te helpen. In gebroken
Tsjechisch legde ik uit wat er aan de hand was, en werd al gauw naar een
ziekenhuis doorverwezen. Nou dat ziekenhuis was op z’n zachtst gezegd
desolaat en in hoge mate verontrustend. De artsen en verpleegsters die
er rondliepen hadden hoge koksmutsen op. Toen ik aan de beurt was, werd
me verteld dat mijn amandelen eruit moesten. Daar ik niet zoveel zin had
om in dit ziekenhuis onder het mes te gaan, heb ik me er met kloppende
keel uit weten te praten met het voorstel direct te repatrouilleren om
thuis behandeld te kunnen worden.
Wel, ik heb nog een paar dagen met zware keelpijn door Praag rondgelopen
en me na thuiskomst bij de kno-arts van de VU gemeld. Die zei dat het
om een angina ging en het na een antibioticumkuurtje van een week wel
weer over was. Hij zei daar tussen neus en lippen door bij dat mijn kwaal
niets met mijn amandelen te maken had en die gerust achter in mijn keel
mochten blijven bungelen."
* Mijn amandelen geplukt
- http://www.carelschouten.com/houtskool/Dromen/mijn_amandelen_geplukt.htm
Toen ik vorige week de Russische landschappen op de bovengenoemde tentoonstelling
bekeek, moest ik onwillekeurig denken aan een wandeling die ik een aantal
jaar geleden maakte langs het Ladogameer, een waterplas ter grootte van
Nederland zo'n vijftig kilometer buiten St.Petersburg. Na drie kwartier
in een boemeltje te zitten kwam je aan op een volstrekt verlaten stationnetje
aan de oever van het meer. Er waren in de directe omgeving slechts een
paar bouwvallige optrekjes te bespeuren. Na een wandeling van ongeveer
twintig minuten over het kiezelrijke strand kwam ik tot de conclusie:
hiertoe ben ik dus Russisch gaan studeren, om me over te kunnen geven
aan een compleet desolate uitgestrektheid. Zo ver het oog reikt is langs
de oever bebossing te zien en water, een meer zonder overkant. Hier zou
men mij kunnen plaatsen, zomaar vanuit het niets.
Als ik dan, inmiddels jaren later, een reportage zie van een groepje intellectueel
onderlegde Hollanders in Rusland, die zich al beklagen bij het ontbreken
van warm water in de badkamer en de eentonigheid van het berkenbos om
zich heen, kan ik daar alleen maar om lachen.
* Desolaat landschap
- http://www.carelschouten.com/literatuur/gedichten3.html#desolaat_landschap
Het verhaal achter het volgende gedicht dateert van jaren her. Een tijd
dat katten in groten getale rond de boerderij waar ik woonde darden. En
dat ik na de ochtendlijke brinta met vader verwoede pogingen deed mijn
ergens weggesmeten schoeisel te vinden om op tijd bij het hek te staan
voor het kleuterschoolbusje. Ook was het een tijd dat het algehele gerief
in het huishouden van mijn familie op een betrekkelijk laag pijl stond.
Zo was het enige warme plekje in de boerderij in de hoek van de woonkamer
achter de kachel te vinden, waar ik me avonden lang door mijn moeder liet
voorlezen. Door de rest van het slechts ten dele met pek besmeerde huis
woei de wind als een razende Roeland. Als we 's winters na een afwezigheid
van een paar dagen terugkeerden in onze boerderij, dan konden we bijvoorbeeld
een bos bloemen aantreffen die in hun vaas reeds de schaatsen had moeten
aanbinden. Ons huishouden stond overigens in sterk contrast tot dat van
onze buren. Daar was alles altijd piekfijn in orde. Hun tuin en achterliggende
stuk dijk was altijd keurig Oxfordiaans gemaaid, en wel precies tot de
erfscheiding met ons stuk dijk, waar de paardenbloemen hoog de lucht in
schoten. Op een gegeven moment kwam zelfs de koningin bij bezoek aan ons
dorp de dijk bij onze buren afgedaald. Kun je nagaan!
Er zijn enkele incidenten uit deze tijd die me nog helder voor de geest
staan. Zo kwam op een mooie dag ineens onze auto achteruit de houten garage
uitgereden. Mijn kleine broertje, die toen hooguit twee jaar oud was,
had het voor elkaar gekregen in de auto te klimmen en deze van de handrem
af te halen. Zo kwam ik op nog een incident, verwoord in de volgende regels.
* Rond het huis rennen in pyjama
- http://www.carelschouten.com/literatuur/gedichten3.html#in_pyjama
Toen ik een paar jaar de tentoonstelling "de glorie van de gouden eeuw" bezocht in het Rijksmuseum, had ik al het gevoel de hoeveelheid geëtaleerde kunst niet of nauwelijks allemaal te kunnen opnemen. Ik ben er dan ook twee keer heen gegaan, maar bij beide bezoekjes is het me niet gelukt, mede door de wijdlopige uitleg van de audiotour, het einde van de expositie te bereiken. Een vergelijkbaar gevoel had ik bij het bezoeken van "de meesterwerken" in de Philipsvleugel van hetzelfde museum, waar men door verbouwing in de rest van het pand de hoogtepunten van het cultuurbolwerk opeen heeft gepropt. Na zo'n vijf zalen had ik het idee al aardig verzadigd te zijn geraakt en uitzag naar de nachtwacht, klapper en afsluiter van het gedeelte van het museum waar we het de komende vier jaar mee zullen moeten doen.
* De meesterwerken
- http://www.carelschouten.com/literatuur/gedichten3.html#de_meesterwerken
Het album "The Beatles" uit 1968 van de gelijknamige band staat
met zijn overwegend blanco voorkant beter bekend als "The White Album",
ofwel de Witte Plaat. Hiermee wordt een symbolisch doel gediend. De band
kon namelijk geen eerlijke manier vinden om zichzelf visueel te representeren
als een samenhangend geheel. Elk van de drie belangrijkste songschrijvers
ging zijn eigen visie achterna. The Beatles waren uitgegroeid tot een
alliantie van weergaloos begiftigde, maar uiterst individuele talenten.
In de schilderkunst keert ook de neiging terug eindeloze schoonheid, veelzijdigheid
en grootsheid te reduceren tot iets eenvoudigs, iets basaals. Kijk om
een idee te krijgen van wat ik bedoel bijvoorbeeld eens naar het "melkmeisje"
en het "meisje met de pareloorbel" van Johannes Vermeer
(http://www.about-vermeer-art.com/).
En wat dacht u niet Kasimir Malevich, pionier van de
geometrische abstracte kunst: kijkt u maar eens naar zijn wereldberoemde
"zwarte vierkant" (http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/malevich/sup/malevich.black-square.jpg).
Volgens het Boeddhisme leidt het streven naar eenvoud, juist doordat het
universum zo complex is, uiteindelijk tot het Nirwana, het opgaan in de
oneindigheid, het hoogste doel van 's mensen streven. En als dat bereikt
is, mag daar mijns inziens best eens op geklonken worden...
* De witte plaat
- http://www.carelschouten.com/literatuur/gedichten3.html#de_witte_plaat
| BEELD
|
 |
Jan Wiegers (1893-1959) studeerde aan de kunstacademie
Minerva te Groningen. In 1918 richtte hij samen met o.a. Johan Dijkstra
de Groninger kunstenaarsvereniging De Ploeg op. Dit deed hij uit onvrede
met de behoudende opvattingen van het Groninger kunstleven en de heersende
burgermoraal. In 1920 reisde Wiegers naar Zwitserland waar hij wegens
tbc moest kuren. Het verblijf was van beslissende betekenis voor zijn
artistieke ontwikkeling. Hij leerde er de Duitse expressionist Kirchner
kennen, die zeer geïnteresseerd was in grote, afgebakende, krachtige
vlakken en weloverwogen kleurcombinaties en veelal onderwerpen koos uit
zijn directe omgeving.
Wiegers introduceerde binnen De Ploeg de op Kirchner geïnspireerde
expressionistische stijl. Hij schilderde portretten, naakten, stillevens
en landschappen. Tevens maakte hij tekeningen, etsen, litho's en houtsneden.
Wiegers wist zijn op Kirchner geïnspireerd expressionisme binnen
de kring van vooruitstrevende Ploegers uit te dragen. In de eerste helft
van de jaren twintig bezat Wiegers een tomeloze werklust. Anders dan Kirchner
waren zijn werken wilder en soms primitivistisch. Vanaf 1927 beweegt Wiegers'
stijl zich in de richting van een meer gematigd expressionisme met een
geheel eigen koloriet. Buiten Groningen ondervindt Wiegers als eerste
'Ploeger' erkenning, hetgeen zich uit in exposities, publicaties en connecties.
In 1934 vestigt hij zich in Amsterdam, waar hij uitgroeit tot gerespecteerd
kunstenaar en wordt beschouwd als een van de fakkeldragers van het modernisme.
Zijn activiteiten binnen het kunstenaarsverzet en zijn in de jaren twintig
en dertig opgebouwde faam als baanbrekend modernist verlenen hem na de
oorlog grote reputatie. Als kroonpunt op zijn carrière werd Wiegers
in de jaren vijftig benoemd tot professor aan de Rijksacademie te Amsterdam.
Wiegers geldt als de belangrijkste modernist van ons land en behoort met
Leo Gestel en Jan Sluijters tot de voornaamste vertegenwoordigers van
het expressionisme en de modernste kunstenaar van de Groninger kunstkring
De Ploeg.
In deze updatebrief kom ik met een kopie van een schilderij dat Wiegers
schilderde van Kirchners slaapkamer. Hiermee treedt hij duidelijk in het
voetspoor van Vincent van Gogh, van wiens Slaapkamer in Arles ik volledigheidshalve
ook een reproductie heb gemaakt. In de volgende update kunt u een pastel
van mijn eigen slaapkamer verwachten!!
* Jan Wiegers, Slaapkamer van Kirchner
- http://www.carelschouten.com/pastels/Jan_Wiegers1_facet.jpg
* Vincent van Gogh, Slaapkamer in Arles
- http://www.carelschouten.com/pastels/slaapkamer_in_arles.jpg
Degenen die even snel wat kennis van het Swahili willen opdoen, bijvoorbeeld voor een trip naar Zanzibar of Tanzania, kan ik Useful Swahili Words (http://www.glcom.com/hassan/swahili.html) aanraden. Dit is een soort "wat en hoe gids" met dagelijks gebruikte woorden en uitdrukkingen. Bovendien is er een verwijzing naar een uitspraakgids en zijn alle woorden van audiobestanden, in mp3 en Real Audio, beschikbaar. Leuk vind ik het overzicht van alle dieren die je in Oost-Afrika op je pad kunt verwachten. In elk geval zet ik de traditie van Swahili sprookjes voort. Dit keer gaat het over een koning en een haas, ofwel een "sungura".
Er was eens een land met een ernstig waterprobleem. Elke zomer kwamen de rivieren droog te staan en had men de grootste moeite om aan drinkwater te komen. De koning riep alle mensen en dieren op om een waterput te graven. Allen kwamen ze opdraven, behalve de haas. Die had geen zin om zich in die hitte moe te maken. De koning verordende dan ook dat de haas niet van het water uit de put mocht drinken. Om hier op toe te zien plaatste de koning een wachter bij de put. De haas was echter al snel ter plaatse en paaide en vleide de wachter net zolang tot hij van het water mocht drinken. De koning hoorde hiervan en plaatste een andere wachter. Maar ook die liet zich vleien door de haas en liet hem drinken. Toen de koning dat hoorde dacht hij: "mensen zijn maar niets, misschien moet ik een dier bij de put plaatsen". En hij koos hiervoor de leeuw. Al snel kwam de haas bij de leeuw en sprak: "jij bent een leeuw, de koning van het woud. Is het niet een beetje te min voor je om wachter bij een put te zijn?". De leeuw liet de woorden van de haas tot zich doordringen en bedacht zich dat er wel waarheid in deze woorden stak en liet de haas daarom drinken. Toen de koning hoorde dat ook de leeuw zijn werk niet goed had gedaan, koos hij voor een kreeft. Deze zou onder water de wacht houden, zodat de haas het niet zou zien. En inderdaad, de haas dacht dat er nu niemand meer de wacht hield bij de put en sprong uit vreugde direct in het water. Toen werd hij echter beetgepakt door de ijzeren scharen van de kreeft en naar het paleis van de koning gesleept. Die sprak vervolgens tot de haas: "Het is wel ernstig wat jij op je geweten hebt. Niet helpen met graven, mijn wachters verleiden en zonder schaamte uit de put drinken. Jij verdient eigenlijk een zware straf". Toen sprak de haas: "Ik weet een goede straf. Sluit me op in een gevlochten mand en hang die op aan een hoge palm tot de zon mij zal uitdrogen". Het voorstel van de haas werd uitgevoerd. Midden in de nacht beet de haas echter met zijn scherpe tanden de kooi stuk en sprong eruit. Hij liep naar de waterput, dronk daar al het water op dat nog was overgebleven en vertrok toen naar een andere stad.
* De koning en de haas (Swahili sprookje)
- http://www.carelschouten.com/pastels/De_koning_en_de_haas.htm
Er is iets vreemds aan de hand met het Iers. Hoewel de taal in alle 26 graafschappen van de republiek Ierland wordt onderwezen, moet je flink zoeken naar een Ier die zich nog echt bedient van het Gaelic. De meeste Ieren spreken Engels, de taal van de eeuwenlange overheerser. Toch is er sprake van een 'revival'. Steeds meer jongeren zijn bereid hun moedertaal te leren, ondanks hun Engelstalige omgeving.
Ieren die hun moedertaal een warm hart toedragen, zijn behoorlijk in
de minderheid. Achthonderd jaar Engelse overheersing is funest geweest
voor het bloemrijke Iers: de Engelse taal gaf immers veel meer status.
De hongersnood van 1847 deed de zaak ook geen goed. Nog altijd wordt de
eigen taal geassocieerd met honger en armoede. Bovendien zijn veel Ieren
naar Amerika geëmigreerd, waar hun taal snel door het Engels is verdrongen.
De verplichte Ierse lessen op school in Ierland bereiken het tegenovergestelde
effect. Vanaf de basisschool tot het einde van de middelbare school krijgen
kinderen Ierse les, maar dat wordt over het algemeen zo erbarmelijk slecht
gegeven dat de meeste kinderen hun eigen taal na school zo snel mogelijk
de rug toe keren. Het is geen uitzondering dat ze na vijftien jaar onderwijs
nog steeds geen fatsoenlijke zin uit de strot krijgen. Als u een indruk
wilt krijgen van het uiterlijk van de Ierse taal, dan kan ik u verwijzen
naar Beo! (http://www.beo.ie/),
de website voor de Ierstalige gemeenschap wereldwijd. Zoals u zult zien
is er geen touw aan vast te knopen en is het handig dat er hier en daar
wat Engels tussendoor staat.
Onderstaande mandala is een fraai voorbeeld van de Ierse Keltische ornamentele
versieringskunst. In het midden ziet u de spiraal als symbool voor de
kosmische scheppende kracht.
* Ornamentele Keltische mandala
- http://www.carelschouten.com/pastels/mandalas/ornamentele_keltische_mandala.htm
Tot hier dit keer. Ik wens iedereen weer twee heel voorspoedige weken
toe en hoop u in maart weer te begroeten. Dus pas allemaal goed op elkaar...
en uzelf.
Groetjes,
Carel.