< -- TERUG 1. Films
Vorige week bezocht ik "Een Meeuw" van Tsjechov,
onder de regie van Theu Boermans (http://www.theatercompagnie.nl/home_artikel_meeuw.html).
In dit toneelstuk zet de ambitieuze jonge toneelschrijver Kostja zich
af tegen het gangbare theater. Hij geeft zijn vriendin Nina de hoofdrol
in zijn eerste toneelstuk. Dit tot ergernis van zijn moeder, de even charmante
als zelfzuchtige actrice Arkadina (Sylvia Poorta). Zij is verliefd op
de gevierde schrijver Trigorin, maar die voelt meer voor de veel jongere
Nina. Zo lijkt iedereen in "Een Meeuw" achter de verkeerde geliefde
aan te hollen; de liefde is een voortdurende bron van misverstanden en
vruchtbare grond voor wanhoop. In "Een Meeuw" toont Tsjechov
de strijd tegen aftakeling, versukkeling van idealen en de botsing tussen
de heersende en de aanstormende garde, hetgeen zich Tsjechov kennende
in een onbeduidend provinciestadje afspeelt. Hij laat ook zien hoe hartstochtelijke
talenten sneuvelen en gepantserde professionals altijd overleven. Vandaag heb ik John Bartons "Tantalus", onder
de regie van Aus Greidanus van Toneelgroep De Appel (http://www.toneelgroepdeappel.nl/),
bijgewoond. Een ruim elf uur durend theaterspektakel met maar liefst acht
pauzes erin. Hierin wordt in levendig, kleurrijk toneel het verhaal verteld
over het vervloekte geslacht Tantalus en de Trojaanse oorlog. Het begint
met een tweedelige proloog, waarin legendarische personages van het geslacht,
zoals Achilles, Agamemnon en Klytaimnestra worden geïntroduceerd.
Hierin ziet men al langzaam een dramatisch en bloederig vervolg aankomen,
namelijk de vierdelige Trojaanse oorlog. Iedereen kent natuurlijk het
paard van Troje, een list van Odysseus om de stad te vernietigen en de
oorlog te winnen. Alle Trojaanse mannen worden hierbij vermoord, en de
achtergebleven, toepasselijk in rood geklede vrouwen blijven achter om
te weeklagen en te zinnen op mogelijke wraak. In het tweedelige slot worden
de thuiskomsten van de strijders getoond, en daarbij de berechting in
het Atheense gerecht van Helena, de vrouw om wie de hele oorlog was begonnen. Tot slot wilde ik iedereen bedanken die mijn huidige expositie
(http://www.carelschouten.com/pastels/expositie_mediatheek.htm)
heeft bezocht of nog gaat bezoeken. Ook kan ik positief gestemd zijn over
de schilderijenverkoop. Het is voor mij heel stimulerend om door te gaan
met schilderen en in te haken op thema's die de kijkers het meeste bevallen.
Ook echter zal ik mijn eigen weg blijven volgen en hoop in het begin van
het najaar met een nieuwe expositie komen, die qua thematiek en materiaalgebruik
zal afwijken van wat de expositiebezoekers tot nu toe van mij gewend zijn.
Allereerst zag ik ter bespreking "Lost in Translation"
(http://www.lost-in-translation.com/)
van Sofia Coppola. De hoofdpersonen hierin zijn Bob Harris (Bill Murray)
en Charlotte (Scarlett Johannson), beide Amerikanen die beland zijn in
Tokio. Bob is een bezadigde, door het leven gegroefde filmster die in
de stad is voor de opname van een whiskyreclame. Charlotte is net afgestudeerd
in de filosofie, en is haar echtgenoot - een beroepsfotograaf - achternagereisd
naar Japan. Wanneer ze allebei niet kunnen slapen komen Bob en Charlotte
elkaar 's nachts tegen in de bar van hun hotel. Daaruit spruit al spoedig
een verrassende vriendschap voort. In de vrije uren besluiten ze gezamenlijk
het nachtelijke Tokio te ontdekken, waarbij ze allerlei hilarische ontmoetingen
hebben met de inwoners van de stad. Ondanks dat de vriendschap platonisch
is en beide personen erg verschillend zijn, krijgen ze er uiteindelijk
een nieuw, positief geloof door in de mogelijkheden van hun beider levens. Ten tweede is er "Shouf shouf habibi" (http://www.shoufshoufhabibi.nl/)
van Albert ter Heerdt. Hierin wordt op komische wijze een Marokkaans gezin
geportretteerd. De oudste zoon Sam is als politieagent voorbeeldig geïntegreerd,
maar zoon Ap weet niet wat hij met zijn leven aanmoet: naar de wens van
zijn vader kiezen voor de Marokkaanse traditie en een Marokkaanse vrouw
trouwen of toch opteren voor de Nederlandse cultuur? Zijn makkers zijn
er in elk geval nog lang niet aan toe 'serieus' te worden. Dochter Leila
heeft een prille verhouding met een Nederlandse jongen, maar haar ouders
proberen haar willens en wetens een gearrangeerd huwelijk in te duwen.
De jongste zoon Driss speelt de rol van een verbaasde toeschouwer, waarbij
hij af en toe een fototoestel ter hand neemt. In "La Dolce Vita" (http://www.imdb.com/title/tt0053779/)
van Frederico Fellini is Marcello (Marcello Mastroianni) een roddelcolumnist
die het "zoete leven" beschrijft van de decadente high society
in Rome. Op zoek naar sappige verhalen en schandalen stort hij zich elke
nacht in de drukte van Via Veneto, waar playboys, filmsterren en prostituees
van het leven een feest proberen te maken. Zo ontmoet Marcello de beroemde
filmster Sylvia (Anita Ekberg), die hem van zijn vriendin Emma vervreemdt.
De film laat duidelijk zien dat in de nachten vol drank en seks ook een
diepe tragiek sluimert.
In het Cobra Museum (http://www.cobra-museum.nl/)
te Amstelveen vindt t/m 18 april a.s. voor het eerst sinds lange tijd
in Nederland weer een tentoonstelling plaats van het werk van Constant
Nieuwenhuys. Hier treedt ook het Plaatje van de Update
op (http://www.carelschouten.com/updates/update210304.htm).
Het museum wijdt een retrospectieve expositie aan het imposante grafische
oeuvre, dat Constant in bijna vijftig jaar tijd (1946-1994) heeft opgebouwd.
Constant wordt gerekend tot Nederlands belangrijkste beeldende kunstenaars.
Onder andere staat hij te boek als medeoprichter van de Cobrabeweging
en heeft hij met zijn New Babylon-project uit de jaren zestig en zeventig
wereldwijd grote bekendheid verworven. De tentoonstelling "Van Corot tot Cézanne"
in het Gemeentemuseum (http://www.gemeentemuseum.nl/)
te Den Haag betreft een overzicht van de zeer bijzondere collectie Franse
landschappen uit het Parijse Petit Palais. Tegelijk is op de expositie
de voor de moderne kunst cruciale ontwikkeling van het 19de-eeuwse landschap
te volgen. In deze thematische tentoonstelling hangen doeken van beroemdheden
als Gericault, Corot, Courbet, Monet, Pissaro, Cézanne, Denis,
Puvis de Chavannes en Doré zij aan zij met werken van minder bekende,
maar daarom niet minder begaafde schilders. Bovendien kan de bezoeker
de Franse visie op het landschap goed vergelijken met de Nederlandse landschapsschilderkunst,
want de Haagse School-vleugel van het museum is voor de expositie weer
helemaal ingericht zijn.
Het bezoek aan de diëtiste vorige week stelde me wat teleur: ik
was maar anderhalve kilo afgevallen. In plaats van bij de pakken neer
te gaan zitten, heb ik mij daarentegen met vernieuwde kracht gestort op
de strijd tegen het gewicht. Zo kan ik toch met zekere trots en blosjes
op de wangen zeggen dat ik de afgelopen drie dagen vier keer gesport heb:
drie keer fitness en een keer zwemmen. En als ik de apparaten waarop ik
train mag geloven, heb ik daarmee toch zeker zo'n 2800 calorieën
verbrand! En ik moet beamen dat dit intensieve sporten verslavend werkt:
het zou best wel eens kunnen dat ik na het schrijven dezes op de fiets
spring in de richting van de sportschool om het bloed weer eens flink
door de aderen te laten jagen. Naast mijn dieet, dat ik nu al weer bijna
twee maanden volg, ben ik ook naar alternatieve afslankproducten gaan
zoeken, zoals in "De Tuinen" (http://www.detuinen.nl/).
Daar heb ik tabletten van NuSlank gekocht die de stofwisseling en vetverbranding
stimuleren, maar ook de zoetbehoefte afremmen. En dat kan ik - chocoladeliefhebber
dat ik ben - goed gebruiken. Ik slik de pillen nu drie dagen en kan het
effect er val reeds duidelijk merken. Wel moet ik zeggen dat voor dergelijke
middelen diep in de buidel moet worden getast. Hopelijk kan ik ze dus
op recept van de huisarts krijgen, om mezelf niet op exponentieel stijgende
kosten te jagen. Het Buitenveldertse leven is al duur genoeg: voor een
paar blikjes, maaltijdrepen en een lullig klein zakje sla betaal je op
het Gelderlandplein al snel tien euro... * Vegetarisch diner
Ik heb genoten van mijn studententijd, al heeft die wel wat lang geduurd.
Een hoogtepunt was misschien wel mijn stage in 1998 en 1999 aan de Pedagogische
Universiteit van Moskou. Hier kreeg ik de kans in het kader van
een internationaal samenwerkingsproject mijn Russisch te verbeteren door
tolk- en vertaalwerk. Er kwamen educatief geschoolde bezoekers uit Nederland
en Denemarken om kennis uit te wisselen met hun Russische collega's. Ook
was er de gelegenheid in het kader van het project mijn computerkennis
in de strijd te werpen. Zo had de Moskouse universiteit uit Nederland
een zogenaamd "bulletin board system" gekregen, dat een aantal
Moskouse middelbare scholen in staat stelde via de universiteit goedkoop
e-mails te versturen en bestanden te uploaden en zelfs een online chat
te houden. En in die tijd was dat voor Russische begrippen al heel vooruitstrevend,
daar directe internettoegang toen nog abominabel duur en derhalve "out
of reach" was. Mijn taak was dit computersysteem invulling te geven
door concrete, door scholieren en studenten te gebruiken programma's. * De Nederlandse delegaat De Styx was in de Griekse mythologie de belangrijkste rivier van de onderwereld,
waarover de schimmen van de overledenen werden gezet door veerman Charon.
De Styx is sterk verbonden met de mythe van Orpheus (zanger, dichter en
citerspeler) die met zijn betoverende muziek en gezang de hele natuur
- wilde dieren, bomen en zelfs rotsen - in de ban kon houden. De
kern van de mythe is de afdaling van Orpheus in de onderwereld om daar
zijn geliefde Eurydice te zoeken. Door zijn ontroerende muziek wist hij
het voor elkaar te krijgen dat zijn vrouw hem mocht volgen naar het daglicht,
op voorwaarde dat hij niet zou omkijken. Toen Orpheus de bovenwereld bijna
had bereikt, werd hij overvallen door twijfel en keek hij toch om, waardoor
Euridyce voor altijd in de onderwereld verdween. Gedurende zeven dagen
zwierf Orpheus rond aan de oever van de Styx, maar veerman Charon weigerde
hem nogmaals over te zetten. * Zwart en wit Het volgende gedicht vertelt zijn verhaal vanzelf. Het gaat terug op mijn studieverblijf in St.Petersburg van 1996. Ik woonde toen bij een gastgezin zo'n twintig kilometer van het centrum van de stad verwijderd. Daardoor moest ik elke dag de ochtendspits trotseren door het metrostelsel in te duiken, samen met een stinkende meute zweterige, of juist heftig geparfumeerde arbeiders. Een zitplaatsje in de metro was er meestal niet bij. Het was staan geblazen als haring in een ton, waarbij je door het krachtige remmen en opstarten maar nauwelijks een stang kon vastgrijpen. En als je dan een plaatsje bemachtigd had, kon je die de volgende halte weer afstaan aan een invalide oud vrouwtje. Deed je dat namelijk niet, dan werd je door je medepassagiers bestempeld als "asociale aap die een pak slaag nodig heeft". In deze geest schreef ik de volgende regels... * De dagelijkse mangeling Een van mijn, helaas inmiddels overleden ooms heeft geleerd aan het Ignacius College te Amsterdam, waar Latijn de voertaal was. Dit was ook het geval op het Erasmiaans gymnasium. Bij het afsluiten van de opleiding kreeg de promovendus een boek als geschenk, waarbij een 'gratiarum actio' moest worden uitgesproken. Daarbij hoorde natuurlijk ook een oratie, die de student in staat stelde van zijn redenaarskunst blijk te geven. Het uitspreken van deze oratie kon voor de toehoorders vervelend en tomeloos lang duren. Het promotiereglement uit 1828 bepaalde dan ook, dat een oratie niet langer dan twintig minuten mocht duren. Bij het overschrijden van die grens behield de voorzitter der Curatoren het recht de spreker door het uitspreken van het woord sufficit ('het is genoeg') zijn rede te doen staken. Zo kwam ik aan het titelwoord voor het volgende gedicht. * Sufficit
Paul Klee (1879-1940) is een Zwitsers kunstenaar, mijns
inziens een van de origineelste schilders van de twintigste eeuw. In 1906
vestigde hij zich in München en werd enkele jaren later lid van de
groep Der blaue Reiter. In 1914 reisde hij met de schilder August Macke
naar Tunesië, een trip die zijn gevoel voor kleur danig heeft veranderd.
Van 1920 tot 1931 was Klee verbonden aan de Bauhaus Universiteit. In 1933
keerde hij door de opkomst van de Nazi's terug naar zijn geboorteland
Zwitserland. Klees invloedrijke ideeën over kunst etaleert hij in
zijn "Pädagogisches Skizzenbuch" (1925). Een andere publicatie
van zijn hand is "Über die moderne Kunst" (1948). Het Paul
Klee Centrum (http://www.paulkleezentrum.ch/) Klee in Bern heeft een grote
verzameling van zijn werk. * Paul Klee, Der Vollmond Tanzania ligt in Oost-Afrika tussen Kenia en Mozambique
en grenst aan de Indische Oceaan. Tanzania grenst voorts aan Burundi,
Kenia, Malawi, Mozambique, Rwanda, Uganda en Zambia. De grens met Uganda
loopt gedeeltelijk door het 34.500 km2 grote Victoriameer. De oppervlakte
van Tanzania is 945,087 vierkante kilometer. Daarmee is het land ongeveer
26 keer zo groot als Nederland. Er was eens een beroemde dief dier erin slaagde van de welgestelde
inwoners van de stad alle rijkdommen te stelen. Die gingen daardoor hun
beklag doen bij de sultan. De sultan stelde overal in de stad soldaten
op om te waken over het bezit van de stedelingen. Zij vielen echter in
slaap, zodat de dief rustig zijn werk kon doen. Toen besloot de sultan
zelf op wacht te gaan staan en trof de dief aan, vermomd als een vrouw.
De sultan herkende hem echter, maar de dief bedacht een list. Hij had
voetkluisters van de soldaten gestolen en vroeg de sultan of die wist
hoe ze werkten. Dat wist de sultan niet, en toen ging de dief dat voordoen
door de sultan te kluisteren. Daarop gooide hij een kap over het hoofd
van de sultan en gaf hem een flink pak rammel. * De meesterdief (Swahili) In het Tibetaans wordt het Wiel des Levens "Sipay
Khorlo" (http://www.infinite.org/bodhiline/wheel132.jpe)
genoemd. De Boeddha zelf heeft dit wiel bestemd voor het onderwijzen van
de aard van het leven in zijn cyclische vorm. De twaalf aanknopingspunten
in de buitenste ring demonstreren de doctrine van afhankelijke origine.
Elk punt komt voort uit een vorig punt en leidt tegelijkertijd tot een
volgend punt. * Levensmandala
Groetjes,
|
© Carel Schouten, 2004