*** 18.07.04 *** http://www.carelschouten.com

1. Muziek
2 . Films
3 . Tentoonstellingen
4 . Recepten
5 . Woord
6 . Beeld

Hallo lieve mensen,

Na het debacle van oranje bracht ik enige dagen in desoriëntatie door. Samen met een vast gezelschap had ik alle wedstrijden bekeken en dat pakte steeds goed uit. Tot dit op een gegeven moment, en un momento dado, op een onvermijdelijke teleurstelling uitliep. Terwijl ik jas, tas en paraplu pakte, zeiden we tegen elkaar: "Nou, tot het WK in 2006 dan maar weer, we bellen wel tegen die tijd...".
Inmiddels heeft de tand des tijds zijn werk gedaan en komen nieuwe perspectieven om de hoek gloren. Zo zie ik met veel interesse uit naar de komende Olympische Spelen (http://www.athens2004.com/), temeer daar ik onlangs zelf uitgebreid in Athene ben geweest, en de toen nog (en volgens mijn nog steeds) in constructie zijnde stadions met eigen ogen heb aanschouwd.
Meldenswaardig zijn bovendien mijn eerste schreden met mijn eigen bedrijf "Carelschouten.com Translations" (http://www.carelschouten.com/translations/). Zo mag ik mij sinds kort fiscaal gezien een ondernemer noemen. Allemaal heel spannend en avontuurlijk: het is voor het eerst in mijn leven dat ik op een dergelijke manier de maatschappij instap. Gelukkig krijg ik bij het hele opzetten en het omgaan met de onvermijdelijke papierwinkel veel steun van mijn vrienden, en sinds kort ook de kunstuitleen (http://www.beeldendgesproken.nl) waaraan ik ben verbonden. En dat is in mijn geval geen overbodige luxe, daar ik soms nogal geneigd ben te grote mijlpalen in een klap te willen forceren, waardoor het oplopen van schadeposten een wezenlijk gevaar vormt.
Het eerste akkoord van Carelschouten.com Translations klinkt in elk geval mooi. Onlangs ben ik gevraagd voor een zeer interessant project, dat prima binnen het kader van mijn bedrijf past en zich bovendien helemaal binnen mijn vakgebied bevindt. Ik hoop u in een volgende update meer over dit project te vertellen.

MUZIEK

Al bijna tien jaar ken ik de Canadese band NoMeansNo (http://home.golden.net/~weboett/), maar pas kort geleden heb ik ze voor het eerst op de planken gezien. Eerst in het Patronaat in Haarlem, en nu onlangs in de Melkweg te Amsterdam. Toen ik ze voor de eerste keer het podium op zag lopen met hun grijze kapsels, dacht ik "wat een opa's!" Ik wist ergens wel dat ze reeds sinds het eind van de jaren zeventig een band vormen, maar had niet gedacht dat ze er al zou oud uit zouden zien. Maar goed, mijn mond viel helemaal open toen deze krasse knarren hun instrumenten ter hand namen. Het enthousiasme, de snelheid en virtuositeit waarmee ze hun nummers ten gehore brachten was werkelijk adembenemend. Het draait bij NoMeansNo in de eerste plaats om de gebroeders Rob (basgitaar, vocalen) en John (drums, vocalen, toetsen) Wright. Het baswerk van Rob is opstuwend en funky, terwijl het drumwerk van John razendsnel en meedogenloos is. En ondanks die snelle en super complexe loopjes en ritmewisselingen kunnen de heren er ook nog een flinke keel bij opzetten. Wat de optredens opleukt zijn de gastmuzikanten. Ze hebben naar mijn beste weten enkele (gast)gitaristen, en bij hun laatste optreden in de Melkweg ook zelfs een trombonist. Leuk om tijdens hun concert op te merken is dat een deel van het publiek eerst van verbazing naar het gebodene kijkt, zich afvragend of we hier nu met punk, jazz, funk of metal te maken hebben, om daarna door de zaal te kolken van de opzwepende melodieën. En dan te bedenken dat de band het op deze manier een dikke drie uur kan volhouden, ware het niet dat de podia die ze aandoen sluitingstijden hanteren.
Een aardig detail is ook de manier waarop NoMeansNo een lach bij de toehoorders weet op te roepen. Niet alleen in de vorm van hun bizarre loopjes maar ook door het ginnegappen tussen de nummers door. Bekijk ook maar eens het hoesje van hun vorig jaar verschenen verzamel-cd 'People's Choice', waar op de voorkant in het groot staat afgedrukt: "How fucken old are NoMeansNo? Give it up grand dads!"

Het is lang stil geweest rondom de metalband Fear Factory (http://www.fearfactory.com/), maar onlangs hebben ze weer een cd, "Archetype" getiteld, uitgebracht en doet de band weer de nodige podia aan, waaronder de Melkweg in Amsterdam. Voor mij was dit concert een nostalgische gebeurtenis, aangezien ik de songteksten van deze band alweer bijna negen jaar geleden in de douches van een camping, waar ik met mijn kameraadjes vakantie vierde, uitbrulde. Op een gegeven moment is de band echter vanuit de pure metal de kant opgegaan van computer- en keyboardmuziek en sindsdien was ik de jongens een beetje uit het oog verloren.
In elk geval zijn ze weer helemaal terug met hun oude stijl, en het optreden dat ik van hen bijwoonde was een knallend schouwspel. De nieuwbakken gitarist Christian Olde Wolbers laat een staaltje techniek en snelheid zien waar je als gewezen gitarist van achterover kunt vallen; daarbij verrast hij de toeschouwer met een groot arsenaal aan verschillende gitaren. Kenmerkend is ook de ritmesectie met bassist Byron Stroud (ex Strapping Young Lad) en de (haast onmogelijke) drumpartijen van Raymond Herrera. De enige man die me tegenviel was zanger Burton Bell. Het brullen en schreeuwen ging hem weliswaar goed af, maar bij zijn als welluidend bedoelde zangpartijen ging hij met valse noten de mist in. Daarbij vond ik het kinderachtig dat dolle fans die op het podium waren geklommen om te "stagediven" (d.w.z.: vanaf het podium in het publiek springen) er door de crew direct weer werden afgeduwd. Laat die fans toch eens lekker uit hun dak gaan! Ook jammer dat de band het naliet een toegift te geven (en het geven van toegiften bij dit soort concerten is niet meer dan standaard). Al met al was het toch een ouderwets avondje met veel "gouden oude" liedjes en als bonus een opgevoerde cover van "School", een nummer van Nirvana.

FILMS

In den beginne was er "Ulysses' Gaze" (http://www.imdb.com/title/tt0114863/), ofwel "De blik van Odysseus", van Theo Angelopoulos. Deze film handelt over een zekere A, een Griekse regisseur die naar de Verenigde Staten is geëmigreerd, en terugkeert naar zijn geboortegrond Ptolemas om een filmvertoning bij te wonen van een van zijn meest controversiële films. De ware reden van zijn komst ligt echter ergens anders: A is uit op de filmrollen van de allereerste film van de gebroeders Manakia, die aan de vooravond van de filmgeschiedenis onvermoeibaar door de Balkan hebben gereisd. Zonder te kijken naar nationale en etnische belangen, zouden zij de geschiedenis en gebruiken van dit uitgebreide gebied hebben vastgelegd. Zouden deze primitieve, nooit ontwikkelde beelden echt bestaan? En zo ja, waar zijn ze te vinden? - "Waarom juist A? Dat is een alfabetische keuze. Iedere filmregisseur herinnert zich wel de eerste keer dat hij door het vizier van een camera heeft gekeken. Het is een moment dat niet zozeer de ontdekking van de film is, als wel de ontdekking van de wereld. Er komt echter een moment dat de filmregisseur begint te twijfelen aan zijn eigen capaciteit dingen te zien, wanneer hij niet meer weet of zijn blik, zijn 'gaze' juist en onschuldig is." (th.a.)
Mensen die deze film gaan zien moeten voorbereid zijn op een uren durende odyssee, maar dan getransponeerd naar de moderne tijd. Datgene wat je in de film houdt is het continu verleggen van horizon: je volgt regisseur A vanuit Griekenland naar Albanië, Bulgarije en zelfs tot in voormalig Joegoslavië. Desondanks zal menigeen na drie uur film reikhalzend uitzien naar de aftiteling.

Ten tweede is er "Te doy mis ojos" (http://www.imdb.com/title/tt0350193/) van Icíar Bollaín. Het thema van deze film is wellicht zo oud als de wereld zelve: geweld van een man tegen zijn vrouw. De manier waarop de regisseur dit thema uitwerkt en de spanning die tussen de personages wordt opgebouwd, maken het echter tot een van de betere films die dit jaar tot nu toe in de Nederlandse bioscopen hebben gedraaid. Pilar ontvlucht samen met haar zoontje het huis, na een zoveelste gewelduitbarsting van Antonio, haar man. Samen met haar familie haalt ze haar spullen op en komt ze tijdelijk bij haar zus Ana te verblijven. Voor Antonio is dit absoluut een drama; Pilar is het licht in zijn leven, en zonder haar liefde kan hij onmogelijk bestaan. Hij stuurt Pilar cadeautjes en bloemen, smeekt haar terug te komen en belooft dat hij zich zal veranderen. Hij gaat zelfs in groepstherapie en bezoekt een psychiater, hetgeen kwezelachtige scènes oplevert. Uiteindelijk besluit Pilar het nog een laatste keer te proberen en keert terug naar Antonio. In een zinderende vrijscène zegt ze tegen haar man: "ik geef je mijn ogen", een ultieme gift en tevens hoogtepunt in de spanningen tussen de twee. Antonio, die van alles probeert om te veranderen, kan dat uiteindelijk gewoon niet. Hij kampt met een zwaar minderwaardigheidscomplex en is jaloers om alles wat zijn vrouw doet en bereikt. Als zij perspectieven ziet voor een zonnige toekomst voor haarzelf, en mogelijk ook haar gezin, kan hij niets anders doen dan die perspectieven kapot en met de grond gelijk te maken. En juist hierin ligt het paradoxale: aan de ene kant doet de man alles om de relatie met zijn vrouw te redden, terwijl hij aan de andere kant door zijn driften alles kort en klein slaat.

Tot slot ter bespreking "The Shape of Things" (http://www.imdb.com/title/tt0308878/), een verfilming van een theaterstuk van Neil LaBute. Nadat de kunststudente Evelyn (Rachel Weisz) en de verlegen en ietwat sullige Adam (Paul Rudd) elkaar tijdens een tentoonstelling hebben ontmoet bloeit een relatie tussen de twee op. Evelyn neemt hierbij het heft in handen en door haar toedoen verandert Adam in een vlot tempo van uiterlijk en gedrag. Dit alles blijft niet onopgemerkt door diens vrienden Jenny (Gretchen Mol) en Philip (Fred Weller), die deze metamorfose met veel argwaan zien gebeuren. De ontwikkeling die Adam doormaakt, heeft uiteindelijk voor alle vier de personages onverwachte en diepgaande gevolgen.
Prominent in LaButes werk is een niet al te hoge dunk van de menselijke soort. Zijn personages zijn als roofdieren op zoek om hun eigen gerief te behalen. In zijn debuutfilm "In the Company of Men" zijn het de mannen die een kwalijke rol vertolken, terwijl het in "The Shape of Things" meer om het vrouwelijke venijn gaat, met name dat van Evelyn, die Adam door kledij, kapsel en zelfs plastische chirurgie transformeert voor haar eigen doeleinden.

TENTOONSTELLINGEN

Tot en met 12 september a.s. toont het Paleis op de Dam (http://www.bmz.amsterdam.nl/adam/nl/groot/paleis.html) met de tentoonstelling "Backhuysen aan het Roer" de diversiteit en kwaliteit van de zeeschilder Ludolf Backhuysen (1630 - 1708). Naast een veelzijdige kunstenaar was Backhuysen directeur van de Kunstkamer. Voor zover bekend de eerste Amsterdamse academie en kunstgalerie die in het toenmalige stadhuis - het huidige paleis - was gevestigd.
De zeeschilder Ludolf Backhuysen begon zijn carrière als klerk en boekhouder van het beroemde Amsterdams handelshuis Bartolotti. Hij viel op door zijn fraaie handschrift. De unieke penschilderijen met zeegezichten van zijn stadsgenoot Willem van de Velde de Oude inspireerden hem om ook met pen op paneel te gaan tekenen. Al snel kwam hij in aanraking met kleurrijke zeegezichten in olieverf. Hij maakte zich deze techniek meester en dat bleek de kiem voor een stormachtige carrière.
Backhuysen is nauw verbonden geweest aan de Kunstkamer, gevestigd in het toenmalige stadhuis. Deze eerste galerie van de stad herbergde, naast een verkooptentoonstelling van eigentijdse meesters, een aantal kunstschatten die schilders konden natekenen of waaruit zij op andere wijze lering konden trekken. Samen met de schilder Michiel van Musscher was Backhuysen als directeur aangesteld 'om als opzienders de gemeene welstand der Loffelijke Schilderkonst zooveel moogelyk te bezorgen'. Deze Kunstkamer is bij kunsthistorici tot dusver vrijwel onopgemerkt gebleven. (h.k.h.)
Het is altijd een aparte ervaring om in het Paleis op de Dam rond te lopen: de metershoge burgerzaal met haar indrukwekkende kroonluchters en grote wereldkaarten op de vloer. En dan niet te vergeten het uitzicht dat je vanuit de geruite ramen op de dam hebt. Het is zelfs mogelijk vlak achter het balkon te komen, de plaats waar de koninklijke familie op belangrijke koninklijke aangelegenheden met wuivende handen het op de dam samendrommend publiek begroet. Je moet alleen wel geduld betrachten om het paleis te kunnen bezoeken, daar het gebouw alleen in de zomer voor een tentoonstelling geopend is. Vanaf nu dus t/m 26 september een goede gelegenheid hiertoe met schilderijen en tekeningen van de Oostfriese schilder Ludolf Backhuysen.

In het Boijmans en van Beuningen Museum (http://www.boijmans.rotterdam.nl/) in Rotterdam is nu de Koenigs-collectie te zien. De Koenigs-collectie, een kunstverzameling van 139 tekeningen en drie prenten, is vanuit Oekraïne overgebracht naar Nederland. Op 8 juli j.l. is de tentoonstelling van de kunstwerken in het Rotterdamse museum Boijmans Van Beuningen geopend in aanwezigheid van kroonprins Willem-Alexander en prinses Maxima, J.P. en de Oekraïense president Koetsjma.
De volledige Koenigs-collectie bestaat uit 2671 kunstwerken, die door Franz Koenigs in de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw zijn verzameld. Koenigs moest de tekeningen vlak voor de Tweede Wereldoorlog op last van zijn bank verkopen.
De koper, de Rotterdamse zakenman Van Beuningen, werd door de nazi's onder druk gezet om ze een jaar later te verkopen aan kunstverzamelaars van Hitler. Van de oorspronkelijk 528 vermiste werken zijn er nu weer 177 terug in Nederland.
Onder die kunstwerken bevinden zich tekeningen van Duitse meesters als Hans Holbein de Jonge, Lucas Cranach, Sebald Beham, Christoffel Boxdorfer, Hans Baldung Grien en Wolf Huber.
Ook in een museum van Moskou bevinden zich nog 307 tekeningen uit de Koenigs-collectie. Koenigs-kenners in Nederland hopen dat de Russische president Poetin dat deel teruggeeft, als hij eind dit jaar een staatsbezoek aan Nederland brengt. Het restant, ruim veertig kunstwerken, is in bezit van particuliere Russische verzamelaars. (d.t.)

Zoals de meeste kunstliefhebbers onder u zullen weten, is het Stedelijk Museum (http://www.stedelijk.nl/) aan de Paulus Potterstraat wegens verbouwing gesloten. In plaats daarvan is een deel van de collectie nu te zien op een tijdelijke locatie op de tweede en derde verdieping van het Post CS-gebouw (Oosterdokskade 5). Daar is t/m 15 augustus a.s. het werk te zien van de vier eindrondedeelnemers van de "Prix de Rome Tekenen en Grafiek": Mariana Castillo Deball, Derk Thijs, Anant Joshi en Marijn van Kreij. Hieronder beknopte bio's van deze kunstenaars.

"Anant Joshi (1969, Nagpur, India)
Joshi vertrok in 2002 uit India voor zijn werkperiode aan de Rijksakademie van beeldende kunsten in Amsterdam. De enorme hoeveelheid indrukken die hij opdeed waren moeilijk te verwerken; de betekenis en de reikwijdte van al die beelden waren niet te bevatten. Door zijn blik op de wereld en zijn werk te veranderen, trachtte hij het gevoel van chaos een plek te geven waarbij al snel bleek dat hij teruggreep op gebeurtenissen uit zijn verleden. Wat Joshi had willen vermijden - namelijk het onbestemd zweven tussen culturen - gebeurde toch. Zo besloot hij dat zijn werk voor de Prix de Rome wel moest gaan over het probleem van de 'passant' en het voortdurend pendelen tussen twee culturen."

"Derk Thijs (1977, Amsterdam)
Vlak voordat Thijs zich inschreef voor deze Prix de Rome stopte hij met schilderen op doek. De vrijheid die hem dit gaf, bracht een stroom aan nieuwe ideeën teweeg. Hij begon te tekenen, en vooral op de muur. Bij de tweede jureringsronde wist Thijs te overtuigen met zijn enorme schilderingen op bruin-grijs pakpapier. Eenvoudige krachtige voorstellingen, zonder detaillering, van zwarte gestaltes in allerlei situaties. Tijdens de Prix de Rome-werkperiode heeft hij gezocht naar allerlei vormen en middelen om zijn beeldtaal verder aan te vullen. Vooral ook omdat hij zich afvraagt of het mogelijk is een eenheid te creëren in de moderne veelheid, of dat verschillende werkelijkheden naast elkaar kunnen bestaan. Vragen die hem 'dwingen' alles zoveel mogelijk open te houden en ruimte in zijn werk te behouden."

"Marijn van Kreij (1978, Berlicum)
Van Kreij heeft een goed gevoel voor beeld en de balans tussen herkenning en verwarring die de combinatie van beelden kunnen oproepen. Door zijn werkwijze ontstaat een bijna chaotisch geheel van lijnen, fragmenten en kleuren. Hij scant foto's van interieurs, theaterzalen etc. waarbij hij de foto's terugbrengt tot een lijntekening. Deze tekeningen print hij uit op transparante sheets die hij vervolgens projecteert. Met verschillende kleuren trekt hij vervolgens de projecties over. In die chaos lukt het Van Kreij een sterk gevoel van eenheid op te roepen. Vorm en compositie kloppen. Voor de Prix de Rome heeft hij dit nog verder uitgewerkt, en naast de monumentale werken die hieruit ontstaan, werkt hij eveneens aan een serie kleine tekeningen. Op A4 formaat tekent, krast en kopieert hij teksten in verschillende kleuren."

"Mariana Castillo Deball (1978, Mexico)
Het Institute of Chance, dat Castillo speciaal oprichtte voor de eindronde van de Prix de Rome, gaat over ordening en archiveren, over de distributie van gegevens en het ontregelen van systemen. Ze kwam vanuit haar interesse voor anarchisme terecht bij het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis, gespecialiseerd in het opslaan van gegevens over alle denkbare denkrichtingen en sociale stromingen. Een doos onbekende foto's trok daar haar aandacht; foto's die zich aan het systeem van het instituut hadden onttrokken. De combinatie van Castillo's interesses en gevonden (non)systemen bracht haar op het idee om een bepaalde groep mensen te ontregelen." (s.m.)

RECEPTEN

In mijn strijd tegen het overtollige gewicht heb ik allerlei middelen aangewend, om uiteindelijk toch steeds weer terug te keren naar de oude beproefde leefregels: veel beweging en matigen met voeding. Het zijn precies die dingen, die veel mensen met overgewicht op de lange termijn niet kunnen volhouden, en er derhalve voor zorgen dat zij weer terugvallen op hun oude leefpatroon. Daarom zijn er duizenden producten en middeltjes op de markt gekomen om mensen die dat strenge afslankregiem niet kunnen volhouden gouden bergen te beloven met minimale inspanning. Nou, ik kan u ook zeggen dat ik in mijn drang af te vallen ook heel wat van die producten door al die onwerkelijke beloften heb geprobeerd, en er steeds weer bekaaid van afben gekomen.
Om een idee te krijgen van de zaken waarover ik het heb, kunt u surfen naar D I E E T . N L (http://www.dieet.nl/), een soort webwinkel waar allerhande afslankproducten besteld kunnen worden. Ik zal er hier een aantal bespreken. Allereerst is er de Abtronic, een riem met batterij erin die men om de buik, de benen of armen kan spannen, en door trillingen de spieren stimuleert en traint. Zo kunt u zonder naar de sportschool te gaan, gewoon op de bank achter de tv gezeten, centimeters van uw taille verliezen. Dit klinkt natuurlijk heel aanlokkelijk, maar er is ook een keerzijde: u moet een soort glibberige gel op de riem smeren die niet fijn aanvoelt. Daarbij kan de abtronic leiden tot pijn en kramp in de spieren en is het eigenlijk hoofdzakelijk geschikt voor mensen die al over een niet onaanzienlijke spiermassa en een dunne vetlaag beschikken. Vervolgens zijn er de afslankpleisters van ti-ji, die men eens in de drie dagen op het lichaam plakt. Volgens de makers is dit een spectaculair nieuw afslankproduct dat zorgt voor een vermindering van de eetlust en een snellere afbraak van vetcellen. Nou, vergeet het maar: ik heb ze geprobeerd en ben er nog niet eens een ons mee afgevallen. Het enige dat je erover kan zeggen is dat het mensen met overgewicht die geen dieet volgen van een schuldgevoel kan afhelpen: "door het opplakken van de pleister doe ik in elk geval toch IETS aan de lijn". Iets vergelijkbaars kan worden gezegd over de zogenaamde vetblokkers, pillen die een half uur voor iedere maaltijd geslikt dienen te worden om daarmee de eetlust te reduceren en de opslag van lichaamsvet te voorkomen. Het probleem bij dit soort middelen is dat het lang niet bij iedereen effect heeft en... je zult steeds vergeten de pillen ook daadwerkelijk een half uur voor iedere maaltijd te slikken!
De enige producten op bovengenoemde site die gegarandeerd resultaat bieden, zijn de roeimachine en de crosstrainer. Deze zijn veilig voor de gewrichten, en bieden maximale calorieënverbranding. Het is alleen jammer dat die apparaten zo duur zijn. Kunt u het niet betalen? Het fitnesscentrum bij u in de buurt heeft deze apparaten beslist.

Vorige week kookte ik voor een vrolijk gezelschap een Amerikaanse feestmaal, dat weliswaar copieus was, maar toch gedoogd kon worden daar ik het op zaterdag organiseerde, en in de weekends heb ik vrij van mijn dieet en mogen de remmen lekker los. De maaltijd begint met een broccoli-pompoensoep, die heerlijk is, maar wel erg machtig. Ik kan u derhalve aanraden er voor het serveren nog een flinke scheut bouillon door te roeren. De soep kan overigens worden "opgeleukt" met tivall saté- of groenteballetjes. De salade is snel klaar en heel verfijnd. Zorg er wel voor dat u rijpe, zachte avocado's neemt. In plaats van slahartjes kunt u ook "Little Gems" nemen, dit zijn kleine slakropjes die sinds kort bij Albert Heijn verkrijgbaar zijn. De Creoolse groentenjumbalaya bevat veel contrasterende smaken. U kunt de scherpte bepalen door de hoeveelheid cajun-kruiden die u erdoor roert. Het marshmellow dessert pakte als een verrassing uit. Ik dacht mij mezelf: dit wordt een wild experiment en het kan wel eens niet zo goed ontvangen worden. Toch was dit het gerecht dat als eerste was opgesnoept.

* Amerikaans feestmenu
- http://www.carelschouten.com/vegetarian/menu%20030704/menu030704.htm

WOORD

Met een lichte melancholie denk ik soms terug aan mijn roerige studentenjaren. In die tijd nam ik veelal voor een hongerhonorariumpje opdrachten aan, zonder daar nu echt wakker van te liggen. Zo weet ik nog goed dat ik eens met een studiekameraad een hele dag tolkend had doorgebracht voor een delegatie Russen van een onderwijsinstelling in Rusland. Toen we 's avonds uitgeput en uitgehongerd, snakkend naar een maaltijd, op Hoog Catharijne aankwamen, sprak een van de opdrachtgeefsters bij de gang naar het restaurant ons wegwuivend toe: "Nou, dag jongens!!", ofwel: "toedeledokie!", "Laters!!". Moesten we toch na geleverde diensten en krachtsinspanningen ook nog eens op eigen kosten aan ons kostje komen!
Toch heb ik tijdens mijn studentenklusjes ook veel gelachen. Op een bepaald moment moest er vertaald en getolkt worden voor een delegatie uit Tsjeboksary, de hoofdstad van het voormalige deelrepubliekje Tsjoevasië, zo'n negenhonderd kilometer ten oosten van Moskou aan de Wolga gelegen. Wel, in dat landje wordt naast Russisch ook Tsjoevasisch, een Altaïsch, aan het Turks verwant taaltje gesproken. In dier voege gingen we met het hele gezelschap naar de heer Bläsing, docent Altaïsche talen aan de Universiteit van Leiden. Daar aangekomen ging deze heer Bläsing, die qua baard en postuur overigens grote overeenkomsten vertoonde met de acteur Bud Spencer, de groep toespreken in het door hem zo goed voorbereide Tsjoevasisch. Echter, tussen de woorden in moest hij wel veelvuldig "uhm uhm uhm" zeggen. In elk geval werd zijn poging door de Tsjoevasiërs met veel gejoel ontvangen, terwijl mijn studiegenootje en ik ons aan het bescheuren waren!
Het besef scherpte aan te brengen in de prijsbepaling voor geleverde diensten kwam na een opdracht voor de Marnix Academie in Utrecht. Daar moest voor een kliek Russen uit Jaroslavl een schijnbaar uren durende toespraak over het inmiddels behoorlijk ondergestofte, uit de jaren zeventig stammende begrip "lerende organisatie" synchroon naar het Russisch worden omgezet. Gelukkig was ik met een andere tolk, zodat de uitputtingsslag nog enigszins gedeeld kon worden. Toen de Russen echter heel openlijk begonnen te geeuwen en door hun mimiek blijk gaven van hun desinteresse in de materie, werd het kijken op de klok een wel heel voor de hand liggende handeling.
Na afloop van deze bewuste dag dacht ik: dit moet anders. Vaak schuilt er achter de jovialiteit en amicaliteit van veel opdrachtgevers een keihard zaken doen. Bij het inleveren van een ondertitelingsopdracht, werd ik bij de opdrachtgever voor een kop thee ontboden, of ik nog een paar kleine fragmentjes wilde bekijken en vertalen. Maar daarop zei een stemmetje binnenin mij luid en duidelijk, met het bovenstaande in het achterhoofd: "Wel meneer de koekepeer, dat gaat wel lukken, maar bedenkt u zich wel dat ik de tikker daarbij aanzwengel!"

* De tikker loopt!
- http://www.carelschouten.com/houtskool/Dromen/de_tikker_loopt.htm

Soms lijkt het of avonturen en gebeurtenissen uit het verleden nooit meer van enige relevantie zullen zijn voor het heden en de toekomst van jouw leven. Het is dan of zij onder een dikke deken bedekt zijn geraakt of op zolder in een diepe doos en je alleen maar voort kunt met datgene wat je nu tracht op te bouwen. Daarbij bekruipt je dan niet zelden het gevoel dat een hele levensperiode zinloos is geweest en zonde is geweest van inspanningen en geld van anderen, die ook in die minder vruchtbare tijden om jou gegeven hebben.
Maar als je dan een roerig en in duisternis gehuld culminatiepunt bereikt, met een zware tijd van conflicterende stemmen en geestelijke afsluiting, lijken de ondergestofte stukjes uit het verre, toen nog onwetende verleden ineens wonderwel aan te sluiten met de puzzel die je nu op dit moment aan het leggen bent. In deze geest schreef ik de onderstaande regels...

* Toch weer terug
- http://www.carelschouten.com/literatuur/gedichten_43.htm#toch_weer_terug

Ik kan me nog goed de beukende golven van Domburg herinneren. Het was zomer, maar tegelijkertijd grijs weer en op het strand wapperde een gele vlag. Ondanks dat was ik in mum van tijd in de zwemkledij en sprong het vloeibaar geweld tegemoet. Nog nooit zo heftig werd ik door de elementen omhoog gestuwd, om vervolgens onder water zo lang meegesleurd te worden dat op een zeker moment in mij de twijfel ontstond of ik ooit nog wel met mijn koppie boven water zou komen.
Een vergelijkbare beklemming ervoer ik jaren later temidden van een dolle meute op een grootschalig rockfestival. Vanaf het podium deed een onverstoord gedreun mijn trommelvliezen flapperen. De mensen om mij heen beukten op het ritme van de muziek, terwijl anderen met leren kisten over mij heen zweefden. Zolang ging dit door in een steeds benauwender atmosfeer dat de grijze vlekken voor mijn ogen steeds talrijker werden en in grootte expandeerden. Ik zakte ineen en bleef, wat zal het zijn geweest... nou zeker tien minuten, onder het getrappel liggen. Na afloop strompelde ik de tent uit, gebroken, of iets aan mij daarbinnen was ontsnapt.

* Machinaal gebeuk
- http://www.carelschouten.com/literatuur/gedichten_43.htm#machinaal_gebeuk

"Iedereen die de historie van Didam wil bestuderen, zal veel gegevens kunnen vinden over de laatste vier eeuwen. Wat er vanaf pakweg 1600 na Christus zoal in de gemeente gebeurde, is met enige moeite terug te vinden in o.a. de archieven van de gemeente Didam en het Gelders Archief te Arnhem. Wil men echter meer weten over de geschiedenis van Didam in de Middeleeuwen en de vele eeuwen daarvoor, dan laten de archieven, de zogenaamde geschreven bronnen, ons al snel in de steek. We zullen op zoek moeten gaan naar wat onze (verre) voorouders ons aan tastbare bewijzen voor bewoning in het verleden hebben nagelaten in de vorm van funderingen van Middeleeuwse gebouwen, aardewerk scherven van potten, schalen, borden of bekers uit allerlei perioden of waterputten en huisplattegronden." (a.i.d.)
Applaus dat u dit gezever over de annalen van Didam heeft doorgeploegd. Dit alles naar aanleiding van een aldaar gevonden object, namelijk een hamerbijl (http://www.liemersverleden.nl/archeologie/didam/body.htm), het voorwerp dat het thema vormt voor het volgende, ietwat naar het bizarre doorgeslagen gedicht.

* Hamerbijl
- http://www.carelschouten.com/literatuur/gedichten_43.htm#hamerbijl

BEELD

In reactie op het advies van mijn kunstuitleen meer op zichzelf staande werken te maken, die ook zonder lange bijsluiters te begrijpen zijn, ben ik me weer gaan richten op de uitgangspunten die ik had toen ik zo'n vier jaar geleden met tekenen en schilderen begon: de zoektocht naar een uitgebalanceerde combinatie van primaire kleuren, met daarin figuratieve en abstracte vormen verenigd. Het verschil met vroeger jaren is alleen een grotere vertrouwdheid met het materiaal en een meer zelfverzekerde manier van plannen en uitwerken. In het werk "Zonder titel 1" heb ik voor inspiratie geput uit een dik boekwerk over de Duitse kunstenaarsgroep "Der Blaue Reiter", met daarin duidelijk elementen overgenomen uit de serie "Datsja's", pastels die ik eerder op mijn website publiceerde, die op hun beurt weer zijn ontleend aan Paul Klee's beroemde werk "Der Rosengarten". Het verschil is alleen dat ik in dit nieuwe werk ook de landschappelijke elementen aarde en lucht heb proberen te introduceren, waardoor de rode, roze en paarse vlakken in een dieper perspectief op de achtergrond komen te staan en het op die manier een soort bonte kijkdoos wordt, waar het oog als het ware in kan wandelen.

* Zonder titel 1
- http://www.carelschouten.com/pastels/zonder_titel1.jpg

Voor deze updatebrief heb ik illustraties gemaakt bij twee verhalen van de in Tallinn woonachtige schrijver Michail Weller (http://www.weller.ru/), die ik in het Nederlands vertaald heb en in de toekomst nog eens hoop uit te geven in de vorm van een bundel. "De test" is het surrealistische verhaal van het jongetje Genka met maar een droom: zeeman worden. Voor toetreding tot een academie of hogeschool moet hij echter naar het Instituut voor Beroepskeuze. En dat is niet zomaar iets, daar is iedereen wel van doordrongen. Door plaatsing van allerlei apparatuur en medisch gerei op het lichaam, wordt bepaald waarvoor de te onderzoeken pupil de grootste aanleg heeft. En dat heeft grote consequenties voor de te volgen opleiding en beroep. Maar laat die Genka nu een koppig, driftig kereltje zijn die de uitslag van een dergelijke test omwille van zijn passie het liefst zo snel mogelijk in de wilgen hangt.
Het tweede verhaal, "Alles komt goed", gaat over een zekere Tsjizjikov die zich in een soort midlife crisis geplaatst ziet. Om de ontevredenheid met zijn eigen leven te relativeren, gaat hij op zoek naar oude vrienden en oude plaatsen, en komt hij zo tot de conclusie dat hij eigenlijk helemaal niet zo onverdienstelijk geleefd heeft.
Van beide verhalen voer ik de gedeelten op die betrekking hebben op de gemaakte illustraties...

"Genka was aan de beurt. Hij stapte met zijn moeder de witte deur in.
'Houd je ondergoed aan', zei de verpleegster. 'En u', tegen moeder, 'wacht u hier met de kleding.'
Genka ging alleen het kabinet binnen. De dokter bleek helemaal niet zoals gedacht; hij was niet oud en had geen bril op, maar hij was jong en zonder bril. Vanonder de doktersjas stak een nauwe spijkerbroek.
'Ga zitten, adelaar!' zei hij en leidde Genka naar een hoge stoel. 'Stil blijven zitten', zei hij en knipte de schakelaars aan van een enorme, de hele muur bedekkende machine met lichtjes en schermpjes. Hij haalde van de stellages een gedrukt pakje kaartjes en legde die op een apparaat. 'Maak je niet ongerust', zei hij vrolijk en geruststellend, anders zou je kunnen denken dat Genka zich ongerust had gemaakt.. 'hm'. Op het hoofd van Genka deed de dokter een soort kroon, aan elke tand stak een heel dun draadje achter zijn stoel. Vergelijkbare dingen plaatste de dokter snel op zijn linkerhand en rechterbeen. Ook plakte iets van een speen op de borst. 'Zo. Adem in. Adem uit. Ontspan je. Ga rustig zitten en probeer nergens aan te denken. Alsof je slaapt…' zei hij en draaide aan een groen hendeltje. De machine begon zachtjes te zoemen… 'Dat is alles' verklaarde de dokter en haalde de toestellen van Genka af.
'Dokter, ben ik een zeeman?' vroeg Genka zelfverzekerd om helemaal gerustgesteld te zijn.
'Wacht even…' De dokter opende het apparaat, haalde er de kaartjes uit, drukte op een knopje, en de machine wierp een geponst kaartje uit in een korfje. 'Wil jij zeeman worden, jongeman?'
'Dat spreekt voor zich', zei Genka toegeeflijk.
'Oho! Honderdtweeënnegentig!' De dokter trof Genka met een lange aandachtige blik. 'Honderdtweeennegentig! Gefeliciteerd, jongeman.'
'Word ik admiraal?!' zei Genka en sprong op.
Na een pauze antwoordde de dokter zacht:
'Waarom nu juist admiraal?'
Of het nu kwam door de intonatie van zijn stem, of nog door iets anders vreemds, het werd Genka plotseling troebel voor de ogen.
'Wat… daar…?' sprak hij, worstelend met een aanval van misselijkheid.
De dokter was verzekerd, vrolijk, welwillend:
'Een schitterend, zeldzaam beroep. Steensnijder! Vind je dat niet leuk?'
'Wat is dat nou?' bracht Genka fluisterend uit, terwijl hij op zijn benen ging staan tussen de in duigen gevallen brokstukken van zijn wereld, en hij schudde zijn hoofd, 'wat nou voor snijder!?'"

* De test (Test)
- http://www.carelschouten.com/pastels/de_test.htm

"Tsjizjikov ging 's ochtends niet naar het werk - het maakte immers niet uit. In plaats daarvan bladerde hij vol herinnering door oude notitieboekjes, zocht het telefoonnummer van een klasgenoot op die een relatief bekend kunstenaar in de stad was geworden, en nodigde zichzelf uit.
De kunstenaar arbeidde op de bovenverdieping van een oud huis aan de Tjernjachovskaja straat. Het licht kwam door het schuine glazen plafond, het rook naar olijven en stof, de kunstzinnige, veelsoortige inventaris lag overal in het rond.
'Aha!' zei hij tegen Tsjizjikov en strekte zijn arm met lange mouwen en glinsterende nagels uit. De hand van een echte kunstenaar, merkte Tsjizjikov hoogachtend op, terwijl hij hem schudde.
'Goedemiddag', groette hij hem diplomatiek, zonder te weten of hij hem nou moest tutoyeren of niet.
'Gegroet, Kesja, ouwe gabber', zei de kunstenaar hartelijk en glimlachte. 'Ik ben blij dat je er bent, echt blij. Kijk, weet je, het is aangenaam wanneer schoolkameraden na twintig jaar nog aan elkaar denken.'
'Dat vind ik ook', zei Tsjizjikov, 'ik ben erg blij, Volodja.', en nogmaals schudde hij met een gevoel van welbehagen zijn hand.
'Dus, laten we drinken op de samenkomst'. De kunstenaar haalde uit een knarsend kastje een aangebroken fles cognac, harkte de verftubes van de rand van de tafel en veegde met zijn middelvinger twee glazen af. In zijn zwarte gewaad, waaronder een brede gestreken broek en twee zeemleren schoenen te zien waren, was hij zeer imposant.
'Op het rendez-vous', en ze sloegen de borrel achterover.
De kunstenaar reikte hem sigaretten aan uit een pakje met een kameel erop, hij klikte met een curieuze aansteker.
'Hoe gaat het ermee', vertel maar eens.
'Het gaat wel redelijk', zei Tsjizjikov. 'Ik krijg spoedig een woning.'
'Dat is goed', stemde de kunstenaar in. 'Weet je, voor mij kunnen ze maar geen fatsoenlijk atelier geregeld krijgen. Een aantal talentloze lui krijgt voorrang, en ik maar zitten in deze gribus…'
Hij schudde zijn hoofd en zuchtte.
'Ben je getrouwd?' informeerde hij.
'Ja… Al tien jaar.'
'Zo zo' zei de kunstenaar verrukt. 'Knap hoor! En heb je kinderen?'
'Een zoon', zei Tsjizjikov. 'Hij zit in de tweede klas.'
'Wat goed zeg! Kijk, ik heb nog geen gezin, zo lijkt het', hij lachte even.
Tsjizjikov begon heen en weer te schuiven.
'Nou en wat doe je zoal, vertel me eens', vervolgde de kunstenaar.
Zonder te weten hoe te beginnen, keek Tsjizjikov om zich heen. Hij naderde de schildersezel. Met feestelijke stralen bescheen de zon het achterste deel van de tuin. Op de voorgrond was een uitgedoste kolchozenvrouw te zien, staand op een laddertje, perziken van de boom aan het plukken.'"

* Alles komt goed (Vse uladitsja)
- http://www.carelschouten.com/pastels/komtgoed.htm

Tot hier. Ik wens al mijn lezertjes een voorspoedig en zonnig verloop van deze zomer toe en hoop u allen over drie weken, dus op 8 augustus a.s., weer met een update te kunnen begroeten. Pas allemaal goed op uzelf... en elkaar!

Veel groetjes,

Carel.