< -- TERUG 1. Films Hallo lieve mensen, Al maanden kijk ik in mijn woning tegen onverhulde fittingen en peertjes
aan, en dat gaat je op den duur toch tegenstaan. Niet alleen is het lelijk,
maar volgens sommigen van mijn kameraadjes zelfs gevaarlijk. Een onbeschermd
gloeilampje in de badkamer zou kortsluiting of zelfs elektrocutie tot
gevolg kunnen hebben. Volgens mijn vader is dit vuige leugenpraat, daar
het peertje in de badkamer van mijn ouderlijk huis al jaren zonder bol
of kap zonder nukken dienst doet, ook onder de allerdikste waterdamp en
condens. Ondanks dat alles hebben mijn vader en ik toch een half uur lopen
klungelen met een badkamerbol van de Gamma, zij het zonder resultaat.
Dus wat schetst nu mijn blijdschap als een paar van mijn makkers tijdens
een paasetentje bij mij thuis in een handomdraai die bol wisten te monteren,
alsmede een tweetal andere lampenkappen! Zo'n zes en een half jaar geleden was ik voor het laatst in Berlijn
(http://www.berlin.de/).
Toen nog was de scheiding tussen oost en west heel duidelijk voelbaar.
Als je vanuit Unter den Linden onder de Brandenburger Tor doorliep, kon
je heel duidelijk de naad zien waar ooit de muur had gestaan. En vanaf
het topje van de zendmast op het Alexanderplatz kon je met half dichtgeknepen
ogen aan de horizon de ontelbare draconische hijskranen zien. De Mahlercursus (http://www.vrijegemeente.nl)
is reeds ten einde gekomen. Ik moet zeggen dat de cursus heel nuttig is
gebleken voor het beter begrijpen van Mahlers muziek. Ondanks dat we ons
hoofdzakelijk gestort hebben op een van de tien symfonieën en de
docent af en toe zei "tja, dat is weer een cursus op zich",
heb ik toch het gevoel de complexiteit van de muziek en de erachter liggende
emoties beter te kunnen doorgronden. Een belangrijk element in Mahlers
muziek is de dood. Van jongs af aan is Mahler met de dood geconfronteerd
geweest, o.a. in het gezin waarin hij is opgegroeid. Tegelijkertijd zit
in Mahlers muziek de pijn die door de dood wordt veroorzaakt ook iets
heel troostends. Als je bijvoorbeeld naar de Kindertotenlieder luistert
kun je niet om het enorm smartelijke heen, maar word je echter ook geraakt
door troostende klanken: het leven gaat door, de dood is niet het einde
van alles. Vorige week zag ik "Poker" van Patrick Marber,
uitgevoerd door het Nationale Toneel (http://www.nationaletoneel.nl/).
Dit toneelstuk gaat over een vijftal Londense heren die elke zondagavond
hun heil zoeken in kaartspelen. Het betreft een restauranteigenaar, diens
zoon en drie werknemers. Allen zijn ze om de een of andere reden niet
bijzonder geslaagd in het leven. Ze verschuilen zich achter grote muren
van woorden en uiterlijk vertoon, terwijl ze van binnen eigenlijk heel
kwetsbaar zijn. Dit wordt nog eens gevoed door onzekerheid vanwege onvervulde
verlangens, een stagnerende carrière en relationele problemen.
Als op een avond een sujet in het restaurant komt eten, neemt het stuk
een wending. Hij komt het geld innen dat hij een van de heren geleend
vanwege gokschulden. Na enig gemor nemen alle spelers met de restaurantbezoeker
plaats achter de pokertafel om voor grof geld te kaarten. Ik heb de paasdagen niet ongemerkt voorbij laten gaan. Hieronder zal
ik verhalen van een speciaal paasdiner dat ik op tafel heb gezet, alsmede
een Russische poëzieavond die ik op Goede Vrijdag bezocht. Om het
eieren verven en zoeken af te sluiten was ik tweede paasdag op "Gagarin
Twist", een Russische party van salonUSSR (http://www.salonussr.com/programm/program.html/)
die in het teken stond van het 43-jarig jubileum van bemande ruimtevluchten.
De dress code was "in ruimtepak", maar in dat opzicht heb ik
wat moeten smokkelen. Al met al was het toch geen vergooide avond, met
name door een live optreden van het Russische "Messer Chups",
dat me erg deed denken aan de soundtracks van Quentin Tarantino films.
Ik kon er niet om heen, "The Passion of the Christ"
(http://www.thepassionofthechrist.com/)
van Mel Gibson. Nog voor het uitkomen ervan in Nederland, werd er al in
vele kringen over gesproken. Vandaar ook dat hier het Plaatje
van de Update (http://www.carelschouten.com/updates/update180404.htm)
optreedt. De film richt zich op de laatste twaalf uur uit het leven van
Jezus van Nazareth, beginnend in de Olijfhof waar Jezus na het Laatste
Avondmaal heengaat om te bidden. Verraden door Judas Iskariot, wordt Jezus
gearresteerd en de stadsmuren van Jeruzalem binnengebracht. Daar beschuldigen
de leiders der Farizeeërs hem met godslastering, waardoor hij uiteindelijk
tot het kruis zal worden veroordeeld. Voorts zag ik het Turkse "Uzak" (http://www.imdb.com/title/tt0346094/)
van Nuri Bilge Ceylan. Het gaat over een treffen tussen twee neven in
een ondergesneeuwd, en daardoor buitengewoon sfeervol Istanbul. Mahmut
woont in Istanbul en werkt er als reclamefotograaf, onder meer voor een
tegelfabriek. Zijn vroegere ambities om kunstfoto's en films te maken
heeft hij volledig laten varen. Hij is gescheiden van zijn vrouw en heeft
nauwelijks contact met zijn familieleden. Dan komt neef Yusuf naar de
stad, omdat de fabriek in zijn dorp iedereen ontslagen heeft inclusief
hem en zijn vader. Hij heeft geen enkele opleiding genoten, maar denkt
toch een prachtige baan te kunnen vinden op de grote vaart. Mahmut ziet
hem liever gaan dan komen en heeft geen enkele zin om hem bij te staan.
Hij ergert zich aan het in zijn ogen lompe gedrag van zijn neef. Tot slot is er "Spring, Summer, Fall, Winter... and Spring"
(http://www.sonyclassics.com/spring/),
van Ki-duk Kim. Eerder van deze regisseur zag ik het duistere "The
Isle", dat echter in niets lijkt op zijn nieuwe film. De film is
sereen en rustgevend. Het speelt op een boeddhistisch tempeltje middenin
een meertje, ergens in de Zuid-Koreaanse bossen. We zien in meerdere stadia
een portret van een Boeddhistische leermeester en zijn jonge pupil. Dat
van die stadia had men trouwens reeds van de titel kunnen afleiden. De
eerste les van het jongetje luidt "gij zult geen dieren kwellen of
doden". Daarna wordt hij als adolescent zwaar op de proef gesteld
wanneer een schone jonge vrouw in het tempeltje komt kuren. Als hij zijn
leermeester vaarwel zegt om het wereldse leven in te duiken, blijkt hij
door lusten en jaloezie gegrepen te worden. Hij keert in meerdere fasen
van zijn leven terug naar het hutje om zijn gevoelens tot bekoeling te
laten komen.
Tot mijn grote genoegen heeft het Gemeentemuseum (http://www.gemeentemuseum.nl/)
te Den Haag de tentoonstelling "Klimt Schiele Klee"
geopend. Hier krijgt men een beeld van het Wenen van rond 1900. Dit gebeurt
door ruim tweehonderd werken van kunstenaars als Gustav Klimt, Egon Schiele,
Paul Klee, Oskar Kokoschka en meerdere tijdgenoten. De expositie bestaat
met name uit werken op papier, maar ook schilderijen, beeldhouwwerken
en vormgeving zijn als exponaten opgenomen. In het Cobra Museum (http://www.cobra-museum.nl/)
gaat 24 april a.s. de tentoonstelling "Donald Duck; 70 jaar
jong" van start. Wereldberoemd is hij, immens populair en
dit jaar precies zeventig jaar geleden ontsproten aan het brein van Walt
Disney. Sindsdien is zijn reputatie legendarisch en is Donald Duck absoluut
niet meer weg te denken uit het leven van vele generaties kinderen.
De paasdagen kunnen wat mijn dieet betreft maar beter snel vergeten worden.
Het was een aaneenschakeling van copieuze en bourgondische maaltijden.
Vandaar dat ik mij voorlopig weer aan een streng regiem zal houden om
de pondjes die erbij zijn gekomen weer weg te sporten en te versterven.
Tegelijkertijd zet zo'n rigoureuze, weliswaar van korte duur zijnde wijziging
in je eetpatroon je wel degelijk aan het denken. Ik kan toch niet tot
in het einde der dagen aan maaltijdvervangende blikjes en repen vast blijven
zitten? Ik lees daarom op dieetgebied alles wat los en vast zit, en een
van de mogelijkheden die ik voor de langere termijn in ogenschouw neem
is het South Beach Dieet. Hieronder volgen twee menu's om de vingers bij af te likken. Het Indiase diner bevat een eierschotel die de paassfeer in huis haalt. De pompoensoep is veel werk, maar heeft wel een pittig romige smaak om met voorzichtige lepels van te genieten. De eerste drie gangen zijn behoorlijk copieus, maar het nagerecht, bestaande uit verschillende fruitsoorten, is daarentegen licht te verteren. Behalve als u nogal scheutig bent met slagroom erbij. * Indiaas diner Het Italiaanse diner is iets minder machtig. Zeker als u geen pasta door de salade mengt. De bolognaisesaus is natuurlijk vele malen smakelijker dan die uit een potje. Houdt u er wel rekening mee dat de smaak ervan beter wordt als u haar tenminste twee uur laat pruttelen. De courgettesoep is eenvoudig, maar wel lekker romig. Zorg ervoor dat u hem goed pureert met een blender. In plaats van slagroom kunt u trouwens ook slankroom nemen. Als u zo het vetgehalte laag houdt, kunt u er ook nog wel een paar handjes geraspte parmezaanse kaas doorroeren. * Italiaans Paasdiner
Wat heb ik gedurende de paasdagen weer een zin gekregen om de vleugels richting het oosten uit te slaan, moedertje Rusland, welteverstaan! Een Russische poëzieavond in Perdu (http://www.perdu.nl/npub/viewnews.cgi?id=1079988108) heeft hiertoe bijgedragen. Er werden Russische gedichten met vertalingen voorgedragen van Poesjkin, Tjoettsjev, Achmatova en Mandelsjtam. Dit ging gepaard met piano- en gitaarmuziek, terwijl in de pauze Russische hapjes werden rondgedeeld. Ik vond de avond onderhoudend, al kon het voordragen van de biografieën der verkoren dichters wel wat ingekort worden. Het bijzondere was dat de voordraagster en vertaalster, Nina Targan Mouravi (http://www.hetportret.nu/), alle gedichten nagenoeg uit haar hoofd kende. Daarbij had ze een zwoele stem, die me nogal aan de Russische popster Zemfira (http://www.zemfira.ru/) deed denken. De liedjes, gezongen door Vincent Klos, waren wat mij betreft het hoogtepunt van de avond. De klank ervan was zo Russisch, dat je bijna vergat dat ze in het Nederlands gezongen werden. Dan volgt nu een aantekening, waarin ik een korte schets mijn arbeidsverleden tracht te geven. Ik kan niets anders dan tot de conclusie komen dat dit verleden nogal amorf van karakter is geweest. Wie weet dat ik hier op de dag van vandaag iets wijzer van kan worden? Ik zou zeggen, lees en vel uw oordeel... "De baantjes die ik vroeger had kenmerkten zich bijna allemaal
door het kortstondige karakter ervan. Vlak na mijn eindexamen kreeg ik
een baantje als midgetgolfbaanbeheerder in het Amsterdamse Bos. Het was
mijn taak de banen schoon te harken en bezoekers te voorzien van sticks
en ballen. Het waren mooie zomerse dagen, en ik dacht dat ik het hier
in mijn ballenhokje wel enige middagen kon uitzingen. Maar al gauw pakten
donkere wolken zich samen en kwam door heftige regenval mijn positie in
het geding. Mijn opdrachtgever sommeerde me echter om in de keuken te
helpen met afwassen. Nou, dat werd een groot fiasco. Zonder enige vorm
van inwerken moest ik het functioneren van een afwasrobot zien te doorgronden.
Als een klungel met een hand in de zak heb ik daar een beetje rondgehangen,
tot ik na tien minuten in deze toestand door mijn strenge, doch rechtvaardig
werkgever werd aangetroffen die me met een paar tientjes prompt de laan
uitstuurde. * Toeslaan als een tijger Om de een of andere reden heb ik niet zoveel met Frankrijk. Goed, Parijs
is hier misschien een uitzondering op. De ervaring om aan te komen op
het Gare du Nord en vervolgens een heerlijke geitenkaassalade te gebruiken
is onvergetelijk. Maar de rest van Frankrijk is erg groot en heeft een
hoog provinciaal karakter. Elk dorp heeft zijn pharmacie, boulangerie,
charcuterie en krantenkiosk, maar daar is alles dan meestal wel mee gezegd.
Het land is groot en het "God in Frankrijk gevoel" is lang niet
overal te ervaren. Vooral als je in Noord-Frankrijk door zware industriegebieden
rijdt met gitzwarte kolenbergen aan weerskanten van de weg, ben je "far
from heaven". Daarbij kun je het ook minder goed treffen met sommige
Fransen: ze spreken praktisch geen andere taal dan het Frans, en wanneer
je Frans met een accent tegen ze spreekt, lijkt het alsof ze je niet willen
verstaan. De eerste Franse zin die tegen mijn broertje en mij geuit werd,
zal ik nooit vergeten. Als broekenman stond ik bij een stalletje in alle
onschuld ansichtkaarten te bekijken, toen opeens de uitbaatster op ons
afgestoven kwam en ons giftig toesnauwde: "vous me dechirez tout!",
ofwel: "jullie verscheuren alles van me!". * Het wufte Zuiden Het gebruik van abbreviaturen bestaat al heel lang. Niet om sneller te
schrijven (tachygrafie - tegenwoordig stenografie), maar om kostbaar schrijfmateriaal
uit te sparen, ontwikkelde men in de antieke tijd een stelsel van verkorte
schrijfwijzen. Middeleeuwse kopiisten namen deze conventies over en pasten
ze ook toe op teksten in de volkstaal. De meeste abbreviaturen zijn van
Latijnse oorsprong en gebaseerd op afkapping (suspensie), dat wil zeggen
het weglaten van letters aan het eind van een woord als de betekenis duidelijk
is. Tijdens mijn studie heb ik abbreviaturen behandeld gekregen, namelijk
tijdens een vak Oudkerkslavisch. Veel voorkomende woorden, zoals "heilig",
"Christus" en "Heer" werden afgekort en voorzien van
een gedachtestreep boven de letters. * Abbreviatuur Toen ik jaren geleden langs een wapenwinkel liep in het hierboven door mij zo verguisde Frankrijk, viel mijn mond open. Men kon hier zomaar een jachtgeweer, revolver of pistool kopen. Iets dat in Nederland ondenkbaar was. Ooit had ik in Amsterdam een windbuks gekocht, maar daarmee kon je nog niet eens een gat in een natte krant schieten. Hierdoor werd ik toch aan het denken gezet: hoe klein is de stap om een trekker over te halen en hoe groot kunnen de gevolgen zijn? Onlangs sprak ik een criminologe over de manier waarop het brein van een misdadiger werkt. Zij zei toen dat het niet zoveel van normale mensen verschilde, en dat er bij moorden louter in werkelijkheid een grens overschreden wordt die normale mensen in gedachten misschien al duizenden malen overschreden hebben. Maar de overgang van gedachten naar werkelijkheid, en wel gewapenderhand, lijkt de laatste tijd steeds sneller gemaakt te worden. En daarbij hoef ik niemand bij name te noemen. * Gewapenderhand
De eerste werken van de Franse schilder Robert Delaunay
(1885-1941) (http://www.robert-delaunay.net/)
stonden onder invloed van het Fauvisme. In 1909 vond hij aansluiting bij
de Kubisten. Die twee stromingen hebben zijn uiteindelijke stijl beïnvloed.
Deze ontstond ca. 1912 en werd door Apollinaire "Orfisme" genoemd.
Hij schilderde toen abstraherende, kubistisch aandoende schilderijen in
heldere kleuren. Zijn vrouw, de Finse schilderes Sonia Terk, behoort tot
dezelfde richting. Delaunay is beroemd geworden om zijn composities van
de Eiffeltoren. * Robert Delaunay, Formes Circulaires; Soliel No.1; 1912/13 Het is tijd op sprookjesgebied de horizon te verleggen. Ik ga met deze updatebrief van start met een serie Mexicaanse (http://mexico.pagina.nl/) sprookjespastels. Volgens het sprookjesboek dat ik hiervoor als basis neem zijn de Mexicaanse verhalen en legenden ontstaan uit een combinatie van totaal verschillende culturen: enerzijds zijn er de mythen van de Maya's, Azteken en Tolteken, en anderzijds de verhalen die de Europese veroveraars met zich meenamen. Oordeelt u zelf... "Er was eens een vrouw die werkte voor een steenrijke baas.
Op een dag vroeg hij de vrouw wat voor beroep haar vier zonen hadden.
Toen antwoordde zij: "Nou, de ene is schoenmaker, de andere kleermaker,
de derde timmerman en de vierde... de vierde, die is dief", sprak
ze met schaamte. Dat laatste interesseerde de baas buitengewoon. Hij sprak:
"Zeg uw zoon dat ik er vier muilezels met geld op uit zal sturen.
We zullen zien wat hij kan!". Toen de dief dit van zijn moeder hoorde,
ging hij naar zijn broer de schoenmaker om een paar laarzen te laten maken.
Hij gooide een van de laarzen op het pad waar de ezels langs zouden komen,
en verschanste zich in de bosjes. Toen de mannen met ezels de laars zagen
liggen, besloten ze de ezels achter te laten om de andere laars te vinden.
En juist op dat moment sloeg de dief natuurlijk toe. * Ixte'que (de dief) Frans Polynesië beslaat 4.200 km2 aan zichtbaar
oppervlak en bestaat uit 118 vulkanische of koraaleilanden, die verdeeld
zijn over vijf eilandengroepen. De archipel strekt zich uit over een oppervlakte
van 2.500.000 km2. Ongeveer 43% van de 220.000 inwoners van Frans Polynesië
is jonger dan 20 jaar. Ruim 82,8% van de bevolking bestaat uit Polynesiërs,
11,9% zijn Europeanen en 4,7% zijn Aziaten. * Polynesische mandala (2)
Veel groetjes,
|
© Carel Schouten, 2004