*** 18.04.04 *** http://www.carelschouten.com


< -- TERUG

1. Films
2. Tentoonstellingen
3. Recepten
4. Woord
5. Beeld

Hallo lieve mensen,

Al maanden kijk ik in mijn woning tegen onverhulde fittingen en peertjes aan, en dat gaat je op den duur toch tegenstaan. Niet alleen is het lelijk, maar volgens sommigen van mijn kameraadjes zelfs gevaarlijk. Een onbeschermd gloeilampje in de badkamer zou kortsluiting of zelfs elektrocutie tot gevolg kunnen hebben. Volgens mijn vader is dit vuige leugenpraat, daar het peertje in de badkamer van mijn ouderlijk huis al jaren zonder bol of kap zonder nukken dienst doet, ook onder de allerdikste waterdamp en condens. Ondanks dat alles hebben mijn vader en ik toch een half uur lopen klungelen met een badkamerbol van de Gamma, zij het zonder resultaat. Dus wat schetst nu mijn blijdschap als een paar van mijn makkers tijdens een paasetentje bij mij thuis in een handomdraai die bol wisten te monteren, alsmede een tweetal andere lampenkappen!
U begrijpt dus wel dat deze succesjes naar meer smaken. Zo ga ik naarmate de lente vordert mijn tuintje - nu nog geplaveid met door mos overwoekerde stoeptegels - ontginnen. Allereerst zet (of hang) ik er een stevig bebaarde tuinkabouter in, dan nog een paar bloembakken en tot slot een ware kruidentuin, waarmee ik allerlei toverdrankjes wil gaan brouwen. Ook heb ik plannen voor mijn berghok, dat nu nog kaal oogt en enkel een bonte collectie verhuisdozen herbergt. Ik wil de muren 'rood' verven, goede verlichting aanbrengen en er mijn schildersezel en materialen in onderbrengen.

Zo'n zes en een half jaar geleden was ik voor het laatst in Berlijn (http://www.berlin.de/). Toen nog was de scheiding tussen oost en west heel duidelijk voelbaar. Als je vanuit Unter den Linden onder de Brandenburger Tor doorliep, kon je heel duidelijk de naad zien waar ooit de muur had gestaan. En vanaf het topje van de zendmast op het Alexanderplatz kon je met half dichtgeknepen ogen aan de horizon de ontelbare draconische hijskranen zien.
Nu sta ik weer op het punt Berlijn middels een zogenaamde "Trabisafari" voor een paar dagen aan te doen, en ik ben natuurlijk heel benieuwd naar de vorderingen die de inmiddels veertien jaar geleden herenigde stad maakt. Daarbij ga ik mij laven aan het grote cultuuraanbod, mede op het Museeninsel. Zo ga ik in elk geval naar de Staatliche Museen, waar nu de tentoonstelling "Poesie des Augenblicks" te zien is. Hier kan men kennismaken met de Franse genreschilders Watteau, Chardin en Fragonard. Het "genreschilderen" stamt uit de tweede helft van de achttiende eeuw en omvat verschillende onderwerpen, zoals portretten, landschappen, stillevens, interieurs en taferelen uit het dagelijks leven. Na mijn trip naar Berlijn hoop ik er meer over te kunnen zeggen.

De Mahlercursus (http://www.vrijegemeente.nl) is reeds ten einde gekomen. Ik moet zeggen dat de cursus heel nuttig is gebleken voor het beter begrijpen van Mahlers muziek. Ondanks dat we ons hoofdzakelijk gestort hebben op een van de tien symfonieën en de docent af en toe zei "tja, dat is weer een cursus op zich", heb ik toch het gevoel de complexiteit van de muziek en de erachter liggende emoties beter te kunnen doorgronden. Een belangrijk element in Mahlers muziek is de dood. Van jongs af aan is Mahler met de dood geconfronteerd geweest, o.a. in het gezin waarin hij is opgegroeid. Tegelijkertijd zit in Mahlers muziek de pijn die door de dood wordt veroorzaakt ook iets heel troostends. Als je bijvoorbeeld naar de Kindertotenlieder luistert kun je niet om het enorm smartelijke heen, maar word je echter ook geraakt door troostende klanken: het leven gaat door, de dood is niet het einde van alles.
Interessant aan de cursus waren ook de vergelijkingen die we hebben gemaakt met andere componisten. Het eerste deel van Mahlers Vijfde Symfonie, de Trauermarsch, is in cis mineur geschreven, en dat is een zeer zeldzame toonsoort. Onze docent liet ons twee fragmenten van Bach en Chopin horen die ook in die toonsoort waren geschreven, en die wekten gelijk een overeenkomstige sfeer op. Heel bijzonder vond ik de fragmenten uit het klassieke werk van de Amerikaanse dirigent/componist Leonard Bernstein, natuurlijk bekend om zijn Westside Story, en door velen ook wel "Mahler II" genoemd.
Interessante weblinks over Mahler en zijn muziek zijn te vinden op: http://www.carelschouten.com/Weblinks_Mahler.htm.

Vorige week zag ik "Poker" van Patrick Marber, uitgevoerd door het Nationale Toneel (http://www.nationaletoneel.nl/). Dit toneelstuk gaat over een vijftal Londense heren die elke zondagavond hun heil zoeken in kaartspelen. Het betreft een restauranteigenaar, diens zoon en drie werknemers. Allen zijn ze om de een of andere reden niet bijzonder geslaagd in het leven. Ze verschuilen zich achter grote muren van woorden en uiterlijk vertoon, terwijl ze van binnen eigenlijk heel kwetsbaar zijn. Dit wordt nog eens gevoed door onzekerheid vanwege onvervulde verlangens, een stagnerende carrière en relationele problemen. Als op een avond een sujet in het restaurant komt eten, neemt het stuk een wending. Hij komt het geld innen dat hij een van de heren geleend vanwege gokschulden. Na enig gemor nemen alle spelers met de restaurantbezoeker plaats achter de pokertafel om voor grof geld te kaarten.
Ik ervoer het stuk als verfrissend en in een aangenaam tempo verlopend. De vertaling van Antoine Uitdehaag vond ik bij vlagen erg raak, bijvoorbeeld wanneer een van de heren na winst uitroept: "veni, vidi, fiches!". Het dynamische aan het stuk wordt nog eens versterkt doordat soms twee dialogen - in de keuken en bij de restauranttafeltjes - parallel lopen en bovendien door de afwezigheid van een pauze. Wel is het einde enigszins gemakzuchtig te noemen, doordat de restauranteigenaar al snel de schuld die zijn zoon had gemaakt aan de restaurantbezoeker aflost en het daardoor niet tot echt dreigende confrontaties komt.

Ik heb de paasdagen niet ongemerkt voorbij laten gaan. Hieronder zal ik verhalen van een speciaal paasdiner dat ik op tafel heb gezet, alsmede een Russische poëzieavond die ik op Goede Vrijdag bezocht. Om het eieren verven en zoeken af te sluiten was ik tweede paasdag op "Gagarin Twist", een Russische party van salonUSSR (http://www.salonussr.com/programm/program.html/) die in het teken stond van het 43-jarig jubileum van bemande ruimtevluchten. De dress code was "in ruimtepak", maar in dat opzicht heb ik wat moeten smokkelen. Al met al was het toch geen vergooide avond, met name door een live optreden van het Russische "Messer Chups", dat me erg deed denken aan de soundtracks van Quentin Tarantino films.

FILMS

Ik kon er niet om heen, "The Passion of the Christ" (http://www.thepassionofthechrist.com/) van Mel Gibson. Nog voor het uitkomen ervan in Nederland, werd er al in vele kringen over gesproken. Vandaar ook dat hier het Plaatje van de Update (http://www.carelschouten.com/updates/update180404.htm) optreedt. De film richt zich op de laatste twaalf uur uit het leven van Jezus van Nazareth, beginnend in de Olijfhof waar Jezus na het Laatste Avondmaal heengaat om te bidden. Verraden door Judas Iskariot, wordt Jezus gearresteerd en de stadsmuren van Jeruzalem binnengebracht. Daar beschuldigen de leiders der Farizeeërs hem met godslastering, waardoor hij uiteindelijk tot het kruis zal worden veroordeeld.
De laatste film over Christus die ik zag was "Jesus Christ Superstar", en dat was nog op de basisschool. Nou, deze film is daar beslist niet geschikt voor, en is dat trouwens ook niet voor volwassenen met een nogal teder gesteld. Niets uit de laatste lijdensweg van Christus is door Mel Gibson weggelaten. De meeste ingrediënten van de martelingen en uiteindelijk de kruisiging zijn in de film opgenomen. Voor een zo authentiek mogelijk karakter wordt er zelfs Aramees en Latijn gesproken. Nu moet ik zeggen dat de kruisiging op zich niet het meest schokkende aan de film was. Dat waren voor mij toch wel de zweepslagen en afranselingen waarbij Jezus' rug wordt opengereten. Wat de film commercieel sterk maakt is het verhaal: of men nu hoog of laag opgeleid is, iedereen (althans in de westerse wereld) kent het verhaal van het evangelie. Dat sommigen de film veroordelen om het mogelijk antisemitisch karakter, vind ik onterecht. Uiteraard worden de joodse farizeeërs niet in een bijzonder fraai dagplicht geplaatst, maar datzelfde geldt ook voor de Romeinse overheersers. Voor degenen onder u die niet naar de bioscoop gaat, is het nog een paar maanden wachten tot de film op dvd verschijnt... in Rusland schijnt dat nu reeds gebeurd te zijn!

Voorts zag ik het Turkse "Uzak" (http://www.imdb.com/title/tt0346094/) van Nuri Bilge Ceylan. Het gaat over een treffen tussen twee neven in een ondergesneeuwd, en daardoor buitengewoon sfeervol Istanbul. Mahmut woont in Istanbul en werkt er als reclamefotograaf, onder meer voor een tegelfabriek. Zijn vroegere ambities om kunstfoto's en films te maken heeft hij volledig laten varen. Hij is gescheiden van zijn vrouw en heeft nauwelijks contact met zijn familieleden. Dan komt neef Yusuf naar de stad, omdat de fabriek in zijn dorp iedereen ontslagen heeft inclusief hem en zijn vader. Hij heeft geen enkele opleiding genoten, maar denkt toch een prachtige baan te kunnen vinden op de grote vaart. Mahmut ziet hem liever gaan dan komen en heeft geen enkele zin om hem bij te staan. Hij ergert zich aan het in zijn ogen lompe gedrag van zijn neef.
De plot van deze film is eenvoudig en in enkele regels te beschrijven. Veel van de scènes zou je zelfs als saai kunnen typeren. Het is dan ook veel meer een sfeerfilm, waarin je een beeld krijgt van het alledaagse leven van twee Turken: een uit de stad en een uit het platteland. Een moskee onder een dik pak sneeuw levert daarbij een prachtig decor op.

Tot slot is er "Spring, Summer, Fall, Winter... and Spring" (http://www.sonyclassics.com/spring/), van Ki-duk Kim. Eerder van deze regisseur zag ik het duistere "The Isle", dat echter in niets lijkt op zijn nieuwe film. De film is sereen en rustgevend. Het speelt op een boeddhistisch tempeltje middenin een meertje, ergens in de Zuid-Koreaanse bossen. We zien in meerdere stadia een portret van een Boeddhistische leermeester en zijn jonge pupil. Dat van die stadia had men trouwens reeds van de titel kunnen afleiden. De eerste les van het jongetje luidt "gij zult geen dieren kwellen of doden". Daarna wordt hij als adolescent zwaar op de proef gesteld wanneer een schone jonge vrouw in het tempeltje komt kuren. Als hij zijn leermeester vaarwel zegt om het wereldse leven in te duiken, blijkt hij door lusten en jaloezie gegrepen te worden. Hij keert in meerdere fasen van zijn leven terug naar het hutje om zijn gevoelens tot bekoeling te laten komen.
Het decor van deze film is van onaardse schoonheid. Het zou de ideale plek kunnen zijn om te mediteren en zelfs over te gaan op het Boeddhisme. Het enige dat de film mijns inziens af en toe verstoort is de nogal prominent aanwezige soundtrack.

TENTOONSTELLINGEN

Tot mijn grote genoegen heeft het Gemeentemuseum (http://www.gemeentemuseum.nl/) te Den Haag de tentoonstelling "Klimt Schiele Klee" geopend. Hier krijgt men een beeld van het Wenen van rond 1900. Dit gebeurt door ruim tweehonderd werken van kunstenaars als Gustav Klimt, Egon Schiele, Paul Klee, Oskar Kokoschka en meerdere tijdgenoten. De expositie bestaat met name uit werken op papier, maar ook schilderijen, beeldhouwwerken en vormgeving zijn als exponaten opgenomen.
Wenen rond de vorige eeuwwisseling - het is niet alleen de tijd van vernieuwende vormgevingscollectieven als de Wiener Werkstätte en de Secession. Het is ook de periode waarin Klimt, Kokoschka en Schiele een belangrijke ontwikkeling doormaken. Klimt maakt eigenzinnige, gestileerde en decoratieve composities met uitsneden die refereren aan de fotografie. Oskar Kokoschka ontwikkelde een zeer expressieve, persoonlijke stijl en beeldde de zelfkant van de samenleving meedogenloos uit. De combinatie van lelijkheid en esthetiek vond in Egon Schiele wellicht zijn felste pleitbezorger - hij beeldde zijn onderwerpen genadeloos uit en liet het menselijk lichaam op een rauwe manier zien, gemengd met een verwrongen beeld van seksualiteit. Op vormgevingsgebied zou Josef Hoffmann een stempel drukken op de esthetische opvattingen van de hele 20ste eeuw. Deze Weense avant-garde kende rond de eeuwwisseling veel invloeden vanuit Duitsland, in de vorm van de Duitse expressionisten van de Blaue Reiter: Paul Klee (!), August Macke, Franz Marc en de Rus Wassily Kandinsky (die toen in Duitsland werkte) en van Otto Dix en Georges Grosz, die in hun kunst vanuit Berlijn de Weimarrepubliek fel bekritiseerden. Ook Oskar Schlemmer en het Bauhaus waren van invloed. Van deze tijdgenoten is werk opgenomen in de tentoonstelling, evenals van de Franse postkubisten Fernand Leger en Albert Gleizes. De rode draad in de tentoonstelling is de verzameling van de Zwitserse bankier Fritz Kamm, die in het verlengde van zijn verzamelactiviteiten in 1952 op aanraden van zijn vriend en adviseur Fritz Wotruba de vooraanstaande Weense galerie Würthle koopt.

In het Cobra Museum (http://www.cobra-museum.nl/) gaat 24 april a.s. de tentoonstelling "Donald Duck; 70 jaar jong" van start. Wereldberoemd is hij, immens populair en dit jaar precies zeventig jaar geleden ontsproten aan het brein van Walt Disney. Sindsdien is zijn reputatie legendarisch en is Donald Duck absoluut niet meer weg te denken uit het leven van vele generaties kinderen.
Aan deze populaire icoon van de 20ste eeuw wijdt het Cobra Museum een brede tentoonstelling met een hoog gehalte aan educatief kijkvermaak. Dit voorjaar en deze zomer een absolute must voor jong en oud. Zelfs de meest fervente Donald Duck fan en kenner wordt verrast.
In de tentoonstelling komt het maken van tekenfilms aan bod. Zeker twintig van de meest vreemdsoortige uitvindingen van Willie Wortel worden tentoongesteld, en daarbij de strip waarin de uitvindingen voorkomen. Donald Duck maakte zijn eigen automobiel met allerlei onderdelen van verschillende automerken. De bekende rode auto wordt ook tentoongesteld. Een minitentoonstelling wordt gewijd aan het weekblad Donald Duck. Ze bevat de mooiste covers, speciale edities en vele andere items. Uitgelegd wordt hoe een strip wordt getekend en ingekleurd. In een grote kijkdozenkast is een bonte verzameling aan oude en nieuwere Donald Duck producten te zien.

RECEPTEN

De paasdagen kunnen wat mijn dieet betreft maar beter snel vergeten worden. Het was een aaneenschakeling van copieuze en bourgondische maaltijden. Vandaar dat ik mij voorlopig weer aan een streng regiem zal houden om de pondjes die erbij zijn gekomen weer weg te sporten en te versterven. Tegelijkertijd zet zo'n rigoureuze, weliswaar van korte duur zijnde wijziging in je eetpatroon je wel degelijk aan het denken. Ik kan toch niet tot in het einde der dagen aan maaltijdvervangende blikjes en repen vast blijven zitten? Ik lees daarom op dieetgebied alles wat los en vast zit, en een van de mogelijkheden die ik voor de langere termijn in ogenschouw neem is het South Beach Dieet.
Het South Beach Dieet (http://www.south-beach-diet-information.com/) is ontwikkeld door Arthur Agatston, een in Florida (vandaar de naam van het dieet) gevestigd cardioloog, die met veel zwaarlijvige hartpatiënten in aanraking kwam, en voor hen op zoek ging naar een passend dieet. Het dieet doet in eerste instantie denken aan het Atkinsdieet, dat ik in een eerdere update reeds besprak. Je mag namelijk in betrekkelijk grote mate eiwitten en vetten hebben. Het verschil is echter dat koolhydraten in het South Beach Dieet ook zijn toegestaan, zij het de "goede" soort. Zo mag je bijvoorbeeld geen wit brood, maar wel volkoren brood hebben. Je mag geen witte chocolade eten, maar in beperkte mate wel pure chocolade. Net als Atkins bestaat dit dieet uit enkele fasen. De eerste fase is de strengste (dus heel veel is verboden), en die moet je zo'n twee à drie weken volhouden tot je stofwisseling zich op het nieuwe dieet heeft kunnen instellen. Dan volgt de tweede fase, waarbij je langzaam aan iets meer mag eten. Deze fase houd je vol tot je op streefgewicht of je gewilde maat bent gekomen. Daarna volgt de derde, ofwel onderhoudingsfase, waarin je het meeste gewoon weer mag eten, al moet je de "slechte" koolhydraten blijven bannen. Deze laatste fase moet je in principe je hele leven volhouden. Als je echter door een familie- of personeelsetentje toch de nodige "verkeerde" koolhydraten tot je hebt genomen, moet je jezelf tijdelijk weer even terugplaatsen in de tweede fase. Ik heb zo het idee dat het South Beach Dieet gezonder, en makkelijker vol te houden is dan het Atkins Dieet. Aanstaande vrijdag maar eens vragen wat mijn diëtiste er van vindt!

Hieronder volgen twee menu's om de vingers bij af te likken. Het Indiase diner bevat een eierschotel die de paassfeer in huis haalt. De pompoensoep is veel werk, maar heeft wel een pittig romige smaak om met voorzichtige lepels van te genieten. De eerste drie gangen zijn behoorlijk copieus, maar het nagerecht, bestaande uit verschillende fruitsoorten, is daarentegen licht te verteren. Behalve als u nogal scheutig bent met slagroom erbij.

* Indiaas diner
- http://www.carelschouten.com/vegetarian/menu100404.htm

Het Italiaanse diner is iets minder machtig. Zeker als u geen pasta door de salade mengt. De bolognaisesaus is natuurlijk vele malen smakelijker dan die uit een potje. Houdt u er wel rekening mee dat de smaak ervan beter wordt als u haar tenminste twee uur laat pruttelen. De courgettesoep is eenvoudig, maar wel lekker romig. Zorg ervoor dat u hem goed pureert met een blender. In plaats van slagroom kunt u trouwens ook slankroom nemen. Als u zo het vetgehalte laag houdt, kunt u er ook nog wel een paar handjes geraspte parmezaanse kaas doorroeren.

* Italiaans Paasdiner
- http://www.carelschouten.com/vegetarian/menu110404.htm

WOORD

Wat heb ik gedurende de paasdagen weer een zin gekregen om de vleugels richting het oosten uit te slaan, moedertje Rusland, welteverstaan! Een Russische poëzieavond in Perdu (http://www.perdu.nl/npub/viewnews.cgi?id=1079988108) heeft hiertoe bijgedragen. Er werden Russische gedichten met vertalingen voorgedragen van Poesjkin, Tjoettsjev, Achmatova en Mandelsjtam. Dit ging gepaard met piano- en gitaarmuziek, terwijl in de pauze Russische hapjes werden rondgedeeld. Ik vond de avond onderhoudend, al kon het voordragen van de biografieën der verkoren dichters wel wat ingekort worden. Het bijzondere was dat de voordraagster en vertaalster, Nina Targan Mouravi (http://www.hetportret.nu/), alle gedichten nagenoeg uit haar hoofd kende. Daarbij had ze een zwoele stem, die me nogal aan de Russische popster Zemfira (http://www.zemfira.ru/) deed denken. De liedjes, gezongen door Vincent Klos, waren wat mij betreft het hoogtepunt van de avond. De klank ervan was zo Russisch, dat je bijna vergat dat ze in het Nederlands gezongen werden.

Dan volgt nu een aantekening, waarin ik een korte schets mijn arbeidsverleden tracht te geven. Ik kan niets anders dan tot de conclusie komen dat dit verleden nogal amorf van karakter is geweest. Wie weet dat ik hier op de dag van vandaag iets wijzer van kan worden? Ik zou zeggen, lees en vel uw oordeel...

"De baantjes die ik vroeger had kenmerkten zich bijna allemaal door het kortstondige karakter ervan. Vlak na mijn eindexamen kreeg ik een baantje als midgetgolfbaanbeheerder in het Amsterdamse Bos. Het was mijn taak de banen schoon te harken en bezoekers te voorzien van sticks en ballen. Het waren mooie zomerse dagen, en ik dacht dat ik het hier in mijn ballenhokje wel enige middagen kon uitzingen. Maar al gauw pakten donkere wolken zich samen en kwam door heftige regenval mijn positie in het geding. Mijn opdrachtgever sommeerde me echter om in de keuken te helpen met afwassen. Nou, dat werd een groot fiasco. Zonder enige vorm van inwerken moest ik het functioneren van een afwasrobot zien te doorgronden. Als een klungel met een hand in de zak heb ik daar een beetje rondgehangen, tot ik na tien minuten in deze toestand door mijn strenge, doch rechtvaardig werkgever werd aangetroffen die me met een paar tientjes prompt de laan uitstuurde.
Enkele jaren later werd ik gelokt door foldertjes die op de universiteit werden rondgestrooid: "telemarketeers gezocht". Ik had tot dan toe nog nooit van dat woord gehoord, dus dat leek me wel wat. Ik kon komen voor een training tot telemarketeer, die in totaal een halve dag in beslag zou nemen. Daarna was men volleerd om direct aan de slag te kunnen. Je zat daarbij in een hokje met een koptelefoon op het hoofd en je moest mensen bellen op telefoonnummers die je op een computerscherm voorgeschoteld kreeg. Dan moest je mensen interesseren voor een afspraak met een zogenaamde assurantietussenpersoon, die advies kon verschaffen over een pensioenregeling. De ervaring zou namelijk zijn, dat veel mensen zelden of nooit stilstaan bij het al dan niet geregeld zijn van hun pensioen. Dus je moest letterlijk vragen: "Nou mevrouw of meneer, hebt u al wel eens aan uw pensioen gedacht?" In negentig procent van de gevallen was het antwoord: "Neen, ik heb geen interesse. Een goedenavond… tuut tuut tuut". Mij viel dat lot ook zeker ten deel en ik kreeg dan ook tientallen keren per avond "nee" naar me toe geslingerd. En dat had in die tijd geen goede uitwerking op mijn eigenwaarde, kan ik u wel verzekeren.
Op een bepaald moment kwam mijn supervisor op me af, die al snel doorhad dat ik maar mager presteerde op telemarketinggebied. Hij begon me moed in te praten en me een nieuwe strategie bij te brengen. Ik herinner me nog goed dat hij het had over het inhaken op "koopsignalen". Als je van een potentiële cliënt een koopsignaal krijgt, moet je direct toeslaan, en wel als een wilde tijger! Dus als iemand zegt: "Goh, ik heb er nooit zo bij stilgestaan… misschien moest ik dat toch eens doen". Dan moet je gelijk je agenda trekken om met het individu in kwestie een afspraak te bekrachtigen.
En zo geschiedde het wonder. Ik belde, kreeg een weifelende pensioengeïnteresseerde en sloeg vervolgens meedogenloos toe! Nu was ik van een sullige huiskat met staart tussen de benen in eens een zegevierend brullend beest geworden! Juichend deed ik na afloop van het werk mijn koptelefoon af en liep fluitend over de tramrails naar huis.
"

* Toeslaan als een tijger
- http://www.carelschouten.com/houtskool/Dromen/toeslaan_als_een_tijger.htm

Om de een of andere reden heb ik niet zoveel met Frankrijk. Goed, Parijs is hier misschien een uitzondering op. De ervaring om aan te komen op het Gare du Nord en vervolgens een heerlijke geitenkaassalade te gebruiken is onvergetelijk. Maar de rest van Frankrijk is erg groot en heeft een hoog provinciaal karakter. Elk dorp heeft zijn pharmacie, boulangerie, charcuterie en krantenkiosk, maar daar is alles dan meestal wel mee gezegd. Het land is groot en het "God in Frankrijk gevoel" is lang niet overal te ervaren. Vooral als je in Noord-Frankrijk door zware industriegebieden rijdt met gitzwarte kolenbergen aan weerskanten van de weg, ben je "far from heaven". Daarbij kun je het ook minder goed treffen met sommige Fransen: ze spreken praktisch geen andere taal dan het Frans, en wanneer je Frans met een accent tegen ze spreekt, lijkt het alsof ze je niet willen verstaan. De eerste Franse zin die tegen mijn broertje en mij geuit werd, zal ik nooit vergeten. Als broekenman stond ik bij een stalletje in alle onschuld ansichtkaarten te bekijken, toen opeens de uitbaatster op ons afgestoven kwam en ons giftig toesnauwde: "vous me dechirez tout!", ofwel: "jullie verscheuren alles van me!".
Ik breng mijn welgemeende excuses uit aan een ieder die Frankrijk hoger dan ik in het vaandel heeft staan. In elk geval adviseer ik om het volgende gedicht met een glimlach te lezen en de scherpe kantjes eraan te relativeren.

* Het wufte Zuiden
- http://www.carelschouten.com/literatuur/gedichten_41.htm#het_wufte_zuiden

Het gebruik van abbreviaturen bestaat al heel lang. Niet om sneller te schrijven (tachygrafie - tegenwoordig stenografie), maar om kostbaar schrijfmateriaal uit te sparen, ontwikkelde men in de antieke tijd een stelsel van verkorte schrijfwijzen. Middeleeuwse kopiisten namen deze conventies over en pasten ze ook toe op teksten in de volkstaal. De meeste abbreviaturen zijn van Latijnse oorsprong en gebaseerd op afkapping (suspensie), dat wil zeggen het weglaten van letters aan het eind van een woord als de betekenis duidelijk is. Tijdens mijn studie heb ik abbreviaturen behandeld gekregen, namelijk tijdens een vak Oudkerkslavisch. Veel voorkomende woorden, zoals "heilig", "Christus" en "Heer" werden afgekort en voorzien van een gedachtestreep boven de letters.
Dat afkortingen ook vandaag veel gebruikt worden, vooral in juridische en overheidsdocumenten, zal een ieder bekend zijn. Als u op een u onbekende afkorting stuit kan ik u Afkorting.nl (http://www.afkorting.nl/) aanraden.

* Abbreviatuur
- http://www.carelschouten.com/literatuur/gedichten_41.htm#abbreviatuur

Toen ik jaren geleden langs een wapenwinkel liep in het hierboven door mij zo verguisde Frankrijk, viel mijn mond open. Men kon hier zomaar een jachtgeweer, revolver of pistool kopen. Iets dat in Nederland ondenkbaar was. Ooit had ik in Amsterdam een windbuks gekocht, maar daarmee kon je nog niet eens een gat in een natte krant schieten. Hierdoor werd ik toch aan het denken gezet: hoe klein is de stap om een trekker over te halen en hoe groot kunnen de gevolgen zijn? Onlangs sprak ik een criminologe over de manier waarop het brein van een misdadiger werkt. Zij zei toen dat het niet zoveel van normale mensen verschilde, en dat er bij moorden louter in werkelijkheid een grens overschreden wordt die normale mensen in gedachten misschien al duizenden malen overschreden hebben. Maar de overgang van gedachten naar werkelijkheid, en wel gewapenderhand, lijkt de laatste tijd steeds sneller gemaakt te worden. En daarbij hoef ik niemand bij name te noemen.

* Gewapenderhand
- http://www.carelschouten.com/literatuur/gedichten_41.htm#gewapenderhand

BEELD

De eerste werken van de Franse schilder Robert Delaunay (1885-1941) (http://www.robert-delaunay.net/) stonden onder invloed van het Fauvisme. In 1909 vond hij aansluiting bij de Kubisten. Die twee stromingen hebben zijn uiteindelijke stijl beïnvloed. Deze ontstond ca. 1912 en werd door Apollinaire "Orfisme" genoemd. Hij schilderde toen abstraherende, kubistisch aandoende schilderijen in heldere kleuren. Zijn vrouw, de Finse schilderes Sonia Terk, behoort tot dezelfde richting. Delaunay is beroemd geworden om zijn composities van de Eiffeltoren.
Delaunay's interesse ging uit naar de vitaliteit, ritmiek en architectuur van de grote stad Parijs. In 1909 ontstond een aantal schilderijen, geïnspireerd door de gotische kerk St.-Severin in Parijs, waarin hij de hoge pijlers en gewelven in dynamisch gekromde structuren vertaalde. In 1910 begon hij aan zijn serie 'Eiffeltorens', waarin dit uit staal en ijzer opgetrokken ingenieursbouwwerk werd verheerlijkt als een symbool van de technische vooruitgang en de moderniteit van de wereldstad Parijs. Massa en ruimte doordringen elkaar, als in het analytische Kubisme, in een omhoog strevend samenspel van in factoren ontbonden kleur en ontwrichte perspectieven. (Leinz 65)
In deze update kom ik met een reproductie van een vroeg werk dat het licht van zon en maan als thema heeft. Hiermee heeft Delaunay getracht het "simultaancontrast" van op elkaar stotende kleurvlakken op optische wijze in beweging te zetten.

* Robert Delaunay, Formes Circulaires; Soliel No.1; 1912/13
- http://www.carelschouten.com/pastels/delaunay2_facet.jpg

Het is tijd op sprookjesgebied de horizon te verleggen. Ik ga met deze updatebrief van start met een serie Mexicaanse (http://mexico.pagina.nl/) sprookjespastels. Volgens het sprookjesboek dat ik hiervoor als basis neem zijn de Mexicaanse verhalen en legenden ontstaan uit een combinatie van totaal verschillende culturen: enerzijds zijn er de mythen van de Maya's, Azteken en Tolteken, en anderzijds de verhalen die de Europese veroveraars met zich meenamen. Oordeelt u zelf...

"Er was eens een vrouw die werkte voor een steenrijke baas. Op een dag vroeg hij de vrouw wat voor beroep haar vier zonen hadden. Toen antwoordde zij: "Nou, de ene is schoenmaker, de andere kleermaker, de derde timmerman en de vierde... de vierde, die is dief", sprak ze met schaamte. Dat laatste interesseerde de baas buitengewoon. Hij sprak: "Zeg uw zoon dat ik er vier muilezels met geld op uit zal sturen. We zullen zien wat hij kan!". Toen de dief dit van zijn moeder hoorde, ging hij naar zijn broer de schoenmaker om een paar laarzen te laten maken. Hij gooide een van de laarzen op het pad waar de ezels langs zouden komen, en verschanste zich in de bosjes. Toen de mannen met ezels de laars zagen liggen, besloten ze de ezels achter te laten om de andere laars te vinden. En juist op dat moment sloeg de dief natuurlijk toe.
Toen de baas dit bericht ter ore kwam, besloot hij evengoed om nog een waardetransport uit te voeren. Ditmaal wendde de dief zich tot zijn broer de kleermaker met de vraag of hij een priesterkleed kon maken. Hij trok het aan en trof het geldtransport. De soldaten vroegen hem, gehuld in zijn priestergewaad, of hij voor hen kon bidden, opdat de dief niet nog eens zou toeslaan. Dat deed de priester, die in feite natuurlijk de dief zelf was. Hij gaf hen zogenaamd wijwater te drinken, hetgeen eigenlijk sterke drank betrof. Toen de soldaten dit ophadden raakten ze zo beschonken, dat ze ter plekke in slaap vielen. En wederom wist de dief met een vette buit heen te gaan.
De baas was woedend dat het de dief weer gelukt was, en sprak tot de vrouw: "Zeg uw zoon dat hij me nog een keer moet bestelen, en dit keer wel in mijn huis zelf. Als het hem echter niet lukt, zal ik hem doodschieten!". Toen de dief dit hoorde, ging hij naar zijn broer de timmerman. Hij liet hem een houten pop maken. Die plaatste hij vlak bij het huis van de rijke baas. Toen deze de pop zag, schoot hij hem aan flarden, met het idee nu echt met de dief te hebben afgerekend. Intussen was de dief natuurlijk al zijn huis binnengeglipt en had daar alle kostbaarheden meegesnaaid. Toen de baas hierachter kwam, werd hij zo razend dat hij ter plekke dood neerviel.
"

* Ixte'que (de dief)
- http://www.carelschouten.com/pastels/Ixte_que.htm

Frans Polynesië beslaat 4.200 km2 aan zichtbaar oppervlak en bestaat uit 118 vulkanische of koraaleilanden, die verdeeld zijn over vijf eilandengroepen. De archipel strekt zich uit over een oppervlakte van 2.500.000 km2. Ongeveer 43% van de 220.000 inwoners van Frans Polynesië is jonger dan 20 jaar. Ruim 82,8% van de bevolking bestaat uit Polynesiërs, 11,9% zijn Europeanen en 4,7% zijn Aziaten.
In de 16de eeuw bezochten de eerste Europeanen de Polynesische eilanden. De geschiedenis van de verovering van de eilanden in de Stille Oceaan stond in het teken van de machtsstrijd tussen Engeland en Frankrijk, totdat de Polynesische koningin Pomaré IV verzocht een Frans protectoraat te worden. Een jaar later waren alle Polynesische eilandengroepen onder Frans bestuur gebracht. Frans Polynesië werd in 1946 een Frans overzees gebiedsdeel en is sinds 1996 autonoom.
De twee traditionele activiteiten van Frans Polynesië zijn de visserij en de exploitatie van kopra. Andere belangrijke sectoren zijn de handel, de ambachten, de industrie en sinds korte tijd het toerisme, dat bijna 20% van het bruto binnenlands product oplevert, en de parelkwekerij (zwarte parels). In waarde is de parel het belangrijkste exportproduct van het gebied. Nadat de Franse kernenergieproeven in het onderzoeks­­centrum van de Stille Oceaan (Centre d'experimentation du Pacifique) in april 1992 zijn stopgezet, heeft de Franse overheid toegezegd de economische en sociale ontwikkelingen in Frans Polynesië voor een periode van tien jaar te ondersteunen.
In deze update kom ik met een mandala uit dit eilandenrijk, meer kunst uit het gebied kunt u genieten op: http://www.art-poster-online.com/huna.html.

* Polynesische mandala (2)
- http://www.carelschouten.com/pastels/mandalas/polynesisch2.htm


Tot hier ditmaal. Ik wens een iedereen een voorspoedige afloop van april toe - hopelijk zonder "Aprilwetter" - en hoop u begin mei weer te begroeten. Dus voor nu: pas goed op uzelf... en elkaar!

Veel groetjes,


Carel.


© Carel Schouten, 2004