< -- TERUG 1. Films Hallo lieve mensen, Het eerste semester van het collegejaar loopt ten einde. Voor mij betekent
dat de start van een aantal nieuwe kunstzinnige cursussen. Ten eerste
ben ik erg blij dat de mandalacursus in het voor mij
nabijgelegen buurtcentrum BOC deze week hervat is. Door financiële
perikelen was er namelijk even sprake van dat het centrum voorgoed zijn
deuren moest sluiten. En dat was jammer geweest, want ik was wel gehecht
aan de lessen en de uiterst sympathieke groepen waarmee ik in de schoolbanken
zat. Deze week woonde ik in Paradiso "Big Noise" bij, een verzameling van vier composities, uitgevoerd door Orkest de Volharding (http://www.volharding.com), waarin mijn zus Fie speelt, en het Icebreaker Ensemble (http://www.icebreaker.org.uk). De uitvoering bestaat uit de composities van vier contemporaine componisten, wier werk wordt gecomplementeerd door de beelden van videokunstenaars. Alle vier de werken hadden een buitengewoon krachtig impact op me en wisten van begin tot eind te boeien. Enerzijds zorgde de hectiek van de stukken ervoor dat je op het puntje van je stoel zat, maar anderzijds werd je af en toe meegesleept door de meedogenloos op je afstevenende cadans van de muziek. De geprojecteerde videobeelden zorgden ervoor dat je een verhaallijn in de muziek kon ontdekken. Zo ging "Lab Fly Dreams", de compositie van de Cyprioot Yannis Kyriakides, over de dromen van fruitvliegjes in een onderzoekslaboratorium. De compositie "Gli Toccha la Mano" van Cornelis de Bondt was het omvangrijkste stuk van de avond, en leidde door de overweldigende sopraan van Cristina Zavalloni en de strak maar sober uitgevoerde videobeelden tot de climax van de avond. Ik moest daarbij trouwens erg denken aan Bondts stuk Karkas (1981), waarvan ik een uitvoering hoorde in de Oude Kerk n.a.v. het Holland Festival. Een magistraal werk van 51 minuten met een grote bezetting van strijkers, blazers, vleugels, basgitaren en vooral veel percussie. In bijna een uur lang wordt de spanning daarin, als in de Bolero van Ravel, langzaam maar zeker opgebouwd tot een groots bombastisch einde. Door een uitvoering als "Big Noise" kun je je de vraag stellen of dit wellicht een opmaat is voor het muzikale geluid van de 21ste eeuw. Twee ensembles en vier componisten die het nodige hebben meegekregen van de popmuziek die vanaf de jaren zestig van de vorige eeuw de wereld veroverde. Men kan zich afvragen of deze muziek een mogelijk nieuwe impuls biedt richting integratie van de pop- en de 'serieuze' cultuur. Vandaag ben ik op een andere manier met verf bezig geweest dan u van
mij gewend bent. Een vriend van mij wilde zijn plafond en wanden eens
van een nieuw likje latex voorzien en daar ben ik altijd wel voor te vinden.
Temeer daar ik bij het betrekken van mijn woning vorig jaar ook volop
steun heb mogen ontvangen bij noodzakelijk kluswerk. Vandaar dat ik weer
met verf bespatte vingers op het toetsenbord zit te tokkelen. Nu ik toch
in de klussferen beland ben, wilde ik Harold en Sylvie, ook lid van de
updatebrief, nog van harte feliciteren met hun nieuwe woning. Ik ga zeker
helpen met verhuizen en hoop dat ze er dan een heel mooie tijd zullen
hebben!
Deze week heb ik ter bespreking wederom drie films. Om te beginnen is dat "The Last Samurai" (http://lastsamurai.warnerbros.com/) van Edward Zwick. Hierin is kapitein Nathan Algren (Tom Cruise) ontevreden over zijn positie in de VS en is hij vervuld van een schuldgevoel wegens indianen-genocide. In 1876 vertrekt hij naar Japan, dat in die tijd nog maar kort voor buitenlanders geopend was. Hij krijgt daar de opdracht om het Japanse leger te leren omgaan met vuurwapens. Uiteindelijk is het doel hiervan een burgeroorlog te winnen tegen de samoerai, de klassieke elitesoldaten die nog vechten alsof het de middeleeuwen is: met zwaard en pijl en boog. Als Algren in de strijd krijgsgevangen wordt gemaakt door de samoerai, ontdekt hij dat hij eigenlijk aan de verkeerde kant had gestaan. In het dorp waar hij krijgsgevangen wordt gehouden maakt hij kennis met eeuwenoude tradities die bedreigd worden door een verwesterend Japan. Algren gaat in de leer bij samoerai Katsumoto en wordt uiteindelijk zelf een samoerai. Hun sterke levensfilosofie doet hem denken aan de man die hij ooit was voor hij het "verkeerde" pad insloeg. De film wordt besloten met een kletterende oorlog, waarin de samoerai het uiteindelijk moeten afzien tegen het gemoderniseerde keizerlijke leger, waarbij zogezegd eeuwenoude tradities definitief ten onder gaan. Ik vond dat de film ontzag afdwong door de authentiek uitziende kostuums, het wapengekletter en de prachtige landschapsbeelden. Tegelijkertijd heeft de film iets voorspelbaars en ligt er overduidelijk een succesformule aan ten grondslag: een verhaal waarin flink wordt gestreden, een exotische cultuur ten tijde van grote sociale veranderingen en tot slot een held die zijn leven wil geven voor de goede zaak. De rol van Algren is Tom Cruise mijns inziens op het lijf geschreven. Zo kon hij eindelijk over de schouders van zijn tegenspelers heenkijken en zijn nobele inborst ten tonele brengen. Dan is er nog "De Passievrucht" (http://www.depassievrucht.nl/)
van Maarten Treurniet. Dit betreft een verfilming van de debuutroman van
Karel Glastra van Loon. Hierin krijgt Armin (Peter Paul Muller) te horen
dat hij zijn hele leven al onvruchtbaar is geweest. Hij heeft echter een
zoon, Bo, die hij al dertien jaar als zijn eigen zoon beschouwd had. Nu
blijkt dus dat dit onmogelijk het geval kan zijn. De vraag rijst dus wie
zijn echte vader is. Alleen de moeder van Bo, Monika, zou hem dat kunnen
vertellen, maar die is al negen jaar dood. Ellen, de beste vriendin van
Monika, met wie Armin nu samenwoont, weet wie het is, maar dat weet Armin
weer niet. Armins leven wordt volledig ontregeld. Hij is woedend, jaloers
en ontgoocheld en wil antwoorden. Hij gaat derhalve op zoek in het verleden.
Elke man die contact heeft gehad met Monika is een potentiële verdachte.
Alles wat waarheid leek, kan nu leugen zijn. Zijn relatie met Ellen, die
eigenlijk zelf droomt van een kind, raakt steeds meer ontwricht. En ook
van Bo, die ineens moet beseffen zijn eigen vader niet te kennen, raakt
hij totaal ontvreemd. De James Bond film van deze week is "A view to a kill"
(http://www.imdb.com/title/tt0090264/),
waarin Roger Moore voor de laatste maal de rol van 007 vertolkt. Bond
moet het in deze film opnemen tegen de psychotische Franse industrialist
Zorin (Christopher Walken). Deze wil de markt van siliconen computerchips
veroveren door Silicon Valley onder water te zetten middels een georkestreerde
aardbeving, die miljoenen slachtoffers dreigt te maken. Zorins compagnon
May Day (Grace Jones) maakt het Bond behoorlijk lastig, maar schaart zich
uiteindelijk aan Bonds zijde als de geschifte schurk Zorin niets om haar
leven blijkt te geven. Ook wordt Bond ter zijde gestaan door de aimabele
Stacey (Tanya Roberts). De film bevat een aantal memorabele scènes,
zoals het paardenrennen op Zorins landgoed, het onderstromen van een ondergronds
gangenstelsel en tot slot een duizelingwekkend duel op de top van de Golden
Gate Bridge in San Fransisco. Uiteindelijk vind ik deze film niet de beste
episode van de tegen pensionering aanlopende Moore, hij behaalt niet het
niveau van het vorige week besproken "Octopussy". Wel is het
acteerwerk van Walken met zijn ultieme schurkenrol prijzenswaardig. Het
is jammer dat dit personage niet verder wordt uitgewerkt. Het cijfer voor
deze Bond film bedraagt een 7.
Het hoogtepunt van deze updatebrief is wat mij betreft het aankondigen van mijn nieuwe expositie (http://www.carelschouten.com/pastels/expositie_mediatheek.htm). Hier treedt dan ook het Plaatje van de Week op (http://www.carelschouten.com/updates/update180104.htm). Afgelopen vrijdag heb ik in de Mediatheek van de Universiteit van Amsterdam (http://www.hum.uva.nl/ict/) een expositie ingericht van mijn hoofdzakelijk recente werk. Het zijn vijftien schilderijen uit meerdere delen van mijn repertoire. Zo hangen er op verhalen gebaseerde illustraties, "Curly Creatures", "Tricky Trees", maar ook kopieën die ik maakte op basis van bestaande schilderijen. De gebruikte materialen zijn u reeds vertrouwd: hoofdzakelijk oliepastel, maar af en toe ook acryl, potlood en viltstift. De expositie zal in elk geval nog drie maanden te zien zijn, dus t/m 16 april a.s. Het behoort tot de mogelijkheden een rondleiding van de kunstenaar zelf te krijgen. Ook is het mogelijk het geëxposeerde werk te kopen. Hiervoor (en voor overige informatie aangaande de expositie) kunt u met mij telefonisch (06-20012101) of per e-mail contact opnemen. Hopelijk wordt ook deze expositie weer een succes en komt u allen kijken. Mijn dank voor het realiseren van mijn derde solo-expositie gaat in de eerste plaats uit naar Jos Dinkelaar, Paul Nagtegaal en Remco Hermens. In het Vakbondsmuseum (http://www.deburcht-vakbondsmuseum.nl/),
gevestigd in het Henri Polakinstituut te Amsterdam, is vandaag de tentoonstelling
"Kees Scherer, Holland Zonder Haast" van start
gegaan. Het betreft een verzameling foto's van de Amsterdamse fotograaf
Kees Scherer (1920-1993). Scherer fotografeerde in de naoorlogse periode
voor kranten en tijdschriften. In de latere jaren veelal voor Magriet
en Avenue. Vanaf de jaren zestig fotografeerde Scherer voor populaire
boekenreeksen met landenthema's (Bruna), in de jaren tachtig opgevolgd
door de Kijk Op Reeks (Elsevier), waarin Nederlandse provincies worden
geportretteerd. In menige wachtkamer of op leestafels in horecagelegenheden
in Nederland worden deze boeken nog steeds gesignaleerd. De expositie
in het Vakbondsmuseum toont Nederland in een ander daglicht. De periode
van de wederopbouw is in alle toonaarden aan de foto's af te zien: de
noeste arbeid, de geneugten, de rampen en de bescheiden helden. Desondanks
is de tentoonstelling niet een zoveelste verzameling van plaatjes van
toen. Kees Scherer was een meester in zijn vak, nog steeds geroemd om
zijn tegenlichtopnamen. Scherer kon zich moeiteloos meten met illustere
collega's als Cas Oorthuys, Sem Presser of Carel Blazer. De tentoonstelling
is dan ook een aangename kennismaking of een verrassend weerzien met deze
fotograaf. Het merendeel van de foto's in de expositie was tot nu toe
niet eerder gepubliceerd of getoond. De expositie "Kees Scherer,
Holland Zonder Haast" is voor het Vakbondsmuseum samengesteld door
het Maria Austria Instituut/MAI dat het archief van Kees Scherer beheert.
Ter gelegenheid van de tentoonstelling zal op schrikkelzondag 29 februari
a.s. in het museum een fotografielezing worden gehouden.
Het nieuwe jaar heeft al ruimschoots zijn intrede gedaan en dat houdt in dat heel wat mensen genomen voornemens trachten na te leven. We hebben allemaal kunnen lezen dat een miljoen Nederlanders zijn gestopt met roken, maar dat een derde hiervan hun voornemen inmiddels in de wilgen heeft gehangen. Hetzelfde geldt voor afvallen: men begint er vol enthousiasme aan, maar hoe lang houdt men het vol? Zo heb ik heel gedisciplineerd tegen mezelf gezegd ten minste twee maanden een streng dieet te gaan volgen. En daar heb ik nu, met goed succes mag ik wel zeggen, de eerste week van kunnen wegstrepen. Hierbij word ik gelukkig terzijde gestaan van een inspirerende diëtiste en de goede bloeddruk- en medicatieadviezen van mijn vader. Van maandag t/m gebruik ik producten van Slim-Fast (http://www.slim-fast.com/) van het concern Unilever. Dit zijn maaltijdvervangers die alle benodigde voedingsstoffen bevatten die het lichaam op een dag nodig heeft. Naast die vervangers mag je dan fruit, sla, magere yoghurt eten en moet je vooral veel water drinken. Dit is nodig om overtollige afvalstoffen te kunnen afvoeren. In het weekend mag ik normaal eten, maar dat moet uiteraard wel binnen de perken blijven. Daarom laat ik me voor de in het weekend te bereiden maaltijden inspireren door op het internet aanwezige receptensites. Een leuk vormgegeven pagina is die van de Jojoclub (http://www.jojoclub-afslanken.com/). Als je samen met andere internetters aan het afvallen wilt slaan, kun je terecht op de Yahoo-Group "Afvallen" (http://health.groups.yahoo.com/group/afvallen/). Hier zijn links, bestanden, foto's, berichten en een complete ledenlijst te vinden. Ik zal deze groep binnenkort aanvullen met mijn recepten en handige wenken, dus hou hem in de gaten! Deze week kom ik met een compleet slank vegetarisch diner om de vingers bij af te likken: een lichte salade, een goed gevulde groentesoep, een groentetaart en een romig vruchtendessert... * Slank vegetarisch diner
De zonsverduistering van een paar jaar geleden heeft een blijvende indruk op me achtergelaten. Een zonsverduistering heeft iets apocalyptisch, dat je niet meer loslaat als je er eenmaal een hebt meegemaakt. Een informatieve Nederlandstalige website over zonsverduisteringen luidt: http://www.zonsverduistering.nl/. Hieronder een persoonlijk verslag... "Ik ben in mijn leven heel wat keren op pelgrimstocht geweest, of
het nu is om religieuze oorden als Santiago de Compostela te bereiken
of de Alpen te doorkruisen. Vers in het geheugen ligt mijn tocht naar
Hongarije met het ultieme doel de volledige zonsverduistering bij te wonen.
Voor het zover was heb ik de badhuizen en heetwaterbronnen van het land
niet onbetuigd gelaten. Met name is het Rudas bad in Boedapest me bijgebleven
met zijn intrigerende Turkse architectuur en bassins van wijd uiteenlopende
temperaturen. * Op naar de zonsverduistering Ik had er vroeger lol in allerlei afgelegen, uitmiddelpuntige oorden op de landkaart aan te doen. Zo liet ik me met kaart in de hand door mijn oma door Zeeuwse dorpjes met nogal afwijkende plaatsnamen rondrijden. Tijdens vakanties met mijn ouders uitte deze voorliefde zich in een hoop gezeur en heel wat kilometers vreten. Zo herinner ik me nog dat ik tijdens een vakantie per se het noordelijkste puntje van Denemarken wilde bezoeken: niet vanwege de eventueel daar aan te treffen bezienswaardigheden - waarschijnlijk was het aldaar niet meer dan een vlak, oninteressant waaigat - maar wel door het bereiken van een topografisch gezien opzienbarende lokatie. Ook eilanden en meren, met name als ze heel klein en onbereikbaar waren, kregen mijn interesse. Hiermee sluit ik in zekere zin aan bij het interessegebied van de inmiddels overleden schrijver en ontdekkingsreiziger Boudewijn Büch. Ik weet nog dat ik voet aan wal zette op het tot mijn verbeelding sprekende eiland Tiengemeten, in feite niet meer dan een paar boerderijen, wat grasland en vogelbroedplaatsen. Dan is er nog het Lago di Montepulciano, een meertje dat zo'n veertig kilometer van het Trasimeense meer verwijderd ligt. In een van de vakanties met mijn ouders, broer en zus moest en zou ik dat piepkleine waterplasje op de kaart in eigen ogenschouw nemen. Ik herinner me daarvan nog een autorit onder de naarstig schijnende koperen ploert over halfverharde wegen en veel geklaag hierover van mijn broer en zus. Uiteindelijk waren we er dan: het meer dat na een zoekpoging op internet overigens een reservaat blijkt te zijn (http://www.parks.it/riserva.lago.montepulciano/) en nu dan tot een gedicht heeft geleid. * Lago di Montepulciano In ieder mens liggen geheimen besloten die gedurende een heel leven nooit expliciet naar buiten komen. Dit kunnen zaken zijn op het mentale en het lichamelijke vlak. Soms is het misschien beter dat ze niet naar buiten komen. Ik doel hierbij op de gevallen dat er door de bestaande onwetendheid geen direct gevaar bestaat en de gemoederen van de betreffende persoon zelf en zijn of haar omgeving er rustig onder blijven. Milan Kundera beschrijft in zijn roman "Onwetendheid" het leven van twee Tsjechen, Irina en Josef, die na twintig jaar weer terugkeren naar hun vaderland. De vraag is of zij na al die jaren in staat zijn de draad van hun vroegere liefdesverhouding, die onderbroken werd praktisch op het moment dat zij aanbrak, op te pakken. De waarheid blijkt te zijn dat hun herinneringen na een zo lange tijd van onwetendheid niet meer compatibel zijn. Hierbij kan de Odyssee als parallel worden gezien: elke thuiskomst brengt een aantal conflicterende emoties teweeg die zo krachtig zijn dat men zich kan afvragen of zo'n hele reis de pijn en moeite wel waard is. In de geest dezes schreef ik de volgende regels. * Niemand weet het Wat een bizarre week hebben we achter de rug. Er wordt in een volle kantine
in de middagpauze zomaar een docent neergeschoten. Vervolgens worden de
stoffelijke resten gevonden van een reeds jaren vermist echtpaar. Het
zijn zaken die ik eigenlijk alleen buiten Nederland kan plaatsen, bijvoorbeeld
in het kader van de Forensic Detectives op Discovery Channel. Dat dit
voor Nederland geen normale gang van zake is, blijkt wel over de enorme
schok en oproer die ontstaan is, met name dan naar aanleiding van het
neerschieten van die docent. Het zijn de onzichtbare, normaal gesproken
latent aanwezige emoties in mensen die dan ineens hoog opspelen. * Wat onzichtbaar is
Vorige week introduceerde ik de Boliviaanse kunstenaar Roberto Mamani Mamani, van wie ik een werk kopieerde. Dit keer kom ik nogmaals met een gekopieerd werk van deze kunstenaar met daarop een manspersoon, dat ik door zijn stoere, parmantige pose "El Conquistador" heb genoemd. Eigenlijk gaat het echter om een aartsengel, hetgeen te zien is aan de vleugels achter het hoofddeksel. Een interessante pagina met een deel van Mamani Mamami's werk, is te vinden op de website "Der Flug des Kondors" (http://www.kondor.de/condor/mamanie.html). Uit deze pagina blijkt dat de condor, ofwel de kamgier, van vitaal belang is geweest voor de culturen op de Andes. Zo was deze roofvogel een boodschapper voor de goden, die opvloog naar de bovenwereld (hanan pacha) om de menselijke gebeden aan de goden over te brengen. De condor belichaamde bovendien intelligentie en geestvervoering. Elke morgen droeg hij de zon ten hemel. Op Macchu Picchi kregen condors speciale begraafplaatsen in de muren van de stad. In Ecuador en Chili wordt het woord "condor" ook wel vertaald als "gouden munt" en in sommige dorpen werd geloofd dat het eten van de ogen van de condor het eigen zicht zou verbeteren. In elk geval heeft de vogel genoeg mystiek om er kunstwerken aan te wijden. * Mamani Mamani, El Conquistador "The Vincent van Gogh Gallery" (http://www.vangoghgallery.com/)
claimt na acht jaar hard werken de uitvoerigste en meest overzichtelijke
bron over Van Gogh op het Internet te zijn geworden. Op het moment zijn
er 870 schilderijen, ruim duizend tekeningen, en nog eens honderden andere
kunstwerken of studies daartoe van Vincents hand te vinden. De schilderijen
zijn alfabetisch ingedeeld, maar ook chronologisch en op categorie. Bovendien
is er een groot aantal brieven (874) te vinden van Vincent aan zijn broer
Theo en omgekeerd, en voorts brieven aan zuster Wil en aan zijn moeder.
Een leuk detail is ook de "Wereldkaart van de schilderijen".
Hierop is met een paar muisklikken te zien waar het werk van Van Gogh
over de wereld in musea verdeeld is. Leuk zijn ook de 'InZichten', waar
commentaar en analyse gegeven wordt bij een aanzienlijk aantal schilderijen.
De site is nog in ontwikkeling, maar het is te zien dat er al heel wat
manuren in gestoken zijn. Grotendeels is hij trouwens ook al in het Nederlands
beschikbaar. * Van Gogh, Iris Strauss Tot besluit kom ik wederom met een Keltische mandala. Het is nu misschien
interessant kort in te gaan op de herkomst van de Kelten.
Met de benaming Kelten wordt een groep volkeren aangeduid die met elkaar
gemeen hebben dat ze verwante talen spreken of spraken: de Keltische talen.
Deze talen vormen een zelfstandige groep binnen de Indo-europese taalfamilie.
De oudste aanwijsbare 'Kelten' vinden we circa 1000 v.Chr. in Midden-Europa.
In een wat later stadium in de IJzertijd vinden we Kelten van Anatolië
(de Galaten) tot in Ierland, en van Noord-Italië en Spanje tot in
Bohemen en Zuid-Polen. Van hen weten we vrijwel alleen iets dankzij archeologische
vondsten. Uit werken van Griekse en Romeinse schrijvers (Posidonius, Strabo,
Caesar, Tacitus) komen we meer over de Kelten te weten. Van de Kelten
op het vastenland van Europa kunnen we twee talen waarin we langere inscripties
bezitten: het Keltiberisch in Spanje met de lange inscriptie van Botorrita
(circa 100 v.Chr.) en het Gallisch in Frankrijk met onder andere de inscripties
van Chamalières en Larzac uit de Romeinse tijd. Daarnaast kennen
we talrijke korte inscripties die in hoofdzaak uit namen bestaan. In de
loop van de vijfde eeuw stierven deze Keltische talen op het vasteland
uit. THE BLESSING OF THE ELEMENTS I rise today (Saint-Patrick) * Keltische mandala 5
Groetjes,
|
© Carel Schouten, 2004