*** 16.11.03 *** http://www.carelschouten.com

1. Vegetarisch
2. Kunst
3. Literatuur

Hallo lieve mensen,

Deze week heb ik de eer een paar aan Rusland gerelateerde gebeurtenissen aan te kondigen. Om te beginnen is dat het Russisch filmfestival "From Russia with laughter" (http://www.carelschouten.com/films/From_Russia_with_Laughter.doc), dat door Thomas Keijser, een vriend van me, wordt georganiseerd in filmhuis de Cavia (http://www.filmhuiscavia.nl/) te Amsterdam. Van Sinterklaasavond tot en met Tweede Kerstdag zullen daar tal van Russische films de revue passeren. Natuurlijk zullen hier klassiekers bij zijn zoals "De dame met het hondje" en "Kidnapping op z'n Kaukasisch", maar ook minder bekende films uit het tijdperk na Stalin waarin de filmindustrie van de Sovjetunie meer vrijheid kreeg en films experimenteler werden en vaak gevuld waren met een stevige dosis absurdistische humor, voor een deel bedoeld als kritiek op de maatschappij. Voor filmliefhebbers die hierin geïnteresseerd zijn, lijkt me het bezoeken van een of meer films op dit festival de moeite meer dan waard. Ikzelf zal me ook niet onbetuigd laten en in toekomstige updates zullen de door mij bekeken Russische films dan ook zeker aan bod komen.
Van een andere aard is Oostpop, dat op vrijdag 19 december a.s. voor de zesde maal wordt georganiseerd door mijn kameraden Neil Petrovich en M.C. Stork (http://www.carelschouten.com/Oostpop/Oostpop_VI.jpg). Hier kunt u de hele avond genieten van een gevarieerd aanbod aan Russische discomuziek (in het Russisch overigens "popsa" geheten). Daarnaast worden er optredens gehouden, waarbij uiteraard in de Oost-Europese sferen gebleven wordt. Mogelijk zullen op deze avond ook Russische video's en dvd's worden vertoond en kan de bezoeker, wellicht tegen een kleine vergoeding, Russische hapjes en drankjes gebruiken. De Pickup Club (http://www.pickupclub.nl/), de ruimte waar Oostpop dit jaar gehouden zal worden, is ruim bemeten, centraal gelegen en beschikt over een "chill out zone". Komt dus allen naar deze editie van Oostpop voor het Oost-Europa gevoel!

Deze week heb ik slechts een film bekeken, en wel "The Matrix Revolutions" (http://whatisthematrix.warnerbros.com/) van de gebroeders Wachowski, alweer het derde en laatste deel uit de Matrix trilogie. De echte fans van de Matrix kunnen in Pathé theaters de drie delen achter elkaar zien. Je stapt dan in het middaguur de bioscoop binnen en verlaat deze pas tegen het eind van de avond. Aan mij is dit echter niet besteed, daar ik de eerdere twee delen reeds in voldoende mate gezien heb: het eerste deel vond ik werkelijk niet om door te komen door o.a. de complexiteit van het verhaal, terwijl ik bij het tweede deel juist zat te gapen van saaiheid. Wat dat betreft is het laatste deel, the Revolutions, mijns inziens het meest geslaagde, vooral wat betreft de dosering van actie en verhaallijn. Grof gezegd gaat het over een leger van machines dat de mensheid dreigt te vernietigen. De held van het verhaal, Neo (Keanu Reeves), wordt gevangen gehouden door een mysterieuze treinconducteur. Als hij door zijn kompanen bevrijd wordt, moet hij de kwaadaardige Smith, die het systeem van de Matrix aantast en zich blijft vermenigvuldigen in de "echte wereld", voorgoed uitschakelen. Daarvoor gaat hij in een soort ruimteschip met zijn aimabele partner Trinity op reis naar het hart van de stad der machines en nu luidt natuurlijk de vraag: slaagt hij erin deze tot de laatste spaander te verwoesten?

Lezers die de museumnacht van vorige week gemist hebben kan ik van harte aanbevelen binnenkort eens het Joods Historisch Museum (http://www.jhm.nl) aan te doen. In de eerste plaats vanwege de tentoonstelling "Naar de nieuwe wereld. De landverhuizers van Eugeen van Mieghem (1875-1930)", die ik vandaag voor de tweede keer bezocht. Hier wordt op een aangrijpend realistische manier door tekeningen, schilderijen en schetsen de exodus van joden - grotendeels van Oost-Europese komaf - naar Amerika getoond. En dat dit geen gemakkelijke emigratie was wordt op deze expositie al snel duidelijk: mensen zaten op elkaar gepropt twee weken lang op een boot zonder enige vorm van privacy of hygiëne. Bovendien was bij aankomst op Ellis Island te New York niet eens zeker of voor hen de "American Dream" wel werkelijkheid zou worden. De emigranten werden namelijk eerst gekeurd op geestelijke en lichamelijke gesteldheid. Als er iets niet in orde was kon men op de eerste boot weer terug.
Voorts zijn in het museum recent gekregen of aangekochte aanwinsten te bewonderen, deels op dia's en deels in het echt. Het betreffen uiteenlopende voorwerpen als een Toraschild of naaimachine die een breed beeld geven van de Nederlands-joodse cultuur. Tot slot is het museum nu bijzonder leuk om met kleine kinderen heen te gaan door de tot augustus volgend jaar verlengde tentoonstelling "In Mokum staat een huis", dat een aanvulling vormt op lessen die kinderen op school behandeld krijgen. Niet-joodse kinderen kunnen zo een genuanceerder beeld krijgen van het jodendom en kennismaken met joodse gebruiken. Zo kunnen er matzes gebakken worden en in het Hebreeuws je naam gespeld worden. Bijzonder interessant ook is een hoekje in het museum waar je door het drukken op knoppen kan luisteren naar joodse muziek uit de hele wereld: Nederland, Marokko, Amerika, Brazilië, Oost-Europa en meer.

Tot slot wilde ik in het kader van deze updatebrief kwijt dat ik mijn collegekaart heb ingeleverd, en nu voorgoed! Bij het inleveren werd me succes gewenst met het "burgerbestaan". Nu hoop ik ook in dit bestaan te slagen, alhoewel ik de banden met de universiteit waar ik al jaren aan verbonden ben niet ga verbreken. Er is nog meer te leren en te ontdekken in mijn studiegebied. Op het moment ben ik me aan het oriënteren op welke manier ik verder kan gaan met het doen van in meer of mindere mate wetenschappelijk onderzoek. Ook wil ik me verder gaan bekwamen in het vertalen, en in het bijzonder dat van literaire teksten. Goed gereedschap is daarbij hard nodig. Zo hoop ik in het kader van een toekomstig vertaalproject vertaalprogramma's en woordenboeken op cd-rom aan te schaffen, in de eerste plaats natuurlijk van Van Dale, die via het internet zijn diensten aanbiedt: http://www.vandale.nl/.

VEGETARISCH

Ik ben een groot liefhebber van kaas in al zijn vormen en smaken. Kaas past in hoofdgerechten, maar ook in salades, soepen en desserts. Bijzonder dol ben ik op gorgonzola, dat door schimmelwerking blauwdooraderde van koemelk afkomstige kaasje, dat in Italië vaak als nagerecht op een kaasplateau gegeven wordt. Er is zelfs een consortium dat het welzijn en de authenticiteit van de kaas beschermt en hooghoudt. Op de website van dit consortium (http://www.gorgonzola.it/) vindt u informatie over de geschiedenis en productie van gorgonzola, maar ook enkele recepten met deze kaas. Onderstaand recept is daar (vertaald in het Nederlands) van afkomstig. U kunt voor een breder smakenpalet naast gorgonzola ook gebrokkelde roquefort en blue stilton door het recept doen.

* Gnocci met spinazie en gorgonzola
- http://www.carelschouten.com/vegetarian/gnocci_met_spinazie_gorgonzola.htm

Het volgende recept is afkomstig uit de fusionkeuken. Het heeft door ingrediënten als zongedroogde tomaatjes en olijven een Italiaans karakter, maar ook heeft het veel weg van een onvervalst Hollandse winterse stamppot. Ik ben zelf nogal te spreken over de tivallballetjes in het recept, die er overigens in meerdere smaken zijn (naturel, groente en saté). De vleeseters onder u kunnen deze natuurlijk ook vervangen door zoiets als spekreepjes. Wat geitenkaas betreft hebt u ook nogal wat keuze. Ikzelf ben het meest weg van bettine blanc. Dit is een wit rond kaasje met een zoete honingachtige smaak en is verkrijgbaar bij Albert Heijn.

* Italiaanse andijviestamppot
- http://www.carelschouten.com/vegetarian/Italiaanse_andijviestamppot.htm

KUNST

In de vorige updatebrief anticipeerde ik al op een nieuwe serie pastels naar aanleiding van sprookjes uit andere landen. Zo ben ik nu de sprookjes en vertellingen uit Litouwen onder de loep aan het nemen. Lezers met kennis van de Russische taal kunnen hierover meer aan de weet komen op de sprookjessite van Solnet: http://www.solnet.ee/skazki/036a.html.

Het pastel van deze week is een illustratie bij het Litouwse sprookje van "De negenkoppige draak": er was eens een herbergier met drie zoons. Toen deze de volwassenheid hadden bereikt kregen ze van hun vader hun erfdeel om de wijde wereld in te trekken. De twee oudste trokken het bos in, terwijl de jongste naar de stad ging. Daar in de stad had iedereen rouwkleding aan. Toen de jongste zoon aan iemand vroeg waarom dat was, antwoordde deze: "de koning gaat zijn dochter aan de negenkoppige draak van de boze heks offeren". Toen hij dit hoorde was de jongste zoon vastberaden de koningsdochter dit lot te besparen. Hij wist haar te vinden en zei tot haar: "Als ik die negenkoppige draak dood, wil je dan met me trouwen?". De koningsdochter stemde hiermee in en de herbergierszoon ging op pad naar het strand waar hij de confrontatie met de draak aan zou gaan. Toen het verschrikkelijke beest uit de zee opsteeg, hakte hij terstond alle negen koppen af, rukte de tongen eraf en deed deze in een mand. Toen kwam een uur later de koningsdochter en een lakei van de koning in een koets het strand opgereden. De lakei trof de drakenkoppen aan, deed deze snel in de koets en keerde meteen terug naar het kasteel. Onderweg dreigde de lakei de koningsdochter te doden als zij niet met hem zou trouwen. En zo geschiedde het. Niet lang na de bruiloft kwam de herbergierszoon echter terug naar de stad om bij de koning op audiëntie te gaan. Hij zei de koning dat hij de echte drakendoder was en toonde ten bewijze de mand met de drakentongen. Toen de koning zich realiseerde wat er gebeurd was liet hij de lakei aan de staart van een paard binden en over de akkers slepen tot de dood er op volgde.
Ondertussen hadden de twee oudere broers zich een vrouw gevonden en trokken met honden en al over het strand. Daar hadden zij na elkaar een confrontatie met de oude heks, de eigenares van de gedode draak. Zij herkende in hen de familie van de drakendoder en veranderde hen daarop in rotsblokken. Enige tijd later kwam toen de drakendoder zelf op het strand en zag de heks. Maar voordat zij hem in steen kon veranderen liet hij haar oppeuzelen door zijn twee windhonden. Op dat moment verbrak de betovering en werden zijn broers, vrouwen en honden weer levend. De oudste twee broers trouwden al snel met hun bruiden, terwijl de jongste broer met de koningsdochter trouwde. Allen leefden overigens lang en gelukkig.

* De negenkoppige draak
- http://www.carelschouten.com/pastels/De_negenkoppige_draak.htm

Voor mijn volgende expositie - waarover in volgende updates meer - hoop ik nieuwe thema's te vinden en uit te werken, maar wel met vertrouwd materiaal als oliekrijt en acryl. Een van die thema's zijn de "Tricky Trees", die zich in tegenstelling tot de sprookjesillustraties zonder toelichting laten lezen. Ik hoop hiermee binnenkort ook op groter formaat te gaan experimenteren, waardoor meer detail op en rond de bomen kan worden toegevoegd. Hier in ieder geval de tweede uit deze serie op standaard formaat (32 cm. x 24 cm.) met oliepastel en terpentine op papier tot stand gekomen.

* Tricky Trees II
- http://www.carelschouten.com/pastels/tricky_trees2.jpg

Ook op het gebied van mandala's tracht ik me te ontwikkelen. Op cursus spreken we dan ook steeds nieuwe technieken en cultureel erfgoed aan voor het tot stand komen van minder conventionele mandala's. Zo werk ik de laatste tijd veel met passer een geodriehoek en een combinatie van viltstift en potlood. Zo tekende ik "De vier elementen" (http://www.carelschouten.com/pastels/mandalas/de_elementen.jpg), met daarin de kleuren voor aarde, water, lucht en vuur. Ook ben ik gestart met het maken van collages, deels met papier, schaar en plakstift maar deels ook op computer met Adobe Photoshop. Alhoewel echt papier zijn charme natuurlijk niet kwijtraakt, heb je op computer meer mogelijkheden zoals het wijzigen van de grootte van de te gebruiken afbeeldingen en het instellen van eventuele doorschijnendheid.
Onderstaande mandala komt van een Arabisch motief. De binnenste cirkel van deze mandala in de vorm van een oog vertegenwoordigt de goddelijke wijsheid, het buitenste ovaal staat voor het vrouwelijke principe. Het oog projecteert zowel de buitenwereld naar binnen, als de binnenwereld naar buiten.

* Arabische mandala
- http://www.carelschouten.com/pastels/mandalas/Arabische_mandala.htm

De droomnotitie van deze week is gewijd aan kleding, en in het bijzonder op speciale gelegenheden:
"Ik kan me die zaterdagmiddagen nog goed herinneren, dat ik met mijn moeder, broertje en zus uit winkelen gingen in het centrum van Amsterdam. Dat waren toch wel de leukste dagen uit mijn vroege jeugd. In boekhandel de Slegte gingen we dan boeken uitzoeken. Ik werd altijd in beslag genomen door plastic dozen met stripboeken en de afdeling met oude plattegronden en landkaarten. Ook gingen we dan naar de Bijenkorf om mooie kleren voor ons uitzoeken: voor mij ribfluwelen broekjes en mooi gekleurde truien van honderd procent katoen. En als we dan geslaagd waren met onze inkopen gingen we in het restaurant van de Bijenkorf rijkelijk belegde halve stokbroodjes eten.
Maar wanneer heb ik me nu voor het eerst echt in het net gestoken? Toen mijn ouders promoveerden had ik zeker nette kleertjes aan, maar een echt kostuum was dat natuurlijk niet. Jarenlang heb ik in houthakkershemden in kleding van de militaire dumpstore rondgelopen. Maar met mijn afstuderen wilde ik daar toch echt verandering in aanbrengen. Vandaar dat ik me voor deze heugelijke dag een prachtig kostuum heb laten aanmeten. Ik hoop natuurlijk dat het in toekomstige officiële gelegenheden weer van pas zal komen."

* Eindelijk in het net gestoken
- http://www.carelschouten.com/houtskool/Dromen/eindelijk_in_het_net.htm

LITERATUUR

Vandaag sprak ik met een vriend over verre reizen door Rusland. Ik kwam wederom tot de conclusie hoe weinig ik eigenlijk van Rusland, waaraan ik nu toch al ruim acht jaar verbonden ben, gezien heb. Natuurlijk kan ik in St.Petersburg mijn weg prima vinden en heb ik ook in Moskou zo mijn vrienden en kennissen, maar daarbuiten... daarbuiten zijn nog duizenden en duizenden kilometers achterland waarvan ik slechts het topje van de ijsberg heb ervaren: zo was ik in Novgorod en ook in Voskresensk, zo'n achtentachtig kilometer buiten Moskou. Daar houdt het wat de Russische Federatie betreft echter wel zo'n beetje mee op. Af en toe droom ik er dus van om verder te gaan, een groot stuk af te leggen met de Transsiberische spoorlijn (http://www.transsib.nl/) en achtereenvolgend plaatsen als Jekaterinburg, Omsk, Novosibirsk, Irkoetsk en Vladivostok aan te doen. Hierop geïnspireerd is het volgende gedicht.

* Per trein door moedertje Rusland
- http://www.carelschouten.com/literatuur/gedichten5.htm#per_trein_door_moedertje

Afgelopen week was het Sint Maarten (http://www.pinkelotje.nl/sintmaarten.html), een feestdag die trouwens niet bij alle Nederlanders even goed bekend is. Toch moet men er altijd op verdacht zijn dat op deze novemberse avond kleine kinderen met lampionnen zingend bij je op de stoep staan. Ik had dan ook flink wat snoep en chocolade gekocht uit de bonus van Albert Heijn. Maar wat wil het toeval: de hele avond is niet een keer bij me aangebeld! Dus nu zit ik met een karrenvracht zoetigheid. Nou ja, even bewaren tot de feestdagen dan maar. Of voor Halloween, een vergelijkbaar voornamelijk in Amerika gevierd feest waarop kinderen met uitgeholde pompoenen met een kaars erin de huizen afgaan. Een visie op een ander soort Sint Maarten heb ik in het volgende gedicht trachten te geven.

* Het nieuwe Sint Maarten
- http://www.carelschouten.com/literatuur/gedichten5.htm#het_nieuwe_sint_maarten

Aangezien ik onlangs ben benaderd voor het vertalen van gedichten uit het Russisch naar het Nederlands, ben ik toch op een andere manier gaan nadenken over poëzie. Waar mijn gedichten vaak over concrete zaken gaan, is dit in andermans gedichten vaak van ondergeschikt belang en staan elementen als "ritme", "metrum" en "muziek" op de voorgrond. Om eens een indruk te krijgen hoe het er in de wereld van de zware poëzie aan toegaat kan ik u verwijzen naar: http://home.hetnet.nl/~kolos/kregting.html. Het betreft een artikel in tijdschrift "de Gids" waarin een dichter gedichten van een andere dichter bespreekt. In dit kader het volgende en tevens laatste gedicht.

* Onbegrijpelijke holklap
- http://www.carelschouten.com/literatuur/gedichten5.htm#onbegrijpelijke_holklap

Tot hier dit keer. Ik wens u weer een heel voorspoedige week toe en hoop u volgende week meer te vertellen over een bezoek aan Dordrecht (http://www.museum.dordt.nl/) dat ik vandaag ga maken.

Groetjes,

Carel.