< -- TERUG 1. Films Hallo lieve mensen, Mijn voornemen van vorige week dit jaar meer naar het toneel te gaan
is gelijk bekrachtigd. Ik zag in de Stadsschouwburg Tsjechovs "Drie
zusters", voor de laatste keer uitgevoerd door Toneelgroep
Amsterdam (http://www.toneelgroepamsterdam.nl/).
Het is een van Tsjechovs grootste toneelstukken, wiens werk er bij mij
trouwens mede toe geleid heeft om Russisch te studeren. Het toneelstuk
speelt in een klein Russisch plaatsje rond de eeuwwisseling. Drie zusters
(Olga, Irina en Masja) en hun broer Andrej leven in de dagelijks terugkerende
droom om terug te keren naar hun vroegere huis in Moskou, waar het leven
bekoorlijk en betekenisvol zou zijn. Zij leven echter in een malaise van
ontevredenheid. Soldaten van een plaatselijk militair regiment zorgen
voor wat soelaas en gezelschap, maar er is niets dat Moskou kan vervangen.
Andrej trouwt met Natasja, een provinciale vrouw, en verzoent zich met
een leven van veel geringere betekenis dan hij gehoopt had. Natasja begint
het huishouden op haar eigen manier invulling te geven. Alhoewel Masja
getrouwd is, hunkert zij naar een geraffineerd leven en begint een flirt
met Versjinin, een legerofficier met een suïcidale vrouw. Zelfs Irina,
de helderste en meest optimistische van de zusters, begint in haar dromen
te twijfelen, tot uiteindelijk een tragedie erop volgt. Ondanks een voltooide studie blijf ik actief op mijn vakgebied. Om op
de hoogte te blijven van de laatste ontwikkelingen in de Slavische taalkunde
heb ik me geabonneerd op de internet-versie van het Journal of
Slavic Linguistics (http://slavica.com/jsl/).
Een overzicht van abstracts van bijdragen is hier zonder geregistreerd
te zijn te bekijken. Ik hoop dit jaar naar aanleiding van mijn scriptieonderzoek
te publiceren in een in Nederland uitgegeven vaktijdschrift, bijvoorbeeld
de Studies in Slavic and General Linguistics (http://www.slavistiek.nl/ssgl/)
of Russian Linguistics (http://www.slavistiek.nl/rl/).
Ook is wellicht de "Almanach" een mogelijkheid, dit betreft
een tijdschrift voor Russische neerlandici uitgegeven in St.Petersburg.
Als ik meer duidelijkheid heb omtrent publicatie van het een of ander
zal ik u geïnformeerd houden.
Deze week zag ik ter bespreking een drietal films. Om te beginnen is dat "Finding Nemo" (http://www.pixar.com/featurefilms/nemo/) uit de Walt Disney en Pixar Studios. Het is een van die films die dermate veel in de media is besproken als grootste kaskraker ooit op het gebied van animatiefilms, dat ik er als cinefiel niet omheen kon. Toch moet ik in een bepaalde, van kinderlijke vreugde vervulde stemming zijn om me tot het bekijken van een tekenfilm te zetten. De laatste keer was dat met het geniale "Spirited Away" (http://www.imdb.com/title/tt0245429/) van Hayao Miyazaki. Nou, ik moet zeggen dat de verbluffende animatie van Finding Nemo deze laatste film zeker overstijgt, al vond ik de verhaallijn van de Japanse tegenhanger boeiender en intrigerender. In Finding Nemo raakt clownvis Marlin zijn enige zoon Nemo kwijt op het Grote Barrière Rif. Samen met de vergeetachtige vis Dory begint hij aan een zoektocht naar zijn vermiste oogappel. Dat valt echter niet mee: de oceaan blijkt groter dan gedacht. Bovendien is Nemo daar niet meer te vinden. Hij is in het aquarium van een tandarts beland. Samen met de andere daar aanwezige vissen en zeedieren begint Nemo een ontsnappingspoging. Ondertussen beleeft vaderlief angstaanjagende avonturen met de van vis eten "bekeerde" haai, een lampionvis en tenslotte achter de baleinen van een reusachtige walvis. Vervolgens zag ik "Das Experiment" (http://www.dasexperiment.de/intro/) van Oliver Hirschbiegel. De film is gebaseerd op het beruchte "Stanford Prison Experiment", uitgevoerd in 1971. In een onderzoekslaboratorium wordt een gevangenis opgezet, compleet met cellen, tralies en surveillancecamera's. Voor de duur van twee weken worden twintig mannelijke deelnemers ingehuurd om voor gevangenen en bewakers te spelen. De 'gevangenen' worden opgesloten en moeten schijnbaar milde regels naleven, terwijl de 'bewakers' verteld wordt gewoon de orde te handhaven zonder lichamelijk geweld te gebruiken. Iedereen is vrij om er op elk moment mee te stoppen, waarbij dan van honorering wordt afgezien. In het begin is de stemming tussen beide groepen onzeker en nogal gespannen. Al snel doet zich echter tweespalt voor en wenden de gevangenbewaarders drastischer sancties aan om hun autoriteit te bevestigen. Ik vond de film iets angstaanjagends hebben. De kijker krijgt te zien hoe een alleszins gezond lijkende geest onder bepaalde omstandigheden duistere trekken kan aannemen. Het spel van Moritz Bleibtreu (bekend van "Lola rennt") onderstreept deze constatering. De James Bond film van deze week is "Octopussy" (http://www.imdb.com/title/tt0086034/). Hierin wordt 007 (Roger Moore) op een missie gestuurd om er achter te komen hoe een '00'-collega met dodelijke afloop door het raam van de Britse Ambassade komt gevlogen met een vals Faberge ei in zijn hand. Zo komt Bond erachter dat niet alleen hij geïnteresseerd is in het echte ei, als het ter verkoop wordt aangeboden in een veiling en het gekocht wordt door Kamal Khan, een Indiase prins in ballingschap. Bonds achterdocht wordt bekrachtigd als Kamal Khan een ontmoeting heeft met Orlov, een krankzinnige Russische generaal met het plan West-Europa te veroveren en Ruslands kunstschatten te vervalsen, terwijl Rusland zelf plannen heeft tot ontwapening. 007 ontdekt dat zowel Orlov als Khan van plan zijn voor het realiseren van hun doelstellingen een atoomwapen tot ontploffing te brengen in een Amerikaanse luchtbasis. En dit iets nu net iets voor Bond om te verijdelen. Bond en het geboefte worden bijeen gebracht door de mooie maar mysterieuze smokkelaarster die bekend staat als 'Octopussy'. Maar heeft zij de intentie Bond te helpen of te doden? Ik vind het een van de sterkste Bond films met Roger Moore, mede door de achtervolgingen in India en het memorabele gevecht dat Bond levert op het dak van een voortsnellende trein. Mijn cijfer is dan ook een 8.
De stedengids.nl (http://www.stedengids.nl) geeft een overzicht van websites, het zijn er inmiddels ruim 1500, die zijn ingedeeld per provincie en stad. De directorystructuur ervan doet denken aan het zoeksysteem Yahoo. Zo kan men met een paar muisklikken een overzicht krijgen van musea en galeries (http://www.stedengids.nl/Noord-Holland/Amsterdam/Kunst_en_Cultuur/Galeries/) in Amsterdam of andere steden. Als u op de hoogte wilt blijven van de laatste toevoegingen op de stedengids.nl, kunt u zich bovendien aanmelden voor een gratis nieuwsbrief. In deze updatebrief wilde ik u wijzen op de Wetering Galerie (http://www.weteringgalerie.nl/). Hier zijn t/m 11 februari a.s. schilderijen van Sander van Dreuzen te zien. Van Dreuzen (1975) voltooide de Academie Beeldende Kunsten te Maastricht in Installatiekunst. Door ruimtegebrek gedwongen ging hij thuis tweedimensionaal werk maken, voornamelijk portretten, stillevens en landschappen. Hij werkt met thema's uit de kunstgeschiedenis, die hij transponeert naar onze tijd. Hij maakt hierbij o.a. gebruik van het Happy Meal-speelgoed van McDonald's, dat hij overbrengt naar grote en kleinere doeken in ijle, verticale landschappen. De vreemde objecten in veelal zoete kleuren zijn kenmerkend voor Van Dreuzens werk. De kunstenaar gaat overigens rechtstreeks te werk: de transparante, veelal paarse, lila en roze verf wordt zonder voorstudie in losse, brede streken direct op het linnen gezet. Als u in de buurt bent van de Lijnbaansegracht, kan ik u aanraden de galerie even binnen te lopen.
Deze week wilde ik een kort exposé geven over de Bulgaarse
keuken, gevolgd door een compleet vegetarisch Bulgaars menu.
Een Bulgaarse maaltijd begint meestal met eens stuk warm brood of kleine
broodjes (pitki) met zogeheten 'gekleurd zout'. Dit is zout, gemengd met
paprikapoeder en bonenkruid. Het brood wordt met zeezout en yoghurt gebakken,
maar ook wel met eieren of kaas. Een vrijwel overal geserveerd voorgerecht
is de Shopska salade, bestaande uit komkommer, tomaten, paprika's, schapenkaas
of vette yoghurt. Dan is er nog Kyopolu, een voorgerecht met auberginepuree
en enkele tomaten en rode paprika's. Tot slot is er de Tarator, een overheerlijke
soep van yoghurt, komkommer en walnoten. Het recept ervan is opgenomen
in onderstaand menu. * Vegetarisch Bulgaars diner
Zoals u weet heb ik mij een aanzienlijke tijd toegelegd op het vertalen van korte verhalen en toneelstukken van Michail Boelgakov. Een paar daarvan zijn uitgegeven in literair tijdschrift de Moxi. Het grote meesterwerk van Boelgakov (1891 - 1940) blijft echter "De Meester en Margarita", in het Nederlands vertaald door Marko Fondse en Aai Prins. Boelgakov begon aan deze roman in 1928 en werkte eraan tot zijn dood. Het is een satire op de hypocriete stalinistische maatschappij met zijn materialisme, verraad en onvrijheid voor schrijvers en dichters. Een raamvertelling heeft de historische Christus tot hoofdpersoon, die Pontius Pilatus ontmoet. 'De meester' is de acteur van een door de censuur afgekeurd verhaal. Zijn relatie met Margarita verwijst naar Goethe's Faust. Haar optreden als heks herinnert aan bovennatuurlijke elementen, evenals de figuur van de duivel. Uit de aandacht voor het bovennatuurlijke blijkt dat Boelgakov de zoon van een bekend theoloog was, die kritisch stond tegenover het heersende materialisme. Het fantasierijke werk heeft het karakter van een humoristische satire. Jarenlang is het boek gecensureerd en zelfs verboden geweest. Nu is echter de originele versie, ontdaan van alle censuur, weer gedrukt tot onze beschikking. Het Russische origineel kan worden gedownload in de bibliotheek van Maksim Moshkov: http://lib.ru/BULGAKOW/master.txt. Voor een niet-Russischtalig publiek dat zich wil verdiepen in de roman en de bijbehorende context kan ik van harte de volgende Engelstalige site aanbevelen: http://cr.middlebury.edu/public/russian/Bulgakov/public_html/. Hier vindt u een overzicht van de hoofdstukken, personages, relevante illustraties, plattegronden en thema's. Op de website "Verboden boeken" vindt u in het Nederlands meer commentaar en achtergronden ten aan zien van het boek (http://www.xs4all.nl/~jikje/Verbod/Boeken/meester.html). Het hebben van een huisdier gaat niet altijd over rozen.
Naast een hoop gezelligheid kunnen ze ook voor heel wat stress zorgen.
Met name als ze totaal verdwenen lijken te zijn of ze achter vogels of
kleine knaagdiertjes aan het jagen zijn. De onderstaande droombeschrijving
gaat over een leven met het voor mij ultieme huisdier: de kat! * Met een kat in de hand Iedereen kent het verhaal van Oedipus Rex: de Griekse held die gedoemd was zijn vader te doden en met zijn moeder te trouwen. Ondanks dat Oedipus ver weg van zijn geboorteland Thebe werd verwijderd om deze onheilsvoorspelling niet uit te laten komen, keert Oedipus op jong volwassen leeftijd terug naar Thebe. Een land dat in die tijd geteisterd werd door een sfinx, een afschuwelijk monster dat al talloze slachtoffers had gemaakt. De sfinx zette zijn belagers voor een raadsel; alleen degene die het raadsel zou oplossen, kon het monster verslaan. Het raadsel luidde: "Welk wezen loopt 's morgens op vier, 's middags op twee en 's avonds op drie voeten". Toen Oedipus zich voor het raadsel geplaatst zag, antwoordde hij: dat is de mens. Als zuigeling loopt die op handen en voeten, als volwassene op twee benen en als bejaarde op twee benen en een stok. Na dit antwoord stortte het akelige beest zich in een ravijn en was Thebe ervan verlost. In deze geest de volgende versregels. * Het raadsel van de sfinx We mogen ons gelukkig prijzen dat we in een land leven waar, ondanks de huidige economische recessie, alles toch zo goed voor elkaar is. Als je ziek wordt kun je er op rekenen dat je de passende verzorging krijgt. Af en toe ga ik op een doordeweekse dag met een vriend lunchen of een kop chocomel drinken, waarbij hij me er dan steeds op wijst hoe bevoorrecht we eigenlijk zijn dat een dergelijk verpozen hier zonder meer tot de mogelijkheden behoort. Toch is ons land op de lange termijn niet voor iedereen even bevredigend. Zo zag ik onder mijn Russische vriendenkring mensen weer vertrekken uit Nederland met een dubbel gevoel: aan de ene kant is het wel fijn dat je hier al die bijzondere voorrechten hebt, maar aan de andere kant is Nederland in bepaalde opzichten saai en regelmatig, als je het bijvoorbeeld vergelijkt met het turbulente, roerige en inspirerende leven in Moskou. Ook heb ik het gevoel dat het op het moment kansrijker en spannender is om aan het werk te gaan in Rusland dan in Nederland. Met het onderstaande gedicht wil ik de mensen, onder wie ook ik behoor, die vanonder de vleugels van de verzorgingsstaat willen geraken, op welke manier dan ook, een stimulerende knipoog geven. * Vanonder de schaduw Wat kan het betekenen als twee mensen die elkaar zeer na waren, voor een lange tijd van elkaar gescheiden raken? Het kan zijn dat de een de ander compleet uit het oog is geraakt. Op een bepaald moment kan er dan sprake zijn van rouwverwerking: het zal nooit meer zo zijn als het was, al is het niet zeker dat degene die is verdwenen voorgoed uit je leven vertrokken is. Het kan ook goed zijn dat men elkaar in een latere fase van het leven weer tegenkomt maar het nooit meer zo kan worden als het was. Hiervan getuigt bijvoorbeeld "De Tweeling" van Tessa de Loo, vorig jaar verfilmd door Ben Sombogaart (http://www.imdb.com/title/tt0322674/). Dit soort mijmeringen doen zich vooral voor als je ver weg bent, uitmiddelpuntig, in een afgelegen oord. Zo kreeg ik dergelijke gedachten toen ik een paar jaar geleden helemaal alleen te voet dwars door de Oostenrijkse Alpen trok. Je bent dan helemaal op jezelf aangewezen en als je midden in een alpenweide 's nachts in je tent ligt en alleen wat koeienbellen hoorbaar zijn, dan kunnen dergelijke overpeinzingen je bekruipen. * Uitmiddelpuntig
Deze week kopieerde ik een werk van Johan Dijkstra (1896
- 1978). Het tekentalent van deze Groningse kunstenaar bleek al op vroege
leeftijd. Op school had hij een negen voor handtekenen en allemaal zessen
voor de overige vakken. Op advies en door financiële ondersteuning
van Otto Eerelman ging Dijkstra een dagopleiding volgen aan de Minerva
Academie. Hij sloot deze af met een middelbare onderwijsbevoegdheid voor
tekenen. In 1919 werd hij toegelaten tot de Amsterdamse Rijksacademie
voor de Beeldende Kunsten. In 1920 verliet hij Amsterdam uit behoefte
aan licht en ruimte in het Groninger land, waar hij vervolgens lid werd
van de Groninger Kunstkring de Ploeg. * Johan Dijkstra; Zomer in Groninger land De Floriade, een grote, eens in de tien jaar gehouden tuinbouwmanifestatie, herbergde vorig jaar paviljoens uit een aantal landen ter wereld. Zo stuitte ik in het Boliviaanse paviljoen op een serie reproducties van kleurige pastels van de Boliviaanse kunstenaar Mamani Mamani (1962). Voor een colorist als ik een uitdaging om me door zijn werk te laten inspireren. Mamani Mamani (http://www.mamani.com/) werd geboren in Cochabamba te Bolivia. Zijn ouders kwamen uit Tiahaancu, de bakermat van de grootste beschaving in de Andes. Na zijn jeugd in meerdere steden, waaronder La Paz, te hebben doorgebracht, ging hij in 1980 studeren. Hij moest zijn studie echter afbreken bij gebrek aan financiële ondersteuning. Vanaf toen is hij begonnen met schilderen. De passie tot schilderen bracht hem na veel opofferingen in de kunstwereld zonder bijpassende opleiding te hebben genoten. Zijn inspiratie komt van alledaagse mensen, de voortgaande strijd om te overleven en de noodzaak om gevoelens en gedachten te ventileren. Daarnaast zijn de Indiaanse roots duidelijk aanwezig. Hieronder een kopie van een van zijn meest coloristische werken. Tevens duikt hier het "Plaatje van de week" op (http://www.carelschouten.com/updates/update110104.htm). * Mamani, Llok' Alla Del Sol Polynesië is de samenvattende benaming voor het oostelijk deel van Oceanië, van ongeveer 25.000 vierkante kilometer en ruim een miljoen inwoners. De belangrijkste eilandengroepen zijn de Hawaï Eilanden, de Phoenix en Line Eilanden, de Tokelau, Samoa, Tonga en Cook Eilanden; de Tubuai, Genootschaps-, Tuamotou en Marquises Eilanden (tezamen Frans Polynesië) en als klap op de vuurpijl... Pitcairn en de Paaseilanden! Chili, Frankrijk, Groot-Brittanië, Nieuw-Zeeland en de VS hebben politieke zeggenschap over het gebied. De mandala van deze week betreft een Polynesische voorstelling van een sterk gestileerd gezicht waarin vogels en vissen verwerkt zijn. Kijk voor meer informatie over de Polynesische Eilanden op: http://www.polynesianislands.com/. * Polynesische mandala Tot besluit van deze update wilde ik u wijzen op een selectie van recent
werk (http://www.carelschouten.com/pastels/selectie_2004.htm),
deels eigen schilderijen en deels kopieën. Het betreft een verzameling
die door mij bijeen gezocht is voor een dit jaar in te richten expositie.
Wellicht zal de selectie aangevuld of uitgedund worden. Als de data en
plaats voor de expositie bekend zijn, zal een definitieve lijst werken
op mijn website beschikbaar zijn.
Groetjes,
|
© Carel Schouten, 2004