< -- TERUG 1. Films Hallo lieve mensen, Afgelopen weekend bracht ik een kort bezoek aan Brussel
(http://www.bruxelles.irisnet.be/).
Ik was al eerder in de Europese hoofdstad geweest, maar nog niet eerder
heb ik mijn tijd daar zo cultureel besteed als nu. Hieronder bespreek
ik de tentoonstellingen die ik er heb bezocht. Hoe dan ook had ik het
gevoel na enkele uurtjes sporen er helemaal uit te zijn. Ondanks dat het
centrum erg onoverzichtelijk is en er hier en daar afzichtelijke moderne
gebouwen zijn neergeplempt, heeft de stad iets metropolitisch. Dit komt
o.a. door de brede boulevards, de grote paleizen en parken, maar ook door
de vergezichten over de stad die men heeft vanaf de Kunstberg, waar de
Koninklijke Musea gelegen zijn. Van hieraf kijkt men uit op de spitse
toren van het stadhuis aan de Grote Markt en in de verte de koepels van
de Basiliek van Koekelberg. Jammer is alleen dat op het traject van het
Centraal Station naar de musea op culinair gebied weinig te beleven valt.
Zeker op zondag is men aangewezen op het museumcafé, dat erg duur
is en kwalitatief gezien te wensen over laat. In 1995 is in Amsterdam het Mahler Feest gehouden. Alle
symfonieën, liederen en overige werken van de beroemde componist
zijn toen in het Concertgebouw opgevoerd. Daarbij had men op het Museumplein
een tent opgezet, waar men een drankje kon gebruiken, maar de uitvoeringen
ook live kon volgen op een groot scherm. Voorts werden er Mahler-kenners
uitgenodigd, zoals Donald Mitchell en Henry-Louis de la Grange, om over
Mahlers muziek lezingen te houden. Ik weet nog dat mijn grootmoeder een
passe-partout had voor alle uitvoeringen en ik ook enkele keren ben meegegaan.
Het is in die tijd dat ik Mahler-fan ben geworden. Ik werd geraakt door
de complexiteit, de zwaarmoedigheid, maar ook het troostende karakter
van zijn muziek. Met name de symfonieën spraken mij aan, omdat het
karakter ervan me inspireerde tot mijn eigen muziek. Ik speelde in die
tijd namelijk in een bandje, waarvan de muziek ook nogal complex en compact
was.
De film "Runaway Jury" (http://www.runawayjurymovie.com/)
is van de hand van Gary Fleder en gebaseerd op de gelijknamige roman van
bestsellerauteur John Grisham. Hierin krijgt men een goed beeld van het
Amerikaanse rechtssysteem, maar tevens de twijfelachtigheid ervan. Wendell
Rohr (Dustin Hoffman) wordt als gewetensvol advocaat ingehuurd om de wapenindustrie
aan te klagen, die volgens een weduwe verantwoordelijk is voor de gewelddadige
dood van haar echtgenoot. Daar tegenover staat de omkoopbare Rankin Fitch
(Gene Hackman), die door vuurwapenmagnaten voor veel geld is ingehuurd
om in het geniep de jury te beïnvloeden. Een van die juryleden wordt
vertolkt door John Cusack, die samen met zijn vriendin een doorslaggevende
rol in het proces zal spelen. Voorts zag ik "Gothika" (http://gothikamovie.warnerbros.com/)
van Mathieu Kassovitz. Hierin is psychologe Miranda Grey (Halle Berry)
een expert in het beoordelen en behandelen van gevaarlijke, psychotische
patiënten binnen een vrouweninrichting, waaronder de moordenares
Chloe (Penélope Cruz). Miranda's man is hoofd van de psychiatrische
afdeling. Het huwelijk en leven van de Miranda maken plotseling plaats
voor een afschuwelijke nachtmerrie na een geheime ontmoeting met een mysterieus
jong meisje. Wanneer Miranda ontwaakt na een angstwekkend ongeluk, ontdekt
ze dat haar man vermoord is en het bewijs naar haar wijst. Daarbij ziet
ze zich geplaatst tussen de paranoïde patiënten van de inrichting,
waarvoor ze gewerkt had. Miranda herinnert zich niets van de betreffende
gruwelnacht, ze heeft alleen korte visioenen van het raadselachtige meisje.
Op steun van haar collega's, waaronder Peter Graham (Robert Downey Jr.),
hoeft ze echter niet te rekenen. Haar beweringen onschuldig te zijn, worden
door hen slechts gezien als het begin van een totale gekte.
Vorige week bezocht ik voor het eerst het Teylers Museum
(http://www.teylersmuseum.nl/)
te Haarlem. Het museum staat bekend als het oudste van Nederland, en heeft
mij mede in die hoedanigheid weten te boeien. De zalen zijn hoog en hebben
een gerond plafond met grote ramen. Mede door de statigheid die het museum
uitstraalt, en de collectie van geologische vondsten als bijzonder gesteente,
fossielen en skeletten, moest ik onwillekeurig aan St.Petersburg denken.
Die stad is op zich al een museum, en de musea erin zijn dat des te meer,
met name het gigantisch grote Zoologisch Museum op het Vasilij Eiland. Afgelopen zondag bezocht ik in De Koninklijke Musea voor Schone
Kunsten (http://www.fine-arts-museum.be/)
te Brussel een retrospectieve tentoonstelling gewijd aan Fernand
Khnopff (1858-1921), een van de voornaamste vertegenwoordigers
van het Belgische symbolisme. Deze manifestatie biedt een bijzondere gelegenheid
om talrijke nooit gepubliceerde en totaal onbekende kunstwerken voor de
eerste maal aan het publiek te tonen. In het Paleis voor Schone Kunsten (http://www.bozar.be/nl/expo_home.asp)
te Brussel is de expositie "Arthur Rimbaud (1854-1891). Een
seizoen in de hel" te zien. Rimbaud was een wonderkind dat
op zijn negentiende een dichtbundel uitgaf, die tot op heden als een van
de hoogtepunten uit de Franse poëzie van de negentiende eeuw wordt
beschouwd. Rimbaud heeft een tijd in Brussel gezeten waar hij een turbulente
verhouding had met de tien jaar oudere dichter Paul Verlaine. Hierdoor,
maar ook doordat Rimbaud dit jaar 150 geleden is geboren, is in Brussel
een expositie aan hem gewijd. Nu was ik van tevoren niet zo zeker of ik
deze tentoonstelling wel interessant zou vinden. Het leek me immers buitengewoon
lastig om van een dichter een boeiende tentoonstelling te maken. Nou,
de organisatoren hebben zich goed van hun taak gekweten! De expositie
is een ware ontdekkingsreis. De deuren van de ene naar de andere zaal
zijn afgedekt door gordijnen, zodat je in elke zaal weer voor een verrassing
staat. Elke zaal heeft zijn eigen kleur en karakter, waardoor het roerige
leven van de dichter tot leven komt, zonder dat hij daarbij in een bepaald
hokje wordt geplaatst.
Graag wilde ik hier iedereen bedanken die mij terzijde staat bij mijn
pogingen tot afvallen. Afgelopen week betrad ik bij de diëtiste de
weegschaal en ja hoor... weer een paar kilo's eraf! Ik haal echter bewust
geen weegschaal in huis, aangezien ik vrees dat ik daar dan dagelijks
meerdere keren per dag op ga staan en op die manier door teleurstelling
gedemotiveerd wordt. Nee, zo eens in de twee weken wegen is meer dan genoeg. Vorige week had ik gasten te eten die het liefste vleesgerechten geserveerd krijgen, maar ook grote liefhebbers zijn van de Italiaanse keuken. Daar vlees bij mij "out of the question" is, moest ik het toch op het Italiaanse gooien. Om te beginnen een pompoensoep, die heel smakelijk is, maar door de pompoen ook arbeidsintensief. Bij de betere groenteboer kun je pompoen in stukken of plakken krijgen, maar daar moet natuurlijk wel meer voor betaald worden. Door toevoeging van tivallballetjes - en die zijn echt heel geschikt voor door de soep - kunnen ook de carnivoren aan hun trekken komen. Toevoeging van een scheut droge witte wijn kan de feestvreugde nog verder verhogen. De Toscaanse salade vind ik echt om te watertanden, mede door de kazen en de zoete smaaksensatie, afkomstig van het peertje en de verse vijgen. De pastaschotel is een degelijk Italiaans gerecht en het mascarponetoetje is heel snel te bereiden, maar oogt wel feestelijk. * Italiaans Diner Na dit copieuze maal werd het tijd voor iets magerders. De salade anticipeert reeds op de in aantocht zijnde zomer en staat in een handomdraai op tafel. In plaats van een halve krop ijsbergsla kunt u ook een zakje ijsbergsla van 200 gram nemen. En in plaats van kipfilet of oesterzwammen kan een schaaltje pittige tofoestukjes een mooi alternatief zijn. De spaghettimaaltijd is klassiek, maar niet vet. Zeker als u geraspte Slankiekaas ter bestrooiing neemt. Voor een groter smakenpalet kunt u er ook een paar gedroogde tomaatjes door doen. Het toetje is het lekkerst met verse rode vruchtjes, maar als die niet voor handen zijn, kan een blikje (op sap, en dus niet op siroop!) of een pakje uit de diepvries soelaas bieden. * Slank Diner
Welke schooljongen haalt van tijd tot tijd nu geen baldadigheden uit? Zeker als je in een buurt woont van oude, verzuurde vrouwtjes die overal aanstoot aan nemen. Dat is wel wat oneerbiedig gezegd, maar ergens valt het in de wereld van een jonge dondersteen allemaal wel te begrijpen. Deze oude vrouwtjes, inherent aan de vergrijzende buurt waarin ik ben opgegroeid, werden nog oneerbiediger door mijn broertje en mij "wieven" genoemd. Enkele voorvallen met deze wieven worden in de volgende aantekening beschreven... "De buurt waarin ik ben opgegroeid kenmerkt zich door een hoog
vergrijzingsgehalte. Slechts op enkele huisnummers in mijn straat woonden
kinderen, met wie mogelijkerwijs gevoetbald kon worden, ware het niet
dat ik een godsgruwelijke hekel aan voetbal had. * Het witte wief Er zijn meerdere interpretaties van het werkwoord 'kelderen', van sommige had ik zelfs nog nooit gehoord voor het openslaan van een woordenboek. Zo gebruiken boeren het met betrekking tot de aardappelteelt voor het poten in een kuiltje dat ontstaat door met een spade in de grond te steken. In regionaal taalgebruik kan 'kelderen' gebruikt worden voor iemand die ergens kabaal mee maakt of spullen in de rondte smijt. Daarnaast kan een boot kelderen, maar kunnen ook zojuist gebottelde flessen wijn gekelderd worden. Aandelen kelderen en wanneer iemands papieren kelderen, dan houdt dat vaak ook in dat iemands aanzien daarmee gestaag omlaag gaat. Het gebruik van het woord 'kelderen' zoals ik dat voor mezelf bezig is heel anders, maar laat zich eenvoudig raden, zo getuige het volgende gedicht... * Kelderen Paul Klee blijft nog altijd een groot voorbeeld voor mij, in het bijzonder door zijn pedagogische benadering tot de kunst. Naar aanleiding van zijn "Figur im Garten" (http://www.kunstimnetz.de/klee/kle1564.htm) uit 1937 schreef ik onderstaand gedicht. Het is geschilderd in een periode dat Klee het erg moeilijk had, en door de opkomst van de Nazi's de Bauhaus Universiteit moest verlaten en moest terugkeren naar Zwitserland. Daarbij werd de schilder in die periode door ziekte getroffen. Het pastel "Figur im Garten" bestaat uit kleurvlakken met onregelmatige contouren in het grijs, beige, groen, blauw en roze die op een abstracte manier de verhouding tussen mens en natuur suggereren. Het werken met zwarte strepen en vlakken zien we bij Klee in de jaren dertig steeds sterker. Het is alsof hij de donkere wolken van oorlog zienderogen naderbij zag komen en zich als "entartete Künstler" uiteindelijk genoodzaakt zag uit te wijken. * Figuur in de tuin Woekeren kan gezegd worden van kwaadaardige cellen en micro-organismen, die zich ten koste van vitale elementen uitbreiden. Het kan ook slaan op het verkrijgen van onwettige winst, verkregen door misbruik te maken van iemands anders nood en verlegenheid. Denk hierbij maar aan de woekeraarster van Dostojevski, die uiteindelijk een onfortuinlijk lot ten deel viel. Maar het woord woekeren wordt niet alleen in negatieve zin gebruikt. Zo kan het woekeren in proza en met name poëzie de lezer een verrijkende ervaring bieden. Mijn gedichten zijn vaak nogal planmatig en recht omlijnd, maar voor deze update wilde ik eens variëren op mijn vertrouwde werkwijze. Waar ik alleen nog niet van los kan komen is de lengte van de versregels, maar dat komt in de toekomst wellicht nog eens. Ik nodig u in elk geval uit het te lezen en uzelf een weg door de woordenkanonnade te banen. * Woekering
* Gabriele Münter, Strasse in Stockholm In deze update kom ik met alweer het laatste Swahili sprookje. Hopelijk heb ik u hiermee een beeld verschaft van de verhalen die zich in Oostelijk Afrika de ronde doen. Voor wie zich geroepen voelt het Swahili te leren kan ik de site "Unforgettable Languages" (http://www.unforgettablelanguages.com/frames_a8.html) aanraden. Een methode met een snelle woordverwerving door middel van visualisatie. Er was eens een zeer arm man, wiens vrienden zich constant vrolijk
maakte om zijn armoede. Op een keerde droomde de arme man dat hij een
boot moest maken om uit vissen te gaan. Dat deed hij, maar hij ving gemiddeld
slechts een vis per dag, en bleef dus arm. Op een dag landde een reuzenvogel
op zijn boot en vroeg: "Zeg, ben jij rijk of arm?" De man antwoordde:
" Helaas, ik ben straatarm". De vogel zei: "Spring op mijn
rug en ik zal je rijkdom geven, maar waag het niet daaronder hooghartig
te worden!" De man ging akkoord en de vogel vloog hem naar het Eiland
van Enkel Vrouwen. Daar werd de man door enkele verwonderde vrouwen gevonden
en naar de koningin gebracht in de Stad Met Niet Een Man. De koningin
vroeg hem: "Goh, zijn er waar jij vandaan komt meer schepsels zoals
jij?". De man antwoordde daarop: "Jazeker, ongeveer de helft
van de bevolking bestaat bij ons uit schepsels zoals ik. Wij noemen ze
mannen". * De bedelaar (Swahili) Het beroemdste labyrint uit de Middeleeuwen is misschien wel dat in de
Kathedraal van Chartres (http://www.lessons4living.com/Labrinte1.GIF),
nabij Parijs. Het labyrint was bedoeld om bewandeld te worden, maar dat
wordt vandaag de dag nog maar weinig gedaan. In het verleden kon het aflopen
ervan dienen als pelgrimage, maar ook als boetedoening. Als pelgrimage
was het een zoekende tocht met de hoop nader tot God te komen. Als boetedoening
plachten pelgrims het labyrint te betreden op hun blote knieën. Soms
diende het elfbanige labyrint als vervanging voor een bedevaartstocht
naar Jeruzalem en werd derhalve ook wel "Chemin de Jerusalem"
genoemd. Als je door het labyrint van Chartres ronddoolt en alle vier
de kwadranten passeert, rijst de vraag of je het centrum ooit wel zult
bereiken. In het midden treft men een rosetvorm aan die een symbolische
waarde hebben, waaronder die van verlichting. De vier armen van het kruis
zijn van boven goed te ontwaren en dienen voor een veelbetekenend Christelijk
symbolisme. * Labyrintmandala
Veel groetjes!
|
© Carel Schouten, 2004