De vakantie-escapades waarvan ik u hier wil verhalen, stammen uit ver vervlogen tijden, maar staan nog levendig in het geheugen. Het is bijna negen jaar geleden dat ik mijn toen nog verse kennis van de Slavische talen in praktijk kon brengen, en wel door een frivool bezoek aan Bulgarije. Ook mijn twee reisgenootjes hebben zich gedurende de reis niet onverdienstelijk bekwaamd in de Bulgaarse spraakkunst. Zo wisten zij op een zeker moment uit een "wat-en-hoe-gidsje" allerlei soorten vis, zoals forel, zalm, knorhaan, baars en steur, vlekkeloos in het Bulgaars op te dreunen. Als zich echter serieuze communicatieproblemen voordeden, bijvoorbeeld wanneer één van mijn kameraadjes door oude vrouwtjes en zigeunerkinderen werden aangeklampt, riep deze steevast mij erbij: "Hé vogel, kom even vertalen, wil je!"

Het was evengoed een jolige reis, waarbij de lachspieren veel gekieteld werden. Zo hebben we nogal wat toilethumor beleefd bij een klein ranjakraampje in de sloppenwijken van Sofia. Na het bezoek van een etnografisch museum, waar we ansichtkaarten kochten van geruite Balkanhoofddoeken om richting het thuisfront te sturen, stapten we een hilton hotel binnen voor een welverdiend glas melk. Wat bleek echter: we kregen gekookte schapenmelk met een paar flinke scheppen suiker erdoor. Lachen joh! Toen ik net een paar veelzeggende, aanlokkelijke kaarten op de bus had gedaan, wilde ik bij een kraampje wel eens een broodje hamburger bestellen. Helaas zat het me hierbij niet mee. Ik kreeg de winkeldochter uit het vriesvak. Het betreffende broodje werd twee minuten in een magnetron gestopt, zodat de plakjes tomaat op de hamburger nog gekristalliseerd waren.

Dit alles valt nog allemaal te relativeren. Het werd pas hachelijk toen er geen dak voor de nacht boven ons hoofd bleek te zijn. Voor twee dollar lieten we ons over een schaal van twintig kilometer in een krakkemikkige taxi langs alle hotels, bungalowparken en campings rijden, maar steeds zonder resultaat, d.w.z. "vol" of "uitsluitend tegen buitenlanderstarief". Na tweeëneenhalf uur rijden waren we terug bij het station, waar we vervolgens met een bezem uit verwijderd werden: "jullie zullen door zigeuners geplukt worden!", luidde het argument. Het strand bood ook geen uitkomst, daar patrouillevoertuigen van de politie daar de hele nacht landlopers en vagebonden, waartoe we onszelf intussen wel konden rekenen, wegjoegen. Uiteindelijk beklommen we de duinen, om tegen de helling in de struiken wat nachtrust te genieten. De volgende dag, nota bene mijn verjaardag, daalden we af naar het strand om onze tanden met zeewater te poetsen…

Het hoogtepunt van de reis beleefden we bij de terugkeer van een uitstapje naar Istanboel. We waren de Bulgaarse grens genaderd, toen een potige Bulgaarse douanebeambte onze coupé binnenstapte om onze passen te bekijken. Daarop werden we gesommeerd onze spullen te pakken en de trein uit te stappen: we hadden geen geldig visum. Daartegen protesteerde ik: ons visum was immers geldig voor wel drie maanden! Helaas had ik geen studie gemaakt van de kleine lettertjes: het visum was weliswaar voor drie maanden geldig, maar slechts voor één entree, en die hadden we al verbruikt. Bij het station stond reeds een Turkse taxichauffeur klaar om van die oenige mensen zoals wij over niemandsland naar het laatste station op Turkse bodem te transporteren. Daar stonden we dan: midden in de nacht, een verlaten station, geen donder te bekennen in de wijde omtrek, overgeleverd aan de koude, harde stenen van het perron.
Bij het krieken van de dag ontdekten we wat leven in de Turkse douanebarakken nabij het stationsgebouw. Vervuld van hoop liepen we binnen om onze netelige situatie uit te leggen. Er was alleen een taalprobleem: de douaniers bleken alleen Turks te spreken en geen oplossing voorhanden te hebben. Het enige dat ze een beetje spottenderwijs konden uitbrengen was "Bulgaria visa problem? Bulgaria visa problem?". Ja, we hadden inderdaad een "Bulgaria visa problem", en waren genoopt de verdere ochtend op het station door te brengen, waar inmiddels een paar kleine jochies waren gearriveerd, die zich buitengewoon geïnteresseerd toonden in onze buitenissige verschijning. Pas na uren lukte het ons met handen en voeten uit te leggen dat we toch echt een nieuw visum nodig hadden. Daarop verscheen een heerschap in auto, dat verdacht veel leek op de taxichauffeur van afgelopen nacht. Op alles wat we zeiden antwoordde hij met "yes". Ook toen we waren gearriveerd bij het Bulgaars Consulaat in Edirne, en we vroegen of hij wilde wachten terwijl wij een nieuw spoedvisum aanvroegen, zei hij "yes" ten antwoord. Hij was natuurlijk weer pleiten toen wij het consulaat, gewapend met nieuwe, voor grof geld verkregen documenten, uitliepen.

Tja, dat kan je zomaar gebeuren in visumplichtige landen. Inmiddels is de visumplicht voor Bulgarije voor alle EU-burgers afgeschaft. Vandaar dat ik volgend jaar maar eens landen als Turkmenistan en Kirgizië ga bezoeken….